ardi stefa

Diku mbi ylber...

2011-08-07T10:38:00.000+03:00

Diku mbi ylber...
Ardi Stefa

Nën Hënën e plotë, në monopatet e hijeve, nata ndryshon trajtat…
Shtjella të vogla ere trajtëzohen në sokaqet e shkreta, mundet t’i ndjekësh në destinacionet e tyre sekrete nëpër Qytet, një cirk magjik shfaqet brenda pluhurit dhe sjell me vete pamje të tjetërbotshme, realiteti bën akrobacira në vakuum…
Qëndroj përpara dritares, në shoqërinë e disa pemëzave të vogla, që u përpoqa t’i ktheja në Bonsai dhe dëgjoj në magnetofon zërin e trishtë të një këngëtareje jo të njohur, një këngë, nga një epokë ku pak vëtë e kujtojnë ende. Përpara meje fotografia e Xheronimos, kryetarit të madh të indianëve Apachi, indiani plak me sytë e mëdhenj dheh me një vështrim pa shprehje, i rrudhur,. I zbërdhylët dhe gri si letra.
Heronjtë e mëdhenj nuk ekzistojnë më, askush nuk rrëfen më historira, gjyshërit përrallëtarë këna vdekur të gjithë...
Dikur ekzstonte një dhomë e vogël ku Zhyl Verni, i ulur në traezën e tij shkruante në gjysmëerrësirë librat e tij; dikur ekzistonte një dritare nga e cila Howard Phillips Lovecraft vështronte pamjen e heshtur, diku në një lagje të Argjentinë ishte një kopsht në të cilin udhëtonte, tashmë i verbër Borhesi dhe diku në Vlorë, në një shtëpi të vjetër, ekzistonte një pasqyrë, në të cilin u pa për herë të fundit një djalë i ri, një natë përpara se të varej...
Ku udhëtojnë tani të gjitha ato frymëzimet e çuditshme të poetëve, projektet e mëdha dhe pasionet guximtare të shkrimtarëve, tani, kur shpirtërat e tyre kanë ikur përgjithmonë?
Dhe këtu mbrapa, kush e vazhdon veprën e tyre?
Pyes veten, nëse shpirtërat e njerëzve të urtë, që jetojnë një jetë të përgjegjshme e të qetë shkojnë në parajsë, atëhere ku shkojnë shpirtërat e të panënshtruarve dhe rebelëve antikomformistë, shpirtërat e poetëve të mallkuar, të ëndërrimtarëve që humbën nëpër vite, që nuk bësjnë në dogma dhe fe dhe vënë mbi të gjitha njeriun? Ku shkojnë shpirtërat e atyre që zhyten në thellësitë e shpirtit njerëzor për të përshkruar të papërshkrueshmen, që shkojnë larg duke mohuar sigurinë e një jete meskine në kërkim të mrekullive? Në kërkim të mrekullive, në kërkim të një lartësimi dhe të shndërrimit të realitetit, për të ndryshuar botën?
Jetoj ende brenda librave, udhëtoj nga faqja në faqe së bashku me shkrimtarët e mi të preferuar; banojmë të gjithë bashkë në botën e mendimevedhe të Fantazisë; Njerëzit mundet të fantazojnë gjithçka, (mëkat që nuk e bëjnë)...
Vende të ndryshme brenda librave, shtete nëpër re, shtete të tëra që shkëlqejnë, anijet e piratit Barbarosaçajnë detin e qiellin, peripeci dhe pasione në drejtime të panjohura...
Rrëfimet e një ëndërrimtari, të Lordit Dansany, Libri i Mrekullive dhe Dritarja e Bukur, Njeriu që e quanin e Enjte e Chesterton, dr. Fu Manchu me njëmijë fytyrat, i padukshmi Orla i Gi de Mopasan, histori që kapërcejnë realitetin, universe paralele që banohen nga bardë, eksploratorë, ëndërrimtarë, qenie misterioze; të gjitha të shtrira mbi raftet e një biblioteke fantastike. Dëgjoj përsëri e përsëri në kaseta të vjetra zërat e njerësve të mëdhenj të së kaluarës, falët e tyre të zjarrta, të mbushura pasion, por edhe dhembje, ankth...
Shpirtëra që humbën në errësirën e shekujve, zgjohen përsëri pasi mesazhet e tyre jehojnë në vendin e kohës, bobinat rrotullohen pafundësisht, klithmat dhe përçartjet magnetizojnë atmosferën, fantazmat e tyre pëshpërisin misteriozisht, të rrëmbejnë larg, në thellësitë e mikrobotëve të çuditshme...
Zëri i Raymond Chandler tregon shëtitjet e tij të frymëzuara me një makinë të vogël në bridhet e Paqësorit ku lexonte krejt i vetëm revistën e tij të dashur, Black Mask, në varrezën e Mount Hope, në San Diego të Kalifornisë mbi pllakën që zbukuron varrin e tij është shkruar një frazë e tij:” ''Dead men are heavier than broken hearts”.
Ernest Hemingueji përshkruan me pasion udhëtimet e tij në kodrat e gjelbra të Afrikës, peripecitë e tij me gjuetarët e bishave, egërsirat dhe vlerën e një birre të ftohtë në mes të savanës së përvëluar dhe bukurinë e një perëndimi...
Brenda parazitëve dëgjohet zëri i Hugo Bal, i cili në ekstazë deklamon vargjet e pakuptimtë dadaiste të Gadji Berri Bimba, duke u dërguar kështu një notë freskie turmave ...
Gjeniali Robert Anton Wilson bashkëbisedon me një mollë të artë dhe pyet veten “Who is the Master who makes the grass green?”
Historira të një çmendurie krijimi, të përkushtimit artistic dhe të filozofisë ekstreme; ide të çmendura, fantazi jashtëtokësore dhe tentativa të guximshme, temperamente shpërthyese, zbulimi i refleksioneve të fshehta të shpirtit, kërkimet epike shpirtërore; vargjet tragjike të shkruara në shpërthime tragjike të dëshpërimit, por edhe ato këngë shpresëdhënëse, që kanë gjithmonë diçka nga zemra, që i dëgjon një herë dhe pastaj i përshpërit i vetëm në erë, në erën e fortë që mbështjen në kalimin e saj gjethe, jetë dhe shekuj bashkë...
”Somewhere over the rainbow
Way up high
There's a land that I heard of
Once in a lullaby

Somewhere over the rainbow
Skies are blue
And the dreams that you dare to dream
Really do come true”

“Ëndrrat që guxon të ëndërrosh”, këndon një zë i dridhur, nga pafundësia tek ti. Por a guxon?
Mes këtyre mendimeve të mësipërme fillon të shfaqet diçka shumë e rëndësishme.
Besoj se sekreti më i madh i botës është, në fakt, shumë i qartë dhe shtrihet gjithandej rreth nesh. Dhe çuditem gjithmonë me faktin se si njerëzit, ose nuk e shohin, ose thjesht, shtiren se nuk e shohin, d.m.th, akoma edhe kur ajo është gjithandej, ata thonë se ajo nuk u përket...
Zonja dhe zëtërinj, bota nuk është vetëm ajo që duket, nuk është vetëm ajo që dini, nuk është vetëm ajo që ju mësuan!
Janë edhe shumë gjëra të tjera të jashtëzakonshme, fenomene të paemërtueshmetë cilat qarkojnë botë të pafundme!
Ftohemi të gjithë ne të zbulojmë portat dhe daljet e kësaj rrjete të pafundme kozmike, të arrijmë të vështrojmë dhe të zbulojmë çdo cep të tij, të thyejmë monopolin e Realitetit dhe të derdhemi drejt së panjohurës, duke ndjekur monopatet që kanë zemër, d.m.th, ato që kanë horizonte të hapura për shpirtin, në mënyrë që të mund të fitojë të drejtën e lartësimit të qenies; të shëtisim në lagjet e universit të pafund dhe pse jo, të bëhemi edhe vetë ne udheheqës për ata që do të vijnë më pas, t’u tregojmë destinacionet, kryqëzimet, strehimet dhe aljet e rrezikut, të marrim pjesë të gjithë në këtë lojë universale, me të gjitha rreziqet që ajo përmban. Neve, lojtarët kozmikë, të shpërndarë brenda një Luna Parku të jashtëzakonshëm, të çuditshëm, të pafund, si atëhere kur akoma nuk i kishim harruar të gjitha këto, atëherë kur dashuria ishte e dlirë dhe ndërgjegjia nuk ishte rënduar, atëherë kur ishim fëmijë...
Bota e ideve që udhëton brenda tablove, në libra dhe mendime të komplikuara, kjo nevojë e gjithanshme që na shtyn në kërkimin e të çuditshmes, në esentrizmin, në bukurinë e vrgjër, në atë pjesë magjike të vetvetes që na tejkalon dhe krijonartet, kryeveprat, frymëzimet e ethshme që udhëtojnë drejt lartësive, duke rrëmbyer edhe zemrën.
Shpirti i lirëndërton vetveten, rrëfen historinë e tij brenda vargjeve, në një melodi, në një shpërthim kozmik që brenda pluhurit del çdo frymëzim, historia e të gjitha shpirtërave...
Flas për të gjitha ato çaste të mrekullueshme që ëndrrat e prekin, u japin krahë dhe të lehtë arratisemi larg, në shoqërinë e qenieve mitike dhe të fantazisë, varkëtarë të ajrit, guximtarë dhe kapërcyes të qiellit, drejt të Panjohurës me varkë Shpresën...
Të gjithë, dikur do të gjendemi në fund të kësaj bote, dhe atëherë do të nisë peripecia e madhe, për të cilën jemi krijuar, kjo hapje në pafundësi, që disa herë në ëndrra ndodh...

Shpirtra ëndërrimtarë...
djem të vegjël, të hipur në kaj të drunjtë, kalëronim tej dritës së dhomave tona fëminore, në vende të panjohura me magjistarë dhe shkretëtirat e pafundme me Xhindet, në kërkim të Neraidave në pyje të dendur të fshehura në mjegull; larg në vendet e indianëve të ashpër që ndërtonin me përkushtim totemet demoniake dhe magji të forta, me shpërthimet yjore dhe perëndimet e kuqe, në shoqërinë e kaubojvë të teksasit dhe në Arizonën e egër, duke ndezur zjarre natën, të lirë në ajër si zogjtë, me mijëra ëndrra në xhepat e shpuar dhe zemrat e mbushura dashuri...

Grek lind apo bëhesh?...

2011-04-27T19:23:00.000+03:00

Grek lind apo bëhesh?...
Të jesh grek, shqiptar, amerikan, egjiptian, anglez apo kinez, nuk është as turp, as nder, është thjesht fakt...
Ardi Stefa

“Grek nuk do të bëhesh kurrë, o shqiptar, o shqiptar...”
Me siguri që do t’ju kujtohet kjo shprehje, e cila disa vjet më parë, por edhe disa muaj më parë, mbizotëronte në klithmat “histeriko- patriotike” të disa grekëve autoktonë me fustanellë.
Në kohën kur pothuajse në të gjitha vendet europiane është i mjaftueshëm të pasurit leje qëndrimi për të votuar në zgjedhjet lokale, në Greqi ende diskutohet se kush duhet të votojë, nëse grek lind apo bëhesh, nëse kanë të drejtën ligjore të votojnë ata që kanë disa dekada që jetojnë në Greqi. Ende në Greqi diskutohet e “Drejta e gjakut” dhe jo “E drejta e territorit”, diskutim, i cili të çon mbrapa në epoka të tjera.
Kush dhe si do të gjykojë e do të vendosë se cilat janë kushtet e marrëdhënieve kundrejt kombit grek?
Sa vite, apo mos vallë shekuj, nevojitet, sipas juristëve grekë, apo edhe politikanëve të ekstremit të djathtë, që të provohet kjo lidhje? Dhe se në sa peshore duhet të matek kërkuesit e nënshtetësisë greke “ që të pranojnë vulnetarisht, vlerat që ka helenizmi dhe më pas përfitimi i ndërgjegjes helene?
Mos vallë emigrantët që kërkojnë nënshtetësinë greke, duhet të testohenh shumë reptësisht për t’u vërtetuar nëse kanë përqafuar idetë themelore të helenizmit e të ortodoksisë? Apo mos vallë “patriotët e vërtetë grekë” ëndërrojnë epokën , kur thërritej “Greqia e grekëve ortodoksë!”, apo kur kush nuk ishte dakort me shprehjen “Atdhe, fe, familje!”, nuk ishte grek?
Kur dëgjohen deklarata të tilla, të grekut me gjak të kulluar, Karaxhaferrit, që do të mbysë të gjitha anijet me klandestinë që hyjnë në ujërat e Greqisë...
Kur juristët konsiderojnë qytetarë të kategorisë së dytë, emigrantët që jetojnë një apo dy dekada në Greqi, apo fëmijët e tyre, të cilët kanë lindur në Greqi dhe kur thelbësisht, i vetmi vend që njohin si atdhe, është Greqia; çfarë duhet të presë dikush nga qytetarët e thjeshtë?
Dhe përse duhet të befasohet ndokush nga fenomenet e racizmit apo ksenofobisë që gjëllojnë rreth e qark?
Në rast se përpjekja e integrimit të një pjese të emigrantëve, të cilët, përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të shoqërisë greke, nuk mundet të ecë normalisht, atëherë problemi i madh i racizmit dhe ksenofobisë, i cili ndeshet këtu e disa dekada, jo vetëm që nuk do të zgjidhet, por do të krijojë gjithnjë e më shumë probleme serioze.
***

B. P., është shqiptar, student në konservator dhe muzikant. Është shumë i njohur me pseudonimin “St Croix”, bashkëpunon me Vasilis Papakonstandinou dhe grupin Imam Baildi. Na pëlqen ose jo ka lindur në Greqi, flet pothuajse vetëm greqisht, shokët i ka grekë. Lidhjet me Shqipërinë (edhe kjo, ndoshta nuk do të na pëlqejë) i ka të pakta.
Në Greqi do të martohet, do të lindë “grekë” të vegjël, të cilët do të shkojnë në shkolla greke. Vetëm një gjë nuk mundet të bëjë Besniku, të vendosë se kush do të mbledhë plehrat, pasi nuk voton në zgjedhjet lokale.
Si Besniku ka edhe shumë të tjerë. Por çështja qëndron se në Greqi ka shumë të tjerë, të cilët nuk duan të shikojnë se cili është problemi i tij, apo i emigrantëve të tjerë.
Në Greqinë e dekadës së dytë të shekullit të XXI, por fillon gjithnjë e më shumë të mbizotërojë mendimi se “Nuk duhet të votosh, pasi nuk ke gjak grek, apo nuk ke lindur nga prindër me gjak grek! Pra nuk të mbulon e “Drejta e gjakut!”. Në epokën e globalizmit dhe të migrimeve masive të popullsive, shumë vazhdojnë të qëndrojnë të palëvizur në idetë e shekujve të kaluara.
Por Historia ka treguar se gjithçka ndryshon, akoma edhe ajo ç’ka konsideronim deri tani si popull, apo komb...
Ashtu sikundër ka dëshmuar se “vlera e origjinës, kriteret etnokulturore për përfitimin e nënshtetësisë, si edhe e “Drejta e gjakut”, përbëjnë, të paktën nga pikëpamja historike kuptime jashtëzakonisht të paqarta dhe vështirë të përcaktueshme. Një komb-shtet, si Greqia, i cili u krijua nga ndryshimet e vazhdueshme të kufijve dhe nga lëvizje të mëdha popullsish, që ushtroi ppr më tepër se një shekull një politikë irredentiste dhe shpenzoi shumë kohë në një kalim politik dhe kulturor, ka nevojë për një dozë të madhe fantazie që të mbështetet ekskluzivisht “në gjakun e qytetarëve të saj!”. Këtë fakt kishin parasysh edhe projektuesit e Politikës së Madhe Greke, të cilët në heshtje pranonin pashmangshmërinë e Greqisë së madhe multikulturore...
Mundet të themi se deri në vitin 1923 grek bëheshe. Pas vitit 1923 grek lindje. Por sot, procedura e globalizmit, lëvizjet e mëdha të popullsive dhe komunitetet multikulturore krojojnë kushte të reja për përcaktimin e nënshtetësisë, të cilat një komb – shtet ftohet t’i administrojë. Greqia nuk përbën përjashtim. Shoqëria greke ka për detyrë që të rishikojë kriteret e përcaktimit të idenditetit kombëtar dhe të statusit të qytetarit- cilët integron dhe cilët përjashton- po qe se do të ketë një tolerancë dhe paqe sociale...

Mungoj

2011-03-07T10:34:00.000+02:00

Mungoj
Jam një tablo melankolie, një livadh në vjeshtë me lule të vyshkura...
Çastet mashtruese të mia, gjethe të vdekura në bregun e Lanës që i shkelin papushim dashnorët kalimtarë...
Rinia ime, erëra të ftohta veriu dhe ciklone, të humbura në vende të largëta, ndërmjet luftërash, vdekjeje dhe gijotinash që shkëlqejnë ftohtësisht...
Numëroj vitet dhe stinët e pafund që humbën, por që gjithmonë pas ktheheshin, për t’u larguar përsëri, vagabonde, brenda perëndimeve dhe akullsisë së tmerrshme..

Dashurohem me erën, dritën e zbehtë të një ylli të largët, buzëqeshjet spontane të fëmijëve të vegjël, tingullin e fuqishëm të dallgëve që sulmojnë me mani shkëmbinjtë e bregut.
Brenda jetësh kaloj, i lehtë tashmë; i parëndësishëm. Humbas në çaste,; zhytem në përqafimin më të rrezikshëm... Errësirën e pafund përshkoj...

U përpoqa të përshkruaj atë lehtësinë e padurueshme që zë gjithmonë pritë brenda çasteve kalimtare. Një dehje e ëmbël me pushton zemrën, pamje që fshijnë përnjëherësh të gjitha ndjenjat...
Një hollësi e përpunuar brenda një perëndimi ngjyrë violet, një përkëdhelje e beftë e një flladi kalimtar, rrahja delikate e flatrave të një fluture nate; vështrimi melankolik i një vajze brune.
Fluturimi krenar i një mjellme që fluturon mbi kallamat, një yll që rrëzohet dhe një urim dashurie.
Hijet mbi fustanin e kaltër të një kukulle druri që qëndron e palëvizur përpara derës së hapur të sobës së ndezur...
Një melodi e mbushur kujtime në një muzg të pikëlluar, një ndriçim i çuditshëm yllor në zemër të dimrit.
Aroma e një pjepri të freskët të prerë në tryezën e mesditës, siluetat e hajthme të vajzave në shëtitjet e mbrëmjes...
Një frymëzim i dehur i përqafuar me agimin...

Dështova...
Dështova keqazi...

Si të përshkruash kaq mrekullira?
Rrugë, korridore të pafundme ndjenjash...
Shi i pafund kujtimesh të pafundme që zjellin edhe një tjetër dehje. Që shenjojnë pa u penduar mendimet dhe gjithë kohës mbizotërojnë ethet në shpirt...

Dështova...
Dështova keqazi...

Duke parë mbrapa, në çastin sublim të ikjes, ju garantoj, nuk do të ketë asgjë që do të më bëjë të ndiej keqardhje...
Ndoshta vetëm një gëzim i vogël që priste i fshehur brenda stinëve të dhembjes; priste; për shumë vite që ta shijoja...
Të gjithën dhe me pathos...
Trishtimi e gëlltiti edhe atë, ashtu siç gëlltiti edhe me mijëra ëndrra modeste, sikundër zhduku rininë time të varfësr dhe të gjitha dëshirat e mia...
Kurrkund nuk ekzistoj, inekzistent brenda shekujve, transparent dhe i padukshëm brenda njerëzve; pa atdhe, përqafim dhe shpresë...
I pavdekshëm, por i mundur nga fati...

Dështova...
Dështova keqazi...

Dhjetor 1991

2011-01-30T09:06:00.000+02:00

20 vjet dhe dy vjet më parë: paralele të kuptimit që humbëm...

2010-12-09T22:08:00.000+02:00

20 vjet dhe dy vjet më parë: paralele të kuptimit që humbëm...

(Jo ne, politikanët...)

Ardi Stefa

Është bërë zakon që në çdo dhjetor të shkruhen me mijëra fjalë e të derdhen tonelata me bojë në tonelata letër për Dhjetorin 1990...
Fjalë të zjarrta, kuptime të madhërishme, mezazhe të thella, për ëndrrat e vizionet e një brezi, e të gjithë brezave...
Kam shkruar shumë për Dhjetorin 1990 e ngjarjet që pasuan, protagonist e dëshmitar i atyre ditëve të zjarrta që shenjuan mua e të gjithë shokët e mi, romantikë të pandreqshëm... Nuk dua sot të përsëris ato që kam thënë e shkruar vite me radhë.
Jo vetëm sepse nuk do t’u ndryshoja asnjë rresht, por edhe sepse shpesh herë vetë ne gjejmë edhe atje ku nuk jemi protagonistë vetë, por ata që sot janë bashkëmoshatarë me ne atëherë...
Ashtu si në 8 dhjetor 1990, këtu e dy vjet më parë, në 6 dhjetor 2008, në Athinë një adoleshent 15 vjeçar u ekzekutua nga plumbat e një polici arrogant, u ekzekutua nga plumbat e një pushteti arbitrar...
Qysh nga dita e nesërme, Athina, Selaniku, Patra dhe të gjitha qytetet e mëdha të Greqisë morën flakë, metaforikisht dhe në kuptimin e mirëfilltë të fjalës.
Me dhjetëra mijëra nxënës e studentë u derdhën spontanisht nëpër rrugë (ashtu si ne atëherë në Tiranë) rrethuan rajonet e policisë dhe godisnin me portokalle e shishe plastike uji policët...
Qeveria e Demokracisë së Re pëson një çarje të thellë në ndërgjegjen e grekëve, siç vërtetohet edhe nga rezultatet e zgjedhjeve nëntë muaj më vonë.
Pema e Krishtlindjeve në Syntagma, përballë parlamentit grek, digjet dhe pamjet e saj i transmeton çdo kanal i huaj televiziv...
Mesazhi që emetohej në çdo cep të planetit? Me pemën e Krishtlindjeve digjej shpirti i Greqisë...
Disa muaj më parë se dhjetori 2008, në Francë, Parisi digjej nga shpërthimi i rinisë...
Ashtu si muaj më parë se dhjetori 1990, në Berlin rinia rrëzonte Murin e turpit, në sheshin Tienanmen, tankset shtypnin me gjak e zjarr trupat e studentëve...
Në dhjetor 2008, veç revoltës për vrasjen e Aleksit e të endrrave të një rinie të tërë, ndieja edhe dhembjen për atë ç’ka po shkatërrohej, pasurinë dhe mundin e djersën e mijëra grekëve, të cilët shihnin në pamundësi për të shpëtuar dyqanet e tyre të plaçkiteshin e të digjeshin...
Shtypi i huaj shkruante në atë dhjetor: “Një fantazmë e një shpërthimi të përgjithshëm të rinisë europiane, si një aromë pranverore të popujve po përhapet sot, pas akteve të dhunshme të Athinës... Kundër krizës, kundër konservatorëve, kundër dhunës së pushtetit, e cila sa vjen e bëhet edhe më e rëndë, kundër shtresës së majme borgjeze, të cilat e kanë çuar shoqërinë perëndimore në buzë të greminës dhe që të cilat nuk u lënë brezave që po vijnë veçse një të ardhme të pasigurtë dhe pasigurinë e një hapi në boshllëk...
Ky brez i 700 euro, me njohuri e dije të thella, i paguar keq për atë që bën, dhe që paguhet aq sa për të mbajtur frymën gjallë, nuk do ta lërë veten të flijohet, pa revolta e shpërthime...”,- paralajmëronte drejtori i gazetës se djathtë franceze “L’express”, Kristof Barbie, fjalët e të cilit citova më sipër.
Ndërsa shtypi gjerman bënte fjalë për flakët përballë parlamentit grek, ku ishin grumbulluar urrejtja e një brezi të tërë...
Dhe Greqia në vitin 2008 nuk përjetoi një revoltë e shpërthim të “të mjerëve”, por revoltë e atyre që dikur ishin mirë të mbrojtur dhe që në ato momente e ndienin se ishin përballë asgjësë... Një fenomen ai krejtësisht europian...
Ndoshta paksa i ndryshëm nga ai i Dhjetorit të 20 viteve më parë në Shqipëri...

***
E duam Shqipërinë si gjithë Europa!..
Liri- Demokraci!
Me studentët jemi ne!
Studentët janë heronj...
Pas kaq vitesh, kujtesa personale fillon të humbasë. Zakonisht ajo zëvendësohet nga e ashtuquajtura “kujtesë kolektive”, e cila në fakt është njohja ideologjike e ngjarjeve, e cila u jep rëndësi heroizmit, fakteve mitologjike: heronjtë, epopeja, qëndresa, pasioni për lirinë...
Fjalë të bukura, shumë pompoze për të fshehur thelbin. Cili është thelbi? Që heronjtë e Dhjetorit ’90-të nuk ishin veçse njerëz normalë, studentë e studente të reja, ideologë, të cilët befasisht u gjendën në qendër të Historisë e të së përgjithshmes... Në këtë vrull jetuan e përjetuan dehjen e përmbysjes. Jo pa flijime, jo pa humbje. Ato ditë e net të zjarrta shenjuan jetën e të gjithëve atyre që ishin prezent, shenjuan e ndryshuan edhe jetën e të gjithëve atyre që ishin larg Qytetit Studenti. Shenjuan e ndryshuan rrënjësisht edhe jetën e atyre që erdhën e që do të vijnë më vonë..
Dhe kështu kaloi koha, ndryshuan kushtet...
E vetmja gjë që ngeli është një tregues heroizmi. Kështu e konceptojnë Lëvizjen Studentore të Dhjetorit të rinjtë e sotëm... Po a ishte me të vërtetë kështu? Dhe në qoftë se ishte, çfarë ishte në thelb? Dhe kush do të na i thotë me saktësi?...
Atëherë neve ishim heronj. Ishim thjesht të rinj, me ëndrra, vizione...
Ishim një brez i ri që kishte etje për liri e drejtësi, për bukë, ujë e drita, për liri fjale e veprimi. Sepse bëhet fjalë për një brez studentësh, të cilët të paarmatosur, por edhe të vendosur morën përsipër të shplanin turpin e një vendi që në heshtje dhe në humbje, qeverisej për pesëdhjetë vjet nga diktatura shkatërrimtare komuniste. Djem e vajza të prindërve të Shqipërisë, nga familje të varfëra, por edhe nga familje të “mira”, nga familje të humburish nga paslufta e 1944-ës, por edhe nga familje fitimtarësh, ishin për pak ditë të lirët e rrethuar të historisë sonë bashkëkohore shqiptare...
Një brez djemsh e vajzash 22 vjeçarë që bëri politikë me fjalë, me këngë, me shpirtin dhe, mbi të gjitha, me trupin e tyre të njomë e të drobitur nga uria. Një brez që zgjoi një popull të tërë nga gjumi letargjik e që vrau frikën.
Një brez 22 vjeçarësh që rrezikuan jetën, studimet, për të fituar një çast që jeton përgjithmonë. Dhe ajri i lirisë që atëherë frynte në Tiranën e acartë në të gjitha shtëpitë, edhe në ato shtëpi që rrinin të kyçura kur dëgjoheshin thirrjet e studentëve, sirenat e makinave të policisë, apo edhe kur sambistët rrihnin me shkopinjë gome bashkëmoshatarët e tyre, nuk i çelnin dyert për të mbrojtur djemtë e vajzat e reja, nuk kishte se si të mos përqafohej nga një popull i tërë.
Në Lëvizjen e Revoltën Studentore, le të mos gënjejmë vete apo të tjerët, sepse është fyerje, nuk bëhet fjalë për revoltën e “popullit shqiptar”, “as të intelektualëve demokratë komunistë”.
Ishin disa pak mijëra të rinj e të reja, protagonistë dhe bashkëudhëtarë, pjesëmarrës në mitingjet e demonstrimet në Qytetin Studenti, por edhe atje rrotull, të cilët e gostitën historinë shqiptare, akoma edhe një herë me gotën, një gllënjkë e të cilës mjafton që të të dehë, me një dehje të këndshme: E PAMUNDURA MUNDET TË BËHEJ E MUNDUR!
Vlera e vërtetë e Lëvizjes Studentore Shqiptare është pikërisht kjo: se u bë nga njerëz të zakonshëm, studentë vërtet, por të nxjerrë nga jeta e përditshme. Nga njerëz në kuptimin e mirëfilltë të fjalës, me ndjenja dhe ëndrra, delikatë, nga njerëz që ishin të uritur për jetë, për famë e lavdi, që kishin pasione. Nga njerëz që bëjnë gabime, që pendohen, njerëz të dobët e që s’kanë busull orientimi shpesh herë, nga idealistë të vërtetë, por edhe aventurierë, nga njerëz të vdekshëm e mëkatarë dhe jo nga statuja...
Dhe, nëse vlen akoma edhe më shumë stuhia e Lëvizjes së Studentëve, kuptimi që ka kjo lëvizje për brezat e ardhshëm është se kjo revoltë për një çast, për dy çaste, për një, dy apo dhjetë ditë, ata të rinj u ngritën më lart se EGO-ja, UNI i tyre, dhe kështu, të lirë u bënë krijuesit e historisë së tyre dhe të historisë sonë. Me pak fjalë: Studentët ishin atje atëherë kur duhej. Ç’pasoi është tjetër histori...
Prandaj, çdo vit në këtë ditë dëgjohen shumë fjalë nga shumë pseudo. Megjithëse protagonistëve të vërtetë të Revoltës Studentore Shqiptare u shkon më mirë heshtja. Heshtja e njohjes dhe e respektit për atë që bënë e që sado vite të kalojnë do të ngrihet gjithnjë e më lart në Panteonin e Historisë.
Prandaj llafologëve e pseudove, përpara se të nxjerrin fjalët bombastike nga goja, mirë do të ishte që të mendonin për një çast, është detyrim moral të mendohen për një çast dhe të pyesin veten nëse: “Liria, Demokracia, buka e dritat, mjaftojnë për të gjithë”...
A mjaftojnë për të gjithë ato që kërkuan atëherë studentët e mburremi se tashmë i kemi?...
Dhjetori 1990 dhe Shkurti i vitit 1991 ishte pika kyçe në historinë e gjithë kombit shqiptar, ishte pika kulmore në formimin e një brezi me të vërtetë intelektual shqiptar; ishte pika ku dy epoka u ndanë, kur populli festonte rrëzimin e monumenteve të diktatorit nga qytetet e Shqipërisë dhe, nga ana tjetër nomenklatura kërcëllinte dhëmbët e tërbuar prej inatit që s’mundej të bënte dot gjë. Fundi kishte ardhur. Përpëlitjet nuk ishin gjë tjetër veçse grahmat e fundit të një sundimi gjakatar 46 vjeçar. Ora e së vërtetës për Shqipërinë kishte trokitur! Dhe ora nuk mundet të kthehej dot mbrapsht...
Por a erdhi ora e së vërtetës? A u formua me të vërtetë një brez intelektual shqiptar jo komformist?...

***
Tek revolta Greke e dhjetorit të dy viteve më parë Europa shikonte të ardhmen e saj...
“Do të bëhet e Greqisë gjithandej!”
“Jemi të gjithë grekë!”,- thërrisnin atëherë në manifestimet e tyre nxënësit e studentët francezë, dhe Sarkozy i tmerruar e tërhoqi projektligjin për arsimin...
Por nuk u bë e Greqisë në Europë...
Akoma edhe më keq. Greqia e revoltës rinore u bë Greqia e falimentuar që rron në ombrellëm e FMN...
Një mospërfillje e pafundme për grekët që ulën kokën, reflektohet në të gjitha ato gazeta që dy vjet më parë shkruanin me ditirambe për revoltën e ngjashme me atë të Majit 1968!
Tashmë europianët thërrasin: “Ne nuk jemi grekë!...”
Dhe kjo parrullë u dëgjua nga po ata francezë që dy vite më parë thërrisnin të kundërtën e kësaj fraze...
Aktualisht ëndrrat e të rinjve grekë dhe jo vetëm të të rinjve janë në arkivol...

***
“Kam frikë se asgjë radikale nuk do të ndodhë në Shqipëri,- më pat thënë në 1991 Robert Elsie.
“E pamundur, - i thashë. - Përmbysja ka ndodhur. Tashmë është thjesht në dorën tonë...
I miri Robert Elsie, buzëqeshi me hidhërim e pikëllim atëherë...
Nuk e kuptova se ç’donte të thoshte me atë tundje të lehtë të kokës...
Kanë kaluar kaq vite dhe më i qetë e kuptoj tashmë se elementet e revoltës si edhe ato të të qenit “raja” bashkëjetojnë që të dyja si karakteristika origjinale të shqiptarëve, ashtu sikundër edhe tek grekët.
Varet se cila nga të dyja do të mbizotërojë çdo herë...
Prandaj edhe ajo ç’ka marrim nga të huajat ëshë analoge me situatën: admirim, apo tallje...

Për (a?)populizmin e politikanëve tanë

2010-10-24T18:56:00.000+03:00

Për (a?)populizmin e politikanëve tanë
X deputet i PS denoncoi familjen Berisha për korrupsion dhe për blerjen e gjithë Shqipërisë...
Menjëherë doli një deputet i PD për të përgënjeshtruar dhe për të akuzuar Ramën se ka vjedhur miliarda në këto vite, se ai është imoral, drogaxhi dhe se merr pjesën e luanit nga lejet e ndërtimeve.
Një X deputet i PS përpara kamerave akuzon ministrin e ndërtimit se tuneli që u rrëzua ishte përgjegjësi e tij...
Menjëherë një Y deputet i PD akuzon PS dhe vetë kryetarin e saj për mashtrim dhe demagogji...
Zëdhënësja e qeverisë komunikon inaugurimin e disa kilometrave rrugë në Tranë...
Menjëherë del zëdhënësi i Bashkisë së kryeqytetit për të marr meritat e ndërtimit të rrugëve, për të ridalë përsëri zëdhënësja e qeverisë; për t’u rikundërshtuar përsëri nga deputetët e PS, për t’u akuzuar përsëri nga demokratët...
LSI heq një ministër dhe ai ministër denoncon pasurinë e padeklaruar të kreut të partisë së tij...
Kreu i LSI deklaron se Rama i ka propozuar deri edhe pesë herë në ditë që të bashkohej me të për të rrëzuar Berishën...
Një orë më pas zëdhënësi i PS deklaron se Metës asnjëherë nuk i është kërkuar bashkëpunim për të rrëzuar Berishën...
Njëri nga aleatët kryesorë të PS e këshillon Ramën që të rikandidojë për kryebashkiakun e Tiranës...
Mesazhi është i qartë: “Nuk bën për kryeministër!...”
Pritet reagimi i selisë rozë për këtë deklaratë...
Qerthull...
Rrumpallë...

Nga Ardi Stefa

Një lloj perversiteti profesional më bën që përditë të shoh edicionet e lajmeve në kanalet televizive shqiptare, kryesisht lajmet politike. Natyrisht, jo të gjitha, pasi do të ishte një torturë e vërtetë për nervat, por i ndjek mjaftueshëm, aq sa për të kuptuar “qëndrimin politik” të secilit “politikan” si edhe fushën e nivelin e konfliktit. Referimet për problemet e vërteta të qytetarëve dhe të Shqipërisë në diskutimet e debatet e tyre nuk janë gjë tjetër veçse një shtojcë e deklaratave të tyre. Çështja kryesore që i shqetëson të gjithë politikanët shqiptarë, është se si në “minikonferencat e tyre për shtyp” të shprehin “qëndrimin e tyre parimor” dhe të denoncojnë pasurimin e familjes së Berishës, pasi më parë deputetët demokratë, kanë denoncuar pasurimin e paskrrupullt të Ramës, drogën, femrat, liçencat e ndërtimit, etj, etj...
Kontrasti i politikanëve të të gjithë spektrit politik, edhe dy dekada pas shpalljes së pluralizmit dhe mbretërimit të populizmit në jetën politike, nuk befason më askënd.
Ajo që befason dhe revolton, të paktën mua, është shtrembërimi dhe përçudnimi i termit “qytetar” nga goja e atyre që duan votën e tyre. E kanë kthyer në një lloj eufemizmi. Në konceptin e shumicës së politikanëve, qytetari është një lloj kafshe, pa mundësinë e analizës së realitetit, pa gjykim, pa përgjegjësi. Funksionon në mënyrë emotive dhe reagimet e tij kufizohen në nivelin e cekët të kontrastit ndërmjet lavdisë dhe dhembjes, ndërmjet ekstazës dhe përsëri dhembjes: I jep për shembull një mijë lekë dhe gëzohet, i merr një mijë lekë dhe zemërohet.
Ky lloj “qytetari” është diçka si kryqëzim ndërmjet një kafshe dhe një fëmije të vonuar mendërisht. Gjithmonë ka të drejtë, asnjëherë nuk ka faj dhe detyra e politikanit është që ta qetësojë dhe ta kënaqë...
Kjo është kultura jonë politike, në këto 20 vjet pluralizëm.
Dhe kjo është arsyeja se përse niveli i politikanëve tanë është kaq i ulët në ditët tona. Kur mbizotëron “qytetari” i llojit që përshkrova më sipër, për çfarë arsyeje nevojitet njeriu që me të vërtetë mendon në politik? Mkë lloj shejtan budallai interesaxhi dhe servil e bën punën shkëlqyer. Dhe nuk kërcënohet shëndeti i tij nga neveria dhe keqardhja apo pendimi.
“Qytetari”, të cilit i drejtohen të gjithë ata që demonizojnë njëri- tjetrin, që shajnë e fyejne me fjalët më të ndyra njëri- tjetrin, nuk ka nevojë që ta vrasë mendjen me dilema të llojit: Demokraci apo plutokrati, demokraci apo nepotizëm, demokraci apo nomenklaturë familjare, barazi apo vetëm në fjalë, barazi, apo padrejtësi e përjetshme sociale revoltë qytetare, apo nënshtrim total, në një vend ku nuk njihet greva e të tjera fitore historike nëpër dekada,.., etj, etj, ... të këtij lloji.
Pas kaq vitesh “plularizmi e demokracie”, nuk është e rastit që politikanët nuk guxojnë që t’ua paraqesin qartë e drejt realitetin qytetarëve.
Sepse nuk kanë mundësi ata të mjerë që ta bëjnë një gjë të tillë, apo të veprojnë ndryshe! Qëndrimi i tyre varet nga instikti i tyre i mbijetesës. Pasi, në rast se politikanët aktualë shqiptarë ndërgjegjësohen për madhësinë e dështimit të shtetit, por edhe rëndësinë e një demokracie të vërtetë qytetare, atëherë politika, jeta politike, ashtu siç enjohim deri më sot në Shqipëri do të ndryshojë dramatikisht dhe shumë nga ata që sot janë funksionarë të lartë të partive e të shtetit, do të zhduken njëherë e përgjithmonë nga jeta publike. Së bashku me milionat e tyre.
Investojnë këta “qytetarë”, pra këta politikanë shpresat e tyre në ruajtjen e inertësisë, në ruajten e palëvizshmërisë dhe në kundërshtimin e reformava, e të zbatimit të tyre, të mbrojtur nga një mburojë sulmesh e kundërsulmesh ndaj njëri-tjetrit.
Sepse në fund të fundit, ashtu siç e dëshmojnë edhe “deklaratat e tyre zyrtare të të ardhurave”, po qe se Shqipëria nesër do të rrënohet, klasa e saj pushtetare do të arrijë të mbijetojë, në mënyrë që edhe pasnesër të jetë aty që të qeverisë përsëri...
Dhe kjo nuk është gjë tjetër, veçse tendenca e populistëve, për të mbijetuar në kurriz të të tjerëve, pasi gjendemi në buzë të greminës...

Një poemë

2010-09-19T10:53:00.004+03:00

Një poemë

Dëshiroja të shkruaja një poemë për perëndimin e diellit në Egjipt dhe hijet tejet të lashta të piramidave; për brigjet e Irlandës, për tingullin magjik që ushton nga këmbanat e Lozanës, për bujqit e varfër të Meksikës, për ëndrrat e çmendura të poetëve francezë. Për vallëzimin e indianëve rreth e rrotull zjarrit; për agimet në Kubë, poshtë palmave me pamje oqeanin Atlantik.
Të shkruaja një poemë për zakonet e çuditshme të eskimezëve, për psalmet e trishta të myslimanëve pak përpara se të perëndojë dielli...
Një poemë për tingullin e shiut dhe këngët që sjel nga larg era; për vijat e mrekullueshme në lëkurën e tigrave dhe bishtin hyjnor të pallojve; për këngën e përtejme të dallëndysheve brenda foleve të tyre; për udhëtimet e zogjve në vendet e Veriut; për një flutur të vogël të kuqe, e cila i gëzohet agimit, duke fluturuar nëpër lule...
Një poemë për Don Kishotët dhe zbuluesit guximtarë; për Luanin e Bretonit dhe frymëzimet e Mark Auprilit; për Xhek Londonin që humbi aq padrejtësisht; “Do të kthehem gjallë”, shkruante me lot deri në momentin e fundit; për astonautët që vdesin dhe marrin me vete mijëra sekrete; për fytyrën e çuditshme që dalloi Herakliti mbi Hënë...
Një poemë për pasqyra të errëta dhe kaleidoskope të jashtëzakonshëm; për mistere në kristale dhe vula magjike, për mermerin e një statuje që qëndron në gjysmëerrësirën e një muzeu të vjetër; për mburoa dhe heshta heronjsh që ende presin beteja; për shtëpira gati të rrënuara që shenjojnë vështrimin e kalimtarit...
Për letra të pluhurosura që askush nuk i hapi ndonjëherë; për tradita epokash që po ndryshken me kalimin e kohës në bodrume të errëta, për grafitet në deto që janë mesazhe të koduara të bandave; për një kobure të zbrazur që tymos ende në dorën e atij që sapo vrau veten, në mesnatë, në ndonjë cep të vetmuar...
Një poemë për marinarët dhe femrat e panumërta të tyre, për refugjatët dhe eremitët që ëndërrojnë një jetë tjetër; për piratët dhe kryqëzorët.
Për Arturin dhe të gjithë kalorësit e tij që ende kërkojnë Graalin e Shenjtë; për alienët që jetojnë jashtë planetit tonë dhe dëgjojnë të gjitha tingujt e Universit; për dhembjen e Shekspirit dhe melankolinë e Borhesit; për zemërmirin Herman Esse që ndihej si një ujk përballë stepës së pafundme; për madhështinë e bardëve që himnizuan bukurinë...
Një poemë për yjësitë dhe joshjen e Hënës, për anijet kozmike më të shpejta se kometat, për perëndimet jashtëtokësore të diejve në cepin tjetër të kozmosit; për piktorë kozmikë që ngjyrosin galaksitë; për mesazhet paqësore që dërguan njerëzit në pafundësinë e Universit; për Shpresën që lëviz çdo gjë, gjithmonë...
Një poemë për fëmijtë e varfër të Afrikës; për revolucionet e popujve, por edhe për krimet kundër njerëzimit; për luftërat dhe lumenjtë e gjakut që vaditën tokën; për vetminë e burgut dhe hidhërimin e skllavërisë; për të gjithë ata që dhanë shpirt duke mbrojtur Njeriun...
Një poemë për dashnorë të zjarrtë dhe gjasme dashuritë, për dashuritë e verës që shpejt u harruan; për Romeon dhe Zhulietën që fituan përjetësinë; për puthjet romantike dhe psherëtimat; për zemrat që godasin fort; për sytë që ëndërrojnë edhe kur janë të hapur; për një përkëdhelje të ëmbël në errësirë që fiton mbi të gjitha dhembjet...
Një poemë për Zotin dhe engjëjt, për Parajsën dhe jetën e përjetshme...
Një poemë për Djallin dhe engjëjt e tij, për Ferrin dhe një mijë mëkatet...
Një poemë për çdo poemë...

Ardi Stefa
Dhjetor 1995

Atë që shkruaj, nuk do ta kuptosh kurrë!

2010-08-24T18:25:00.001+03:00

Atë që shkruaj, nuk do ta kuptosh kurrë!
A. Stefa
(Kushtuar të gjithë të çmendurve, ëndërrimtarëve, njerëzve të ndjeshëm dhe të vaçantë atje jashtë...)
Më fal që po ndërpres qetësinë tënde... Dua të të pyes diçka...
A mundet nesër në mëngjes të ikësh, të vish rreth botës, të udhëtosh gjithandej, në çdo cep të Tokës?
Qoftë edhe po të hidhesh një ditë në Vlorë për një kafe, apo në Shkodër?
Mundet të flasësh gjuhë të huaja, të komunikosh me njerëz të të gjitha racave në lanet?
Mundet të bëhesh akrobat po qe se e dëshiron? Piktor? Astrofizikant?
Ndoshta një virtuoz i famshëm violine?
Jo?
Përse?
Nuk ke kohë për të gjitha këto? Ke detyrime, familje, punë, fizkulturë, ndjekje të modës, kafe me të njohurit e shumë e shumë gjëra të tjera që nuk të lenë të merresh me asgjë tjetër?
Hëmmmmm...

Çfarë di të për Eposin e Gilgameshit, bardin Taliesin, Senekën, Saphonë, teoritë e komplotimit, Xhengis Khanin, sekretet e Piramidave, surrealizmin, sëmundjet gjenetike, Konfucin, Teorinë e Relativitetit, Portën Magjike të Romës, shkrimet e papublikuara të Kadaresë,, simfoninë e Nëntë të Beethovenit, Masonët e Da Vinçin, Mona Lizën dhe Paganinin?
Nuk të interesojnë fare këto?
Ti merresh me futbollin, show biz, revistat e modës, tavllën dhe kur ndonjëherë gjen kohë noton pak në det?
Hëmmmmm...

Pa më thuaj, ndonjë vizion ke? Ndonjë synim sublim dhe në fund të fundit, diçka që ta kesh dëshirë aq shumë me gjithë qenien tënde, një ëndërr të papërshkrueshme, të zonjën të ndryshojë fatin tënd dhe jetët e të gjithë njerëzve?
Jo?
Përse?
Beson se bota është e padrejtë dhe nuk ndryshon? Nuk je ti i indur për t’u ndeshur për vlerat dhe atë që janë të drejta?
Ke kaq shumë probleme të pazgjidhura dhe ke nevojë për pushime e shlodhje?
Mendon se të gjitha këto janë gjëra të çuditshme dhe paksa idiote?
Hëmmmmm...

Të të them unë tani diçka?

Jam i çmendur!

Po!

Egocentrik dhe i çuditshëm...

Metamorfozohem vazhdimisht dhe lëviz pa rënë në sy brenda rrugëve, duke studiuar sjelljet e njerëzve, frikat e tyre, mënyrën e tyre të reagimit, ecjen e tyre...
Merrem me Alkiminë, Teologjinë, artet marciale, jogën, skermën, etj, etj...
Studioj Astronomi, hartat e stërvjetra, inxhinierinë mekanike, arkeologjinë, trajtat e reve, ndërtoj (ose të paktën përpiqem) gramafonë me avull, pushkë me energji elektrike.
Flas me hijen time për Psikogjeografinë, futurizmin (jo atë të letërsisë), kolonializmin galaktik, energjinë e lirë, udhëtimet në Kohë e Hapësirë, balsamos flutura dhe milingona, flas dialektin e pakuptueshëm të alienëve që jetojnë mes nesh, zhargonin e Parisit dhe gjuhën e indianëve të australis.
Kam në posedim koleksione impresionuese me guacka dhe pulla shtetesh të ndryshme, kaseta të mrekullueshme origjinale dhe jo aq origjinale, një jatagan të mrekulluesëm të kohës së Turqisë dhe një kobure me mulli, që megjithëse e pastroj dhe e vajos, vazhdon të ndryshket e nuk do të qëllojë kurrë.
Lexoj librat e mrekullueshëm të Bodlerit, Andre Bretonit, Çarls Fordit, Servantesit, Lavkraftit, Edgar Allan Poes, Wiliam Bleikut, Lorkës, Erih Fon Deniken, Markezit, Aliendes e shumë e shumë të tjerëve...
Shikoj filma të çuditshëm, dëgjuj muzikë edhe më të çuditshme, tinguj dhe pëshpëritje të frikshme në heshtjen e tyre shurdhuese. Dëgjoj erën, jam i çuditshëm në gjithçka... Njoh sekretet e Qyteteve, Urbanomancy, historinë sekrete të ideve, Botën e Përtejme, realitetet alternative e botët paralele, X Files, teorinë e Tingujve dhe magjistarin Hudini e sekretet e tij...
Më rrëmben të regjistroj në kasetë vetëtimat e bubullimat, pikat e shiut, tronditjen e shinave nga trenat që shkojnë e vvijnë, cicërimën e zogjve, hungëritjet e qenve, hapjen dhe mbylljen e një çelësi elektrik, përplasjen e flatrave të zogjve të natës mbi çatitë e shtëpive, të detyroj me mënyra të ndryshme kitarat të më zbulojnë të gjitha tingujt e notat që luajtën kordat e tyre, të shoh në thellësi të një llampe të ndezur, në fundin e krisur të një gote, brenda vrimave të çelësave dhe grilave të mbyllura, të udhëtoj në vendin melankolik të një pakete cigaresh të lira dhe në cepin e syve të një portreti të inatosur, të luaj me ushtarët e plumbtë brenda në pyllin e një vazoje me lule, të përshëndes kalimtarë të panjohur, t valëvitem në erë, të eci nëpër shi, të numëroj yjet një nga një, derisa të më marëë gjumi në verandë...
Më pëlqen të sillem sikur jetoj në dekadën e viteve ’60 e ’70, i veshur me rroba hipish dhe të shpërndaj fletushka nëpër stacionet e autobusave për të ndaluar lufta në Vietnam..., po, përse jo? Jam fëmijë i luleve!...
Rroftë Revolucioni
Erdhi ora të ndryshojë bota!
“Make love not war” dëgjohet nga altoparlantët, dalim nëpër rrugë dhe kërcejmë fokstrot e çarleston. Të gjithë janë këtu, Dilan me fisarmonikën, Hendriks me kitarën e tij magjike dhe Johnny Cash, më i ri se kurrë, këndon bluz-et e tij se bashku me mua, në varandën e një vile, diku në Nju Orleans...kam edhe nj Spyder, sterrë të zezë dhe gjithmonë të larë e pastruar, me ndenjëse lëkure dhe me një kafkë të pikturuar...
perëndimeve sillem vërdallë nëpër shkretëtirat e Arizonës, në ato rrugët e gjata e pafundësisht të drejta, së bashku me mikeshën time Merlin, radioja këndon zëulët këngët e Elvisit dhe në thellësi, larg shikoj të largohet asfaltin të përqafuar me horizontin e artë...

Unë... nuk jam ajo ç’ka sheh...
Unë... nuk jam ajo ç’ka imagjinon...
Jam një pjesë e asaj që quhet evoluimi i racës njerëzore me kalimin e viteve, më saktë ekspozimi i saj...
Një koincidencë kozmike...
Një luhatje kuantike impresionuese...
Gëzimi i dhimbshëm i Zotit...
Frika e demonëve dhe i Djallit idol...
Një gabim i pafshirë i Matriksit...
Përbindëshi që dëgjon netëve të hungërijë në bodrum...
Fantazma e Operas...
Palaçioja e cirkut tënd...
Jam shpresa e përbotshme...
Jam një i çmendur i lindur!
Bizhuja e Natyrës!...

Këtë që o shkruaj nuk e kupton e nuk do ta kuptosh kurrë...

Tani që u bëmë miq të të them dhe diçka tjetër?
A ruan sekrete?
Po?
Bukur!
Dëgjo, pra!

Unë!....

Jetoj!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!...

Tetor 1990, Tiranë.

Alkimist Idesh

2010-08-08T12:27:00.003+03:00

Alkimist Idesh
Natë pas nate vuante të përshkruante të papërshkrueshmen...
I zhytur në mendimet e ndriçuara nga drita yjore, fantazonte gjëra ekzotike dhe të mistershme, jetë të tjera të mbushura me vargje dhe iluzione, utopira të patregueshme dhe romanca kalorësiake, historira për poetë të mallkuar që deheshin me opium dhe arratiseshin kështu paksa nga e përditshmja boshe, nga torturat dhe dhembjet e një skllavërie të hidhur...
Njëra ëndërr humbiste brenda tjetrës dhe realiteti, më i brishtë se kurrë humbiste përpara syve të tij.
I humbur brenda orgjive të mendimeve të çmendura, ndiqte fjalë të kristalta dhe ide të holla, fisnike, për të mundur të qëndisë një atmosferë magjike, një vendstrehim shprese të mbushur me frymëzim dhe ndjenjë.
Ishte i pushtuar nga një llahtarë për bukuri, nga një pasion i përhershëm që të nxirrte në dritë Superrealitetin, me çdo mënëry, me çdo lloj kostoje!
Bota nuk e kuptonte etjen e tij për tejkalimin, dashurinë e fuqishme për jetën, të vërtetën, të lirën jetë!... I huaj në mes të huajve dhe i pazoti të përshtatet e të bënte kompromise, përpiqej papushim të arrinte të paarritshmen...
Kishte një trishtim të pikturuar në sy dhe disa rrudha të çuditshme, gërmadha të kohës mbi fytyrën e tij të zbehtë.
Fshihte lule të vogla nëpër xhepa dhe në rrobat e tij fshihte një hije të ngrirë. I vetëm, netëve vëzhgonte monopatet e fshehura të yjeve duke përshkruar pafundësinë me vështrimin e eksituar dhe të magjepsur...
Hapte krahët e fantazisë dhe ikte larg, në mbretëria ajrore dhe nëpër lagje në re të fshehura, në shtëpira verore të zbukuruara dhe vende përrallore, ëndrrat e tij të paprekurashkëlqenin në pafundësinë e hapësirës.
E kishte zakon të shëtiste në pyll pas shiut, i magjepsur nga mozaiku i ngjyrave dhe aroma e freskët e tokës së lagur. Vëzhgonte i mahnitur shkëlqimin kristalor të vendit dhe fantazonte valle të pafre rreth pemëve ma Kalikanxharë, Neraida dhe Satirë këngë të bukura dhe verë pa hesap...
Gjarë rrugës së kthimit kalonte nga sokaqet e ngushta, në kërkim të magjisë së çastit, në vende nga më të çuditshmet, në hijet e joshëse të rrugëve, në fytyrën e vrarë të ndonjë vagabondi... Vështrimet vjedharake të vajzave dhe bëzëqeshjet e mbushura plotpremtim të tyre, nuk e preknin fare, kërkonte diçka komplekse dhe imponuese, një ide të zjarrtë që do të trondiste zemrën e tij...
I dorëzuar në iluzionet e hënës së plotë, fantazonte se kalëronte mbi një kal të padukshëm dhe arratisej përgjithmonë përtej kufijve të Botës, atje ku shpirti i tij do tëndihej i lirë, në vende sekrete, atje ku do të mund të buzëqeshte me të vërtetë...
Një fllad i lehtë frynte atë natë dhe hëna e grisur, si nga një thikë e mprehtë pirati, udhëtonte e shkujdesur brenda detit të errët të Universit. Kënga shekullore e bulktheve jehonte ritmikisht në qetësi dhe tutje, larg shtriheshin livadhet e lagura. Llampa e rrugës jepte shpirt mbi kolonë dhe fluturat e natës të zalisura fluturonin maniakisht rreth kurëzës së dritës, dritë, që të kujtonte një qiri zie... I palëvizur, përbri dritares, reflektonte në sytë e tij e zeza e qiellit, duke përshkuar me frikë yjet e zbehtë në thellësi të horizontit.
Do të adhuronte një puthje lë lagët mbi buzët e thata, por ishte si gjithmonë i vetëm, branda delirit të pandërprerë të shpirtit të tij...
Mendimet ngjanin të pluskonin si flutura mbi kokë dhe rënkimi shpirtdhënës i qiririt nuk e ndërpreu mendimin e tij të thellë, ishte si të ishte shtrirë mbi monopatin e ëndrrave, shumë larg, i dërëzuar në kalërimin e fantazisë, me një pamje të eksituar në sy, si një dahnor i kënaqur aps aktis seksual...
I rëndë stilografi mb duart e tij, e derdhi bojën e nxehtë mbi letrën krej të bardhë:
“Vite që u zbrazën, oqeane trishtimi
Dashnorë të zjarrtë në dehjen e një vare të çmendur dhe më pas gërmadha në duart e femrave të zbehta..
Dehemi..., me një përkëdhelje të djersitur, me puthje të paguara, duke harxhuar netë dhe rini në kthina të varfra, si foshnje të uritura në gjirin e nënës, të pangopur si tifonet, shtrydhim fatin tonë të ndyrë, hije të vogla ne, mbi sytë e një demoni të lashtë që udhëton nëpër errësirë...
Ikim..., vetëm ikim... me zemrat e mbushura me ëndrra dhe pasion, udhëtarë të çuditshëm në një botë të ftohtë dhe kompakte si mermer...
Ikim... dhe, gjithnjë të pangopur shikojmë horizontin, me sy të përlotur, sikur të shohim perëndime të arta, dashnorë të parëndësishëm të një utopie të largët, më larg se fatazia e një të çmenduri, atje ku vetëm erërat shëtisin...
Do të vijë ndonjëherë ora, të arrijmë atje, në atdheun e qiellit dhe të jemi ortakë me Zotin në planet më të pabesueshme kozmike, do të gjejmë njerëzit tanë të dashur, që kaq shumë na kanë munguar dhe do të kemi aq shumë për të thënë për jetët tona të mjera, duke pirë ndonjë gotë çaj të nxehtë, ose, o qe se Zoti e lejon një gotë konjak të mirë, rreth oxhakut, në një natë të pafundme me këngë mallëngjyese dhe përqafime vëllazërore...
Do të ikim edhe ne..., mjafton të bëjmë durim...”
Mbylli për pak çaste sytë dhe, si ndjeu të rrahurat e zemrës se tij, valëvitjen e gjetheve të trëndafilit në ballkon, klithmat e largëta të zogjve, shpirti i tij i plagosur me lot në sy pëshperiti:
“Në det t’i dërgosh vargjet e mia, o ajër kalimtar, të notojnë me gorgonat e vogla...
Në pyjet e dendura dhe livadhet e natës, atje ku Neraidat mëkatare vallëzojnë lakuriq nën frymën e ftohtë të Hënës.
Yjeve t’u pëshpërisësh fjalët e mia dhe kometave fluturake, atyre ua dhuroj me rënkime ëndrat e zemrës sime...”
Mbylli fort portën pas tij dhe humbi në labirinthin e errët të shtëpisë, në shoqëri me hijet dhe fantazmat e mendjes së tij, askush nuk dinte se shikonte ëndrra të çuditshme dhe e kapte melankolia shpesh...
Nata pas nate, ndërtonte të Panjohurën, Alkimist Idesh në errësirë...

A. Stefa

Tetor 1990

Gënjeshtra historike dhe shoqëria gjysmë e paditur!

2010-07-27T20:45:00.000+03:00

Gënjeshtra historike dhe shoqëria gjysmë e paditur!
Nga Ardi Stefa

A ia vlen të shkruash një libër për ngjarjet e Dhjetorit 1990 e të Shkurtit 1991? Kanë kaluar edhe 20 vjet!,- më pyeti dikur një miku im i mirë, mendimin e të cilit e çmoj dhe e vlerësoj shumë.
Nuk iu përgjigja. Edhe vetë e kisha frikën se të shkruarit për ato ngjarje të atyre viteve të stuhishme, ndoshta më fuste në radhën e kategorinë e atyre nostalgjikëve e romantikëve të pandreqshëm që nuk shikonin përpara, por mbanin vazhdimisht kokën mbrapa...
Megjithëse të mbash kokën mbrapa për të parë e riparë ngjarjet ku ke qenë dëshmitar e protagonist, nuk është një gjë aspak e keqe. Ndoshta romantizëm, por aspak kthim mbrapa për të përfituar ndonjë gjë. Vazhdoj të ngelem ai romantiku idealist i pandreqshëm, andaj vendosa që ato ngjarje, ashtu siç i përjetova e jetova atëherë, t’i përmbledh në librin “Piedestale pa heronj”, sidomos kur vlerat e meritat, i marrin ata që nuk kishin asnjë lidhje me Dhjetorin e Shkurtin, me studentët, thjesht që i shikonin studentët të demonstronin nga ballkonet e shtëpive të tyre...
Dhe kjo u jep automatikisht të drejtën që të përfitojnë në emër të Dhjetorit....
Pas kaq vitesh, kujtesa personale fillon të humbasë. Zakonisht ajo zëvendësohet nga e ashtuquajtura “kujtesë kolektive”, e cila në fakt është njohja ideologjike e ngjarjeve, e cila u jep rëndësi heroizmit, fakteve mitologjike: heronjtë, epopeja, qëndresa, pasioni për lirinë...
Fjalë të bukura, shumë pompoze për të fshehur thelbin. Cili është thelbi? Që heronjtë e Dhjetorit ’90-të nuk ishin veçse njerëz normalë, studentë e studente të reja, ideologë, të cilët befasisht u gjendën në qendër të Historisë e të së përgjithshmes... Në këtë vrull jetuan e përjetuan dehjen e përmbysjes. Jo pa flijime, jo pa humbje. Ato ditë e net të zjarrta shenjuan jetën e të gjithëve atyre që ishin prezent, shenjuan e ndryshuan edhe jetën e të gjithëve atyre që ishin larg Qytetit Studenti. Shenjuan e ndryshuan rrënjësisht edhe jetën e atyre që erdhën e që do të vijnë më vonë..
Dhe kështu kaloi koha, ndryshuan kushtet...
E vetmja gjë që ngeli është një tregues heroizmi. Kështu e konceptojnë Lëvizjen Studentore të Dhjetorit të rinjtë e sotëm... Po a ishte me të vërtetë kështu? Dhe në qoftë se ishte, çfarë ishte në thelb? Dhe kush do të na i thotë me saktësi?...Çfarë është Historia? Shkencë, mit urban, folklor, përrallë në shërbim të ideologjisë dhe pushtetit?
Historia ashtu siç e konceptojmë është e vërteta për secilin, apo gënjeshtra për secilin?
Po çfarë është gënjeshtra? Çfarë është gënjeshtër? Mos vallë është paraqitja e kundërt e diçkaje? Ta bësh të bardhën të zezë?
Mos vallë nuk është gënjeshtër të fshehësh diçka që njeh dhe e di që ka ndodhur? Në një rrëfim me shumë ngjarje, po qe se fsheh disa, a nuk e shtrembëron realitetin, nuk bën një rrëfim të gënjeshtërt?
Me siguri që shumë vetë do të thonë se të gjitha ato që “fshihen” janë mangësi dhe për këtë nuk duhet, ose nuk nevojitet t’i themi...
Me këtë konkluzion në Histori gjërat, gënjeshtra në të gjitha trajtat e saj dhe me çfarëdo emërtimi që t’i japim, është një gjë serioze dhe e rrezikshme.
Ajo shoqëri që nuk njeh të vërtetën për Historinë e saj është një shoqëri gjysmake, e paditur, në realitet është një shoqëri që nuk mundet të analizojë dhe të konceptojë gjendjen e sotme aktuale. Në një gjendje ku të gjithë nuk kanë kundërshtim të përdorin si mjet studimi konceptimin historik apo komplotist për Historinë, të përfundojnë në konkluzione krejtësisht të gabuara.
Nuk e përqafoj këtë trajtim dhe besoj se gjërat janë janë më pak sempliste dhe u nënshtrohen kufizimeve ideologjike, me synim arritjen e ideologjizimit të Historisë drejt një objektivi, astij që nuk ka asnjë lidhje, shpesh herë me të vërtetën.
Është e kuptueshme, natyrisht, që kur them se nuk ka asnjë lloj lidhjeje me të vërtetën, nënkuptoj të vërtetën që është provuar nga studimi shkencor...
Dhe një studim me të vërtetë i paanshëm e shkencor i ngjarjeve e dëshmive historike, të cilat nuk lenë shkas për dyshim, kanë provuar se shumë nga njohuritë aktuale historike janë ose gënjeshtra, ose shtrembërime, ose fshehje, të cilat pengojnë konceptimin e përgjithshëm për të shkuarën e shoqërisë ku jetojmë, ku disa jetojnë çdo herë.
Përmendja e të tilla dijeve, të kundërta me të vertetat, me ato të provuara shkencërisht do të kërkonte një katalog shumë të madhe dhe do të kërkonte shumë e shumë faqe e mijëra fjalë..
Por disa pak shtrembërime të përzgjedhura të njohurive tona historike, qoftë edhe në trajtën e protestës, do të ishin treguese dhe të dobishme.

Deri kur do të mësojmë se konflikti është në ADN- në e shqiptarëve, d.m.th se kur ne shqiptarët bëjmë diçka të mirë, arrijmë diçka të mirë, pastaj fillojmë të zihemi mes nesh dhe e prishim? Dhe nuk marrim mundimin që të shohim të gjitha revolucionet e zhvilluara nëpër botë dhe të konstatojmë se nuk kishte as edhe një ku të mos kishte lindur një “luftë civile”, dhe se askush të mos na thotë se çdo “revolucion” prodhon pushtet dhe se për administrimin e këtij pushteti bëhen luftërat civile?
Deri kur do të mësojmë se për çdo gjë të keqe që na ka ndodhur neve shqiptarëve, përgjegjës është një dhe i vetmi, të huajt, pa parë thelë në marrëdhëniet që janë shndërruar në jetën e brendshme të shoqërisë sonë, ose se çfarë e nxiti këtë ndërhyrje kaq të mprehtë të të huajve, akoma edhe se mos vallë ndonjë “ndërhyrje” e të huajve soli edhe ndonjë gë të mirë?!
Dhe deri kur, në fund të fundit, do të mësojmë se kur filloi “revolucioni” si komunistët edhe ballistët luftonin për një gjë: të mirën e shqipërisë, ashtu siç e konceptonin secili nga këndvështrimi i tyre.
Dhe përse duhet të marrim si të mirëqenë faktin që ballistët ishin vetëm kolaboracionistë e krimineë, kur po kaq kolaboracionistë e kriminelë e të shitur ishin edhe komunistët?
Deri kur do të mësojmë se në Lëvizjen e Dhjetorit, liderët e sotëm të shtetit shqiptar, ishin liderët fizikë e shpirtërorë?
Deri kur...
Ata që rrëzuan mitin e rremë të diktatorit komunist e të një regjimi gjakatar 46 vjeçar nuk janë anonimë. Janë ata, që me vetmohimin dhe guximin e tyre bënë që pas 46 vjetësh Shqipëria të zhvillonte për herë të parë zgjedhjet e lira e demokratike të çliruar nga hija e rëndë e Enver Hoxhës dhe e PPSH. Studentëve grevistë u takon merita e madhe e shmangies së një lufte civile vëllavrasëse në Shqipëri, e cila në ato vite ishte më e mundshme se kurrë. Kaosi, anarkia dhe nxitja e disa instikteve negative në popull nuk gjetën refleksion tek studentët, të cilët, në të kundërt, dëshmuan për një qytetari, solidaritet dhe kulturë të lartë demokratike...
Por çfarë ndodhi në ato ditë të Dhjetorit 1990 dhe të Shkurtit 1991? Si filloi në të vërtetë Lëvizja Studentore? Si u kalua nga protestat spontane të studentëve në ndërgjegjësimin e një brezi të tërë? Si e ëndërronim Shqipërinë në ato ditë ndryshimesh të mëdha? Si u kalua nga lëvizja e Studentëve në krijimin e Partisë Demokratike dhe uzurpimin e Idealeve të Dhjetorit? Cilët ishin Dhjetoristët e vërtetë? Si dhe pse u zhvillua Greva e Urisë? Cilat qenë synimet e saj dhe nga kush u organizua? Cili ishte roli i PD-së në organizimin e kësaj greve dhe pse në PD vëreheshin dy qëndrime të kundërta në lidhje me grevën? Kush do të përfitonte dhe kush do të humbiste nga kjo Grevë? Cilët ishin ata që përfituan? A ishin me të vërtetë studentët “heronjtë vetëflijues” të demokracisë së brishtë shqiptare, siç u quajtën nga populli i Tiranës, apo ishin “bukëshkalët dhe vandalët” që bashkë me “forcat e errëta” cënonin stabilitetin e forcave politike dhe rrezikonin ta shpinin vendin në kaos? Përse pjesa më e madhe e studentëve protagonistë të atyre ditëve u larguan nga “politika”? Përse edhe nga vetë demokratët u akuzuan studentët se hanin e pinin brenda në Grevë dhe se futeshin ushqimet e pijet alkoolike pa hesap? Përse ekzistonte një tendencë e tillë denigrimi dhe zhvlerësimi i grevës së urisë, synimeve e aspiratave të atyre mijëra studentëve që e përkrahën?...
Deri kur do të ketë të tilla denigrime të Historisë dhe të atyre protagonistëve romantikë e idealistë?
Gjithmonë, sa herë që dëgjoj politikanët, apo gjasme politikanët e gjasme analistët që të kërkojnë, ose edhe më keq, të përcaktojnë “Kuptimin e Lëvizjes Studentore Shqiptare” edhe për ditët e sotme më vjen të gogësit nga përtimi e gjumi që është gati të më zërë.
Pasi politikanët shqiptarë zakonisht i presin e i qepin “kuptimet e mesazhet” sipas interesave të çastit, por edhe për faktin se kuptimi i lëvizjes dhe i revoltës së atyre ditëve është kaq i thjeshtë, kaq aktual sa nuk nevojitet asnjë dhënie kuptimi e aktualiteti, por as edhe ndonjë përpjekje e madhe për ta analizuar.
Sepse bëhet fjalë për revoltën spontane të një brezi të ri që kishte etje për liri e drejtësi, për bukë, ujë e drita, për liri fjale e veprimi. Sepse bëhet fjalë për një brez studentësh, të cilët të paarmatosur, por edhe të vendosur morën përsipër të shplanin turpin e një vendi që në heshtje dhe në humbje, qeverisej për pesëdhjetë vjet nga diktatura shkatërrimtare komuniste. Djem e vajza të prindërve të Shqipërisë, nga familje të varfëra, por edhe nga familje të “mira”, nga familje të humburish nga paslufta e 1944-ës, por edhe nga familje fitimtarësh, ishin për pak ditë të lirët e rrethuar të historisë sonë bashkëkohore shqiptare...
Një brez djemsh e vajzash 22 vjeçarë që bëri politikë me fjalë, me këngë, me shpirtin dhe, mbi të gjitha, me trupin e tyre të njomë e të drobitur nga uria. Një brez që zgjoi një popull të tërë nga gjumi letargjik e që vrau frikën.
Një brez 22 vjeçarësh që rrezikuan jetën, studimet, për të fituar një çast që jeton përgjithmonë. Dhe ajri i lirisë që atëherë frynte në Tiranën e acartë në të gjitha shtëpitë, edhe në ato shtëpi që rrinin të kyçura kur dëgjoheshin thirrjet e studentëve, sirenat e makinave të policisë, apo edhe kur sambistët rrihnin me shkopinjë gome bashkëmoshatarët e tyre, nuk i çelnin dyert për të mbrojtur djemtë e vajzat e reja, nuk kishte se si të mos përqafohej nga një popull i tërë.
Në Lëvizjen e Revoltën Studentore, le të mos gënjejmë vete apo të tjerët, sepse është fyerje, nuk bëhet fjalë për revoltën e “popullit shqiptar”, “as të intelektualëve demokratë komunistë”.
Ishin disa pak mijëra të rinj e të reja, protagonistë dhe bashkëudhëtarë, pjesëmarrës në mitingjet e demonstrimet në Qytetin Studenti, por edhe atje rrotull, të cilët e gostitën historinë shqiptare, akoma edhe një herë me gotën, një gllënjkë e të cilës mjafton që të të dehë, me një dehje të këndshme: E PAMUNDURA MUNDET TË BËHEJ E MUNDUR!
Dhe kjo nuk është e paktë...
Kanë kaluar rreth 7.300 ditë nga ditët e stuhishme të atëhershme. Ditët janë si varkat, herë u jep rremave që të shkojnë para e herë lundrojnë të shtyra nga valët. Por nuk ka asnjë rëndësi “Se çfarë u bë me protagonistët e Lëvizjes Studentore Shqiptare”, një tjetër çështje kjo, që i shqetëson herë pas here njerëzit në bisedat e tyre.
Cilët morën shpërblimin për trimërinë e tyre në ato ditë të zjarrta të Dhjetorit 1990 dhe cilët jo, cilët përfituan në mënyrë të padrejtë e të gënjeshtërt pa qenë protagonistë, cilët më pas u bënë shërbëtorë të pushtetit dhe preferuan të jepnin e të merrnin rryshfete, cilët zgjodhën rrugën e heshtjes dhe të dinjitetit që për atdheun bënë pak dhe nuk ka nevojë për shpërblim, dhe, cilët zgjodhën rrugën e tradhtisë së idealeve, kuptimit të atyre ditëve dhe të moshës së tyre?
Por të gjitha këto kanë pak rëndësi. Thua se revolta studentore e vitit 1990 nuk ishte revoltë, por një eksperiment gjigand i psikologjisë për studimin e sjelljes njerëzore.
Vlera e vërtetë e Lëvizjes Studentore Shqiptare është pikërisht kjo: se u bë nga njerëz të zakonshëm, studentë vërtet, por të nxjerrë nga jeta e përditshme. Nga njerëz në kuptimin e mirëfilltë të fjalës, me ndjenja dhe ëndrra, delikatë, nga njerëz që ishin të uritur për jetë, për famë e lavdi, që kishin pasione. Nga njerëz që bëjnë gabime, që pendohen, njerëz të dobët e që s’kanë busull orientimi shpesh herë, nga idealistë të vërtetë, por edhe aventurierë, nga njerëz të vdekshëm e mëkatarë dhe jo nga statuja...
Dhe, nëse vlen akoma edhe më shumë stuhia e Lëvizjes së Studentëve, kuptimi që ka kjo lëvizje për brezat e ardhshëm është se kjo revoltë për një çast, për dy çaste, për një, dy apo dhjetë ditë, ata të rinj u ngritën më lart se EGO-ja, UNI i tyre, dhe kështu, të lirë u bënë krijuesit e historisë së tyre dhe të historisë sonë. Me pak fjalë: Studentët ishin atje atëherë kur duhej. Ç’pasoi është tjetër histori...
Prandaj, çdo vit në këtë ditë dëgjohen shumë fjalë nga shumë pseudo. Megjithëse protagonistëve të vërtetë të Revoltës Studentore Shqiptare u shkon më mirë heshtja. Heshtja e njohjes dhe e respektit për atë që bënë e që sado vite të kalojnë do të ngrihet gjithnjë e më lart në Panteonin e Historisë.
Prandaj llafologëve e pseudove, përpara se të nxjerrin fjalët bombastike nga goja, mirë do të ishte që të mendonin për një çast, është detyrim moral të mendohen për një çast dhe të pyesin veten nëse: “Liria, Demokracia, buka e dritat, mjaftojnë për të gjithë”...
A mjaftojnë për të gjithë ato që kërkuan atëherë studentët e mburremi se tashmë i kemi?...

Radhita disa shembuj të paktë, nëpërmjet këtyre pyetjeve me karakter të përgjithshëm pa bërë fjalë për ato mitet klasike që qarkullojnë gojë më gojë për heroizmat e njërit apo tjetrit, për rolin e Tarasit apo të Kapardinave të Bardha, sepse atëherë do të duhej të specializohem relativisht me prodhimin e miteve historike...
Thashë se pyetjet e mia janë retorike, pasi jo vetëm unë, por edhe shumë të tjerë e dimë se deri kur do të dhunohet e shtrembërohet Historia, deri kur do të shkelim mbi baza të gënjeshtërta njohurish e dijesh për të kaluarën e shoqërisë sonë.
Shtrembërimi i Historisë fillon dhe mbaron me Historinë që mësohet nëpër librat e shkollës...
Si atëherë edhe tani...
Të gjitha bazat e njohurive hidhen në moshën shkollore dhe më pas është shumë e vështirë që të ndryshojnë për arsye të ndryshme.
Dhe shpesh herë e dimë se arsimi është mekanizmi aq i fuqishëm ideologjik në duart e pushteteve politike.
Dhe qeveritë e qeveritarët tanë, përpara se të merren me çështje të tilla, si “libri elektronik”, le të shohin më parë se çfarë do të thotë në brendësi, elektronik, ose jo, me kapak lëkure apo të shkëlqyeshme, ajo që ka rëndësi është ajo e vërtetë historike e shkencore që mësojmë nga faqet e atij libri...

(Parathënie e librit “Piedestale pa Heronj”, me autor Ardi Stefa)

Atdheu është atje ku janë paratë...

2010-05-10T19:02:00.000+03:00

Atdheu është atje ku janë paratë...

(Refleksione të një emigranti, që po përgatitet të kthehet në Atdhe, refleksione për veten dhe grekët, me të cilët jetoi...)

Ardi Stefa
Një fjalë e urtë greke, e cila ndoshta nuk është vetëm greke, thotë se: “Qeni leh atje ku ha!”. Një variant tjetër thotë se “Ku jeton, është atdheu!”
Është padyshim një fjalë, shumë e urtë dhe me vlera universale. Më erdhi ndër mend kjo proverbë nga dy fakte që ndesha këto ditë në Athinë.
Fakti i parë është që kriza dhe mungesa e perspektivës, i detyron tashmë bashkëkombësit e mi shqiptarë, jo të mendojnë kthimin, por të kthehen përfundimisht në Shqipëri, të shesin ato pak plaçka, të cilat nuk dëshirojnë t’i marrin në atdhe, por edhe të shikojnë mundësinë e emigrimit në ndonjë vend tjetër me pak më shumë perspektiva...
Fakti i dytë është një shprehje që tha Presidenti i FMN, Dominique Strauss- Kahn, i cili përshëndeti solidaritetin e organizmit që ai drejton kundrejt Greqisë, e cila ishte në prag të falimentimit.
Kur e dëgjova shprehjen e tij, pata përshtypjen se ndoshta zoti Kahn, lëshoi një fjalë në erë, sa për të mbyllur gojën e grekëve.
Por, disa ditë më pas e kuptova se fjalët e tij, vetëm të rastësishme nuk ishin.
Dhe ajo për faktin se grekët e sotëm kanë harruar se në familjet e tyre, kishin të paktën nga një “Dajë” apo “xhaxha” që kaloi 40 e kusur vjet në Amerikë, Australi, Belgjikë, Gjermani, apo Vendet Skandinave...
Ky “Dajë” vinte behareve në Greqi dhe u bënte dhurata nipërve e të afërmve, u fliste për “Ëndrrën Amerikane”, ëndërr, e cila edhe pas njëzet viteve, ende ëndërr ishte. Ky “Dajë” zakonisht, nuk kishte emër, ishte Daja Amerikani dhe, gjithashtu, nuk kishte atdhe...
As atje, as në Greqi.
Grekët e sotëm, jo vetëm që i harruan historitë e Dajës nga Amerika, por, kur, në filimet e viteve ’90, erdhi të banonte në apartamentin ngjitur “Daja grek” (me origjinë shqiptare, pakistaneze, polake, ruse), ky grek, pra, u soll me shumë intolerancë, arrogancë dhe mungesë edukate, si punëdhënës, si komshi, si pronar shtëpie...
Dhe fjalët e zotit Strauss- Kahn, u japin sot grekëve mundësinë, ose që të risjelin ne mendje kujtesën e fshirë dhe të korrigjojnë gabimet e tyre, ose të bëhen përsëri edhe ata emigrantë...
Një gjë është e sigurtë: Historia bën cikle, dhe shpesh herë ciklet janë komedi, ose edhe tragjedi. Shpesh herë ciklet e historisë përsëriten edhe si ndëshkim për intolerancën dhe arrogancën e treguar kundrejt më të pafuqishmëve.
Edhe një gjë tjetër është e sigurtë: Shumë grekë, (sidomos ata që kanë studime e formim të plotë intelektual e profesional) aktualisht po e braktisin Greqinë e shkojnë për të ndërtuar jetën, atje ku paguhen më mirë dhe kanë më tepër perspektiva...
Faza e dytë ndoshta do të jenë grekët e pakualifikuar, të cilët do të emigrojnë, ashtu si dajallarët apo prindërit e tyre 50 vjet më parë.
Natyrisht që kjo kategori, ndoshta do të punojë për disa vjet në punë krahu, ndoshta do të punojë edhe pa ensima disa kohë, por nuk do të njohin vetminë e të qenit minoritet apo pakicë, ashtu sikundër e jetoi “Daja” përpara 50 vjetëve, dhe as do të shohë tabela të varura nëpër lokale, të tipit: “Ndalohet hyrja për qentë e grekët!”, siç vareshin nëpër restorantet e Nju Jorkut në dekadën e viteve 1920, ashtu siç i panë gjyshërit e ungjërit e tyre...
Por greku i sotëm, ndoshta do të ketë diçka ku të shpresojë, si “Daja” amerikan i viteve të vegjëlisë së tij, apo si Daja Grek, për të afërmit e tij në Shqipëri, Pakistan, Poloni...

Dreamcatcher, Ëndërrngërthyesi…

2010-04-25T18:57:00.001+03:00

Dreamcatcher, Ëndërrngërthyesi…

Shumë vite pas në kohë, në një varandë me pamje lagjet gjysmë të ndriçuara të Vlorës, një hije përshkon natën...
Kështjella romake dhe kodra që digjen në horizont...
Mbi tryezën e drunjtë dy faqe të grisura lënë të përqafuara frymën e tyre të fundit...
Nuk jemi të vetëm në errësirë, janë edhe të tjerë me ne...
Një qytet iartë zbrat nga qielli, ëngjëjt psalin duke fatruar përreth dhe një piktor i varfër i hedh pikturat e tij në zjarr...
Niçja u çmend dhe fliste me Zotin, William Barouz qëlloi me pistoletë gruan e tij në kokë dhe jashtë dritares Korbi i Edgar Allan Poes këlthet “Never more! Never more!”
Arlekinë të maskuar udhëtojnë me trena në gjithë Europën, në valixhet e tyre fshehin sfera të kristalta që përçarten, kanë madaljone të vogla me dragonj dhe u falen disa perëndive të çuditshme...
Të vdekurit nuk vdiqën kurrë, i vodhën kalikanxharët, the small green people, u zhduk përgjithmonë në një tjetër botë Irlanda dhe vallëzon me kurora në kokë, nën diellin e Mesnatës...
Një e dielë e lagësht me shi, ku Zotër të dehur vërdallisen në Tokë, një dashnor vret veten nën ngashërime dhe dashuria e tij, shumë larg, djersitet në çarçafë të huaj...
Poetë në ekstazë ëndërrojnë femra me gjinj të mëdhenj dhe lëkurë të zbehtë, pijnë konjak të keq dhe flenë përtokë...

Remboja vdiq nga kanceri, i varfër e i vetëm në Marsejë; shumë vite më parë shkruajti nën diellin e mesditës:
“Më pëlqejnë pikturat qesharake, libërthat fëmijërorë, operat e vjetra, refrenet idiote, qëllimet e thjeshta.
Shpika ngjyrat e zanoreve, dashurova vetminë, arat, dyqanet e dala mode, aranxhatat e ngrohta.
Po qe se diçka më pëlqen akoma
Janë gurët dhe dheu.
E rigjeta!
Cilën? Përjetësinë
Është deti që takohet
Me diellin…”

Bon voyage Αrthur!!...

Në Kabarenë e nëndheshme “Volter”, nata këndon e dehur...
Një melodi pianoje e Erik Satit dashurohet me gramafonin e vjetër dhe disa drita të çuditshme me ngjyrime violet përkëdhelin valltaren lakuriqe, që përdridhet gjithë epsh nën vështrimin e një pasqyre të eksituar...
Një tingull rrënqethës violine dhe frymëmarrja e dridhur e qirinjve të vallëzojë me hijet, sy gjigandë në cepin e hënës hapan e mbyllen ngadalë, lypës që ndjekin sfera fluturuese të shndritshme brenda në Qytet, engjëlli i dëbuar nga Parajsa që vrau veten dhe një qen që u varros në mengjes, magjistare të egërsuara që shkrijnë në përqafimin e djajve, gjaku që rrjedh deri në A-në e Centaurit, Luani shkruan me zjarrin kur të gjithë flenë dhe një diell i kuq perëndon në flladin mëngjesor që po zgjohet mijëra vjet dritë më tej...
Dikush dërgon sinjale në Univers, me kode të panjohura, Hënorët përgjojnë dhe dinë gjithçka, në mëngjes do të përgjigjen nga larg me klithma të dëshpëruara banorët e një planeti të vogël që po shkatërrohet, askush nuk do ta marrë vesh kurrë historinë e tyre...
Lart, në observatorët e Botëve, Rojtarët pëshpërisin këngët e vjetra dhe qieli rrotullohet... dhe vetëm rrotullohet...
Atje tej do të udhëtojmë, atje brenda do të japim shpirt, në trajektoret e Galaksive me rrahje të pikëlluara zemre...
Vende të mrekullueshme tropike na mallëngjejnë, iluzionet e hënëve të plota dhe netë të djersitura me aromë vere dhe kolonje të lirë...
Fjalë çjerrëse në përqafime të çara që më kot përpiqen të nxenë ëndrrat tona krenare...
Plagë dashurish që shenjuan thellë në zemër, çaste të dehura dhe sy tradhtare...
Askush, askush nuk na njohu kurrë me të vërtetë...
Kujtimet tifonë që rrëmbejnë dhunshëm shpirtrat tanë fatkeqë.
Një ëndërr..., brenda në një shtëpi..., brenda në një ëndërr..., pasione dhe dëshira të përgjakura...
Të dorëzuar në dhembjen e një jete të thyeshme, më kot puthim ëmbëlsisht plagët tona, brenda në kohë bosh që na vjedhin...

Kujton?
Verat e paharrueshme në këndin e lojërave, të djersitur nga loja, thërrisnim fort brenda në natë ëndrrat tona të çmendura: “Po! Do të bëhemi të mëdhenj dhe do të njohim botën, do të shëtisim në Paris, me vajza të bukura në krah...
Po! Do të ikim larg, do të shkojmë në Hënë!...”
Qeshnim ashtu të padjallëzuar e të lirshëm dhe vështronim yjet..., të vegjël dhe ëndërrimtarë...
Në të zezën e Universit, misteret udhëtojnë, trishtimi i jetës që gjithnjë e më shumë na shenjon, njerëz që ëndërruan Vendet e Tjera, brenda në gjysmëdritën e yjeve zemrat tona me flatra arratisen...
Rrugët janë tonat... Horizontet e pafundme dhe çastet të magjishme...
Një fllad i lehtë dhe udhëtimi fillon...

Asgjë nuk mbaroi, gjithçka ekziston...
Nesër do të rrëzojmë Murin e Berlinit, do të derdhemi nëpër sheshe duke hedhur lule, do të jenë me ne markezi, Borhesi, Villie de Lil Adam, gjyshi Fort, Kapelja e Çmendur, Çufoja dhe Pinokioja...
Do të ikim me karvanet e arixhinjve larg, do të bredhim nëpër Balkan, do të qajmë me buzëqeshje dhe do të dehemi me historira, netëve do të vallëzojmë rreth zjarrit, me shami të kuqe dhe violina magjike...
Dua një natë të numëroj të gjitha yjet e qiellit, të pi pak nga zjarri i tyre, të flas me zogjtë, të ëndërroj veten të papreokupuar dhe të lumtur brenda një bote të bukur dhe të shndritshme, të recitojmë së bashku, unë, ti dhe miqtë tanë, vargje të bukura nën dritën e hënës së plotë, të jenë të gjitha të thjeshta dhe ajo natë kurrë të mos mbarojë...
Ekzistojnë edhe vende të tjera tej horizontit, tej kohërave të largëta, jashtë çdo fantazie!...
Po qe se në këtë botë mundemi dhe ëndërrojmë një tjetër vetvete, atëherë, me siguri, diku, shumë larg, atje jashtë, jetojmë një jetë të fantastike...

(Këtë tekst e kisha shkruar në vitin 1989. E gjeta dje, teksa po rrëmoja në disa libra e fletore të vjetra. Isha student atëherë, 19 vjeç. Prandaj edhe është paksa naiv si tekst...)

Shtëpia ime...

2010-04-25T18:51:00.000+03:00

Shtëpia ime...
Ndoshta jam nga të paktët që vazhdoj të shkruaj e të publikoj në Blogun tim, por edhe nëpër site të ndryshme në internet, qoftë edhe në Facebook, me emrin e vërtetë. Pa u fshehur pas pseudonimeve apo edhe anonimitetit.
Kjo për shkakun e thjeshtë se besoj thellësisht në ato që shkruaj e mbroj, por edhe për faktin e thjeshtë se idenditeti dhe jo anonimiteti e pseudonimet në debate publike (qoftë edhe virtuale) janë shprehje e një demokracie të vërtetë e të rrënjosur thellë brenda meje.
Por...
Kam shumë kohë që vendosa të mos publikoj më asnjë koment që vjen në Blogun tim, qoftë pozitiv, qoftë negativ. Përgjithësisht, jam njeri, që ata që komentojnë poshtë shkrimeve të mia, edhe kur nuk kanë të drejtë, apo kur fyejnë mua personalisht, edhe duke qenë anonimë, i kam publikuar dhe jam përpjekur qetësisht që t’u përgjigjem...
Me qindra herë jam munduar që t’u shpjegoj shumë “vizitorëve” komentues, anonimë, ose jo, se në Blogun tim janë vizitorë dhe si të tillë duhet të sillen me edukatë dhe respekt, ashtu siç besoj se sillen kur hyjnë në ndonjë shtëpi të huaj. Dhe për këtë jam kategorik: Nuk mundet të hysh në një shtëpi të huaj, pa trokitur në portë, pa thënë se kush je dhe pa u sjellë në mënyrë të kulturuar...
Do të shtoja edhe diçka tjetër, që më kanë mësuar që në moshë të vogël: Pa fshirë këmbët e tua, pa varur xhaketën dhe kapelen, pa pasur diçka për të thënë apo për të ofruar mikpritësit...
Të tilla gjëra, të dala mode, me pak fjalë...
Të cilat, do t’i ruaj e respektoj me shumë devotshmëri e përkushtim, pasi e di thellë brenda vetes se Kultura andej fillon: Tek porta e jashtme e secilës shtëpi. Të shtëpisë tënde, ku banon e pret të ftuarit e tu. Të shtëpisë së tjetrit, që viziton si i ftuar ti!...
Blogj-et nuk janë as sheshe publike, as gazeta, as programe televizive, as ndonjë kongres partie, as edhe deklamim ... kombëtar. Blogjet janë një vend, një territor Personal, i cilitdo krijuesi- administrator të tyre, i cili me dëshirë u hap dyert që ta vizitojnë ata që dëshirojnë... Një ditar...
Por kjo nuk do të thotë se të gjithë ata që e vizitojnë këtë territor personal të secilit, kanë automatikisht edhe të drejtën (duke iu referuar një “lirie të fjalës” të keqkuptuar), që të hyjnë, të shajnë, të kërcënojnë, të mashtrojnë dhe të bëjnë shantazh.
Konceptet e “lirisë”, “censurës”, “demokracisë” janë keqkuptuar në vendin tonë. Ato mbyten në fjalët pa fre dhe në kënaqësinë e përkohshme e egoiste, por edhe në ndjenjën se “jemi të rëndësishëm”, qoftë edhe anonimisht e me pseudonime...
Një miku im, me të cilin diskutoja rreth këtyre që po shkruaj më tha se jam person publik, që shpreh një fjalë publike, dhe si të tillë duhet që të pranojë akoma edhe kritikën më të ashpër, deri edhe sjelljen e pahijshme e mungesën e edukatës së komentuesve...
Jam dakort, përsa i përket pjesës së parë, por në asnjë mënyrë nuk jam dakort me pjesën e dytë të fjalisë së tij. Nuk besoj se, akoma edhe një gabim të madh të bësh, ka të drejtën cilido të të shajë e fyejë për këtë.
Këtë sjellje kaq mjerane e kam ndeshur shumë shpesh, si nëpër stadiume, ashtu edhe nëpër vende të tjera publike, ku njerëz, të mbuluar nga anonimiteti e fanatizmi, shajnë me rrënjë e me degë jo vetën sportistët e skuadrës, me të cilën janë tifozë, por edhe shokët e miqtë e tyre, kur ata gabimisht bëjnë edhe një “gabim”.
Të mos përmend pastaj faktin që sharjet e tyre kanë të bëjnë me atë që përbën kompleksin e përhershëm të shqiptarëve: seksin...
Shpesh herë do të doja që këtyre anonimëve t’u kthehen sportistët nëpër stadiume, apo qoftë edhe njerëzit e tjerë dhe t’u përgjigjen me të njëjtat fjalë, me të cilat i kanë fyer. Të njëjtën gjë, jam i bindur se do të bënin edhe të gjithë ata blogger, kur shohin komentet fyese e sharëse të Anonimëve...
Të njëjtën gjë ndiej edhe unë. Shpesh herë them me vete: “Ka të drejtë që e thotë këtë gjë, por përse e thotë duke më sharë?”...
Por duke qenë se nga goja, për fat të keq, ende nuk më dalin sharje e nuk them dot halera të tilla, i them duke “i fshirë”.
Duke i fshirë, e duke u mbyllur portën, pasi ende nuk dua që të mbyll portën e shtëpisë sime...
As edhe Shtëpinë time...
PO, dialogut, po kritikës dhe shkëmbimit të mendimeve dhe kurresesi JO kundërshtimit e antagonizmit shterp nëpërmjet fyerjeve, jo fashizmit të njerëzve kompleksikë...
Këtyre, po që u duhet mbyllur porta, kurrsesi shtëpia, pasi do të trishtohen e mërziten të gjithë ata që gjejnë një fije shpresë e ndajnë ide të njëjta me ty...
Nga ana tjetër, jam kundër faktit që të përzgjedh ata që më shkruajnë vetëm fjalë të mira e të përjashtoj ata që shkruajnë fjalë të këqija.
Prandaj ndoshta do të jem i detyruar që të duroj çdo kompleksik e të paedukuar që do të lërë komente në shkrimet e mia...
E keqja është se këta të fundit janë më të shumtit...

P.S: Blogu, është një ditar i imi. Një ditar për veten dhe të tjerët... Dhe ditaret i ruajmë si dritën e syve, pasi i shkruajtëm kryesisht për vete. Demokracia e Internetit ka të njëjta karakteristika me demokracinë si koncept politik- bashkëjetojmë me ata që janë rreth nesh, sikundër edhe ata me ne. Nuk është e vështirë që të injorojmë njerëzit që gjejnë tribune vetëm për të sharë e fyer, pasi në rast se “tërbimi” i tyre do të ngelet një një cep me gjërat e pakërkuara, ata do të kërkojnë mënyra të tjera, vende të tjera të të shprehur tërbimin e kompleksin e tyre...
Pasi dikush përzgjedh që të mos ta ruajë ditarin e tij si dritën e syve. Përbën vallë kjo një alibi vandalizmi?...

Muri

2010-04-05T10:59:00.003+03:00

Muri

Ardi Stefa

Ishin kohë të padrejtësisë së përkryer e të fatit të rastit. Ishin ditë të varura, të thara, plot boshllëk.
Ishin ditë ku shpirti kërkonte vetveten, ku maskat binin e binin, e binin vazhdimisht për t’ia lënë vendin fytyrës reale, që shpesh s’arrinte të shfaqej. Dha na krijohej përshtypja se fytyra e vërtetë s’ishte gjë tjetër veç këto maska të pafundme.
Të përcaktoje të vërtetën e veten ishte më tepër se e domosdoshme. Na ishte mërzitur gjithçka: arsyetimet, problemet përjetësisht të pazgjidhshme, pasiguria, ankthi, mburrjet e shpifjet, hipokrizia e maskat, gënjeshtrat e përditshme, ëndrrat që shkërdheheshin, piedestalet idiote që mbusheshin e zbrazeshin njëkohësisht, të vdekurit e pavdekshëm...
Muret po rrëgjoheshin...
Dora e pamëshirshme e kohës po rikonstruktonte mure të reja, me një logjikë të hekurt e të pamëshirshme, të ashpër e të panjohur, ashtu si koha, çastet e orët që kalonin pa grim e pa tualet. Shumë e hidhur gjuha e tyre. Shumë! Ndoshta e vërteta rëndom është e tillë.
Ngjarje të ndryshme në ngjyrë gri lundronin kujdesshëm në kujtesë.
Muret po rrënoheshin...
Dhe vazhdonim të endeshim nëpër mjegull pa ditur në ishim qenie shpirtërore apo individuale, objekte apo subjekte, të gjendur në kohë, apo të rastësishëm kudo.
Lotët kishin kohë që përtonin të binin faqeve. Buzëqeshja ishte arratisur prej kohësh nga fytyra. Të qeshurit me gjithë shpirt s’mbahej mend që kur. Bile, nuk dinim në patëm qeshur ndonjëherë. Sytë hapeshin e mbylleshin instiktivisht. Ndienim dhimbje. Po kjo nuk ishte gjë përpara dhimbjes tjetër: të mosndierit të dhimbjes.
Atëherë, instiktivisht, mendja e shpirti ynë u thith prej tingujve që përhapnin valët e radiove...
Ej, ti, jashtë në të ftohtë,
vazhdimisht, më plak e më i vetmuar.
A mund të më ndiesh?
Ej ti, që korridoreve rri vazhdimisht,
Me të sëmurat këmbë e të ç’rrënjosurën buzëqeshje.
A mundet të më ndiesh?
Ej ti! Mo i ndihmo të kafshojnë Dritën!
Mos u dorëzo pa luftuar!

Ej, ti, me vetminë tënde, lakuriq pranë telefonit
Do mundeshe të më prekësh?
Ej, ti, me veshin në MUR mbështetur,
Duke pritur dikush të të thërresë
Do mundeshe të më prekësh?
Ej, ti, ndihmomë të ngre këtë peshë.
Hape zemrën tënde, po vij në shtëpi...

Ej, ti, jashtë në rrugë ku çfarë të thonë bën gjithmonë,
Mund të më ndihmosh?
Ej, ti, tutje MURIT, që në holl çdo gjë thyen i dehur
Mund të më ndihmosh?
Ej, ti! Mos më thuaj se s’ekziston asnjë shpresë
Së bashku mundemi të durojmë,
Të ndarë do të rrëzohemi...
PINK FLOYD, The Wall- MURI
Çdo stereofoni e botës kishte humbur. Detyrime, kundërshtime, frikësime, filozofi, ëndrra e realitet me zero u shumëzuan. Çfarë shurdhimi, çfarë shkretie edhe kjo! Rëndësi ka të mbetesh Njeri!
Kënga ndërkaq vazhdonte:
Por gjë tjetër s’ish- veç një fantazi
Muri ishte më i lartë dhe prej vështrimit tuaj;
Sado që u përpoq, të ikë s’mundi
Dhe milingonat hëngrën trurin e tij...

“Historia e pranon përjashtimin e rregullit”,- thamë, përshëndetëm njëri- tjetrin me një mirësjellje të shtirur e absurde dhe mbyllëm portën me ndërgjegjen tonë të heshtur e të “qetë”...
Dhe MURI vazhdonte të ekzistonte e të ngrihej jashtë e brenda nesh...

Tiranë, 15 mars 1989

Lumturia e ... Ferrit

2010-03-31T20:40:00.000+03:00

Lumturia e ... Ferrit
(Replikë me veten e të tjerët)
Nga Ardi Stefa

Me siguri që do ta keni dëgjuar këngëtarin e madh grek, Janis Parios të këndojë “Ma ke bërë jetën Ferr”. Sikur gëzohet, sikur kënaqet, sikur lumturohet për jetën e tij ferr. Salla ngrihet në këmbë. Lulet bien mbi të si shi. Spektatorët lumturohen së bashku me të, entusiazmohen, jetojnë çaste deliri për arsyen që ferri u bë jetë.
Me të njëjtën mënyrë sillemi, një pjesë e madhe e teleshikuesve kur në ekranin e TV shohim dhimbjen e vuajtjen njerëzore, ankthin, fatkeqësinë, dëshpërimin. Ferrin. Kjo mënyrë të sjelluri, për të cilën në shumicën e rasteve nuk jemi të ndërgjegjshëm, shprehet në nivelet e larta të treguesve të AGB të kanaleve televizive që luajnë me sa më sipër. Është ajo që pjesa tregtare e shfrytëzuese e TV e shpreh me një frazë të vetme: “Tema shet. Dhimbja, mjerimi, fatkeqësia e tjetrit shesin.” Dhe ne blejmë, të kënaqur nga fakti që të tjerëve u humbet e gjithë dora, kur neve na mungon vetëm një gisht. Apo mos është e kundërta?...
Ngulemi përpara ekraneve dhe dëgjojmë nënën e mjerë nga Afganistani të ulërasë e të kërkojë fëmijën e copëtuar nga bomba dhe fëmijën tjetër që po rrezikon të verbohet. Duam që ta shikojmë vazhdimisht atë skenë, të ridëgjojmë klithmat e dëshpëruara të saj. Nuk na intereson aspak që për të marrë një plan më të mirë kameramani bën Zoom mbi fytyrën e nënës fatkeqe. Për të nuk ka rëndësi dhemba e saj. Ka rëndësi ekskluziviteti. Duam që ta shikojmë më qartë, ta dëgjojmë të thërrasë më fort. Nuk na bezdis aspak pyetja që i bën reporteri vazhdimisht e vazhdimisht: “Shpresoni më? Si ndiheni në këto çaste?”. Na pëlqen që nënën fatkeqe ta shohim çdo natë në edicionet e lajmeve të të gjitha kanaleve, të përsërisë e të përsërisë se çfarë ka ndjerë për fëmijët e saj. Na pëlqen të dëgjojmë se si prindi fatkeq ishte filogrek, mësues diku atje të Afganistan, se si kishte shitur të gjitha ato që kishte e çnuk kishte për t’u siguruar një jetë diçka më të mirë fëmijëve të tij, në Tokën e Premtuar, në Greqi... Na pëlqen që ta shikojmë nënën e plagosur deri në palcë të vështrojë me ankth ata që i drejtojn mikofonat e kamerat, me shpresën se mos vallë i ngjalet i biri 15 vjeçar, apo nuk humbet dritën e syve vajza e saj 11 vjeçare...
Dhe faji nuk është vetëm i prezantuesve e i gazetarëve të TV. Është fjala për një fenomen të mprehtë social, simptomë e sëmundjes së rëndë nga e cila është infektuar shoqëria urbane, i moralit të saj.
Kushdo që e ka lexuar “Faustin” e Gëtes, do të kujtohet që në një skenë ai ka vendosur dy burra që pijë të qetë kafenë e tyre një mbrëmje të bukur në dritaret e shtëpive të tyre që ishin përballë njëra-tjetrës:
- Ah, sa më pëlqen që ta pijmë kafenë tonë këtu, të qetë në mbrëmje dhe të dëgjoj që aje larg në Kinë po vriten njerëz!
Gëtja kishte hyrë në shpirtin e kohës, kishte kuptuar psikologjinë e botës së re që po lindte. Nuk u mjaftonte më atyre njerëzve që të pinin kafenë e tyre qetësisht. Ndiejnë më tepër lumturi, në qoftë se dëgjojnë që po vriten e po priten atje larg në Kinë. Ky është një kriter moral, që karakterizon shoqërinë urbane në stadin e zhvillimit të saj.
Dostojevski kishte shtruar për diskutim dilemën: “Kush guxon të miratojë lumturinë e botës, kur ajo bazohet në lotin e një fëmije?”
Por sot, disa guxojnë dhe e ngrënë informimin dhe dëfrimin e njerëzve mbi lotin e një nëne për fëmijën e humbur. Marketing e para në arkë! Turp!...

p.s: Të gjithë ne emigrantët mbartim një histori të ndryshme mbi supe. Historinë tonë. Dhe secili prej nesh ka të drejtën ta kërkojë ëndrrën dhe një jetë më të mirë në atdheun e ... Mikpritjes(!) dhe të Kulturës(!)...
Nuk e di me të vërtetë se çfarë është më raciste.
Të marshosh nëpër parakalime të festave kombëtare- gjasme për atdheun dhe vlerat e tij- duke ulëritur me histerizëm kundër tyre me parrula fashiste, apo të mbyllësh sytë përpara problemeve të tyre?
Emigrantët ngado që të jenë, nga cilido vend që të kenë ardhur në Greqi, janë pjesë e jetës së Greqisë. Dhe grekët, sidomos ata që kanë një pozicion publik e që zëri i tyre dëgjohet e kanë për detyrim që të kontribuojnë në integrimin e tyre...

Νo, we can΄t!

2010-03-09T19:09:00.001+02:00

Νo, we can΄t!
Ardi Stefa

Përpara nja dhjetë ditësh, kur u mësua se socialistët shqiptarë do të hynin në Parlament, shumë vetë u gëzuan. Një pjesë e madhe e atyre që njihja shpresonin se me hyrjen në Parlament të socialistëve do t’u vihej “fre zullumeve” të Berishës. Bile më qëlloi të isha i ftuar edhe në një ceremoni të organizimit të socialistëve vlonjatë, sarandiotë e gjirokastritë dhe në koktejlin e shtruar me atë rast me bukë misri dhe djathë të bardhë...
Nga diskutimet u tmerrova, pasi pashë një ndjenjë revanshizmi dhe urrejtjeje që emetohej nga çdo qelizë e diskutantëve...
Përsëri ngela me shpresën se hyrja e Edi Ramës dhe e partisë së tij në Parlamentin e Shqipërisë, ndoshta do të vijonte për mirë...
Dhe prita (megjithëse e dija përfundimin qysh më parë) ditën e hyrjes së socialistëve në Parlament.
Me një shpresë të fshehur, mos ndoshta Shqipëria dilte nga ngërçi politik...
Me një shpresë të fshehur se mos edhe njerëzit dilnin që i pasonin dilnin nga ngërçi politik...
Por shakaja mori fund pa u nisur mirë. Socialistët, ashtu siç hynë, ashtu edhe dolën..., (kastravecë- siç thotë një këngë shqiptare).
Socialistët e Edi Ramës, i cili vazhdon të mbajë origjinalitet botërore (i vetmi kryetar opozite, që nuk është deputet), hynë në parlament sa për të mos u hequr mandatet dhe të marrin rrogat. Dolën për të hyrë përsëri pas gjashtë muajsh. Që të dalin përsëri brenda ditës...
Me pretekstin e hapjes së kutive...
Do të kalojnë muaj të tërë dhe socialistët do t’i bien të njëjtit avaz, atij të kutive që nuk do të hapen ndonjëherë. Qysh tani socialistët po kërkojnë për pretekstin e radhës për krijimin e krizës politike...
Jam i bindur, që pas të gjitha këtyre lëvizjeve të socialistëve, por edhe qëndrimit të qeverisë, nuk fshihet ndonjë mentalitet komunist, por një koncept shumë i vjetër i ekstremit të djathtë.
Ajo, që politika është çështje e të “mirëve” kundër të “këqinjve”, e të “urtëve” kundër “mëkatarëve”, e të “moralshmëve” kundër të “pamoralshmëve”.
Një koncept, i cili zëvendëson politikën me moralin dhe veprimin me predikimin...
Për fat të mirë, jeta gjithmonë ka fjalën e fundit. Akoma edhe në të ashtuquajturën “luftë kundër korrupsionit”, e cila u shndërrua në flamur të fushatave ekeltorale dhe në një kryqëzatë kombëtare, u vërtetua se nuk ishte veçse një luftë e të pasurve, të cilët donin të zinin vendin e disa të pasurve të tjerë.
Konkluzioni që nxjerr? Që politika mundet të evoluohet me citate, por qeverisja e vendit është një çështje shumë më e komplikuar dhe më e vështirë për t’u thjeshtëzuar...
Dështimet e të dy liderëve kryesorë shqiptarë janë një provë e padiskutueshme i këtij konkluzioni kaq të thjeshtë.
Barak Obama u bë president duke deklamuar në parrullë, e cila dëgjohet shumë bukur në veshë: Υes, we can! (Po mundemi!).
Me gjithë respektin që ushqej për Obamën, me gjithë emocionin që më krijoi zgjedhja e tij, akoma pres politikanin, i cili në një fushatë elektorale të dalë e të thotë: Νo, we can΄t! Të thotë d.m.th.: “Jo, nuk mundemi”.
Jo, nuk mundemi, të jetojmë vazhdimisht në një krizë politike e sociale.
Jo, nuk mundemi të jetojmë si të korruptuar e njëeëz qqë nuk paguajnë taksat.
Jo, nuk mundemi të jetojmë e të ekzistojmë si shtet pa sipërmarje e biznese të ndershme e të shëndetshme.
Jo, nuk mundemi të jetojmë si një shtet që “kujdeset” për votuesit e njërës palë e jo të tjetrës.
As nuk mund të jetojmë si një sistem politik që tallet me të gjithë, brenda e jashtë vendit. As mund të jetojmë si një shtet që do të hyjë në BE dhe nuk ka as idenë më të vogël të demokracisë së vërtetë...
Veçse një politikan të tillë, ende nuk e kam ndeshur...

Dy SMS

2010-03-03T19:59:00.002+02:00

SMS 1- Një ditë përpara se të komunikonte masat, tepër shtrënguese dhe shokuese, në mbledhjen e Këshillit të Ministrave, kryeministri, J. Papandreu, shprehu emocionin, por edhe mallëngjimin e tij, pasi sikundër deklaroi “Njerëzit e thjeshtë, e ndalojnë në rrugë dhe i thonë se për atdheun, edhe rrogën time e sakrifikoj”!...
Nuk e di se cilët janë ata njërëz të thjeshtë e rrogëtarë, që e ndalojnë në rrugë dhe i thonë këto fjalë.
Nuk e di se cilët janë ata njërëz të thjeshtë e rrogëtarë, që e ndalojnë në rrugë dhe karakterizohen nga një ndjenjë e tillë sakrifice, vetmohimi e patriotizmi të lartë...
Me siguri që bëhet fjalë për njerëz, qofshin këta edhe të thjeshtë e rrogëtarë, të cilët nuk kanë kuptuar ende se për fat të keq, (edhe pse mund të mos jenë në sektorin publik e shtetëror të punësuar), do të sakrifikojnë shumë më tepër se një rrogë.
Që nuk kanë kuptuar se paketa e dytë e masave shtrënguese do të pasohet nga një paketë e tretë dhe e katërt, të cilat do të imponohen nga “ortakët” e grekëve në BE. Që nuk kanë kuptuar se Greqia po hyn (Kujdes: Nuk ka hyrë ende!) në periudhën më dramatike në kohë paqeje të historisë së saj moderne...
Ndoshta bëhet fjalë për njerëz që e ndalojnë në rrugë zotin Papandreu dhe i deklarojnë se do të sakrifikojnë rrogën e tyre mujore, pra, ndoshta bëhet fjalë për njerëz, të cilët ndoshta nuk e kanë kuptuar, se, kështu si po venë punët, shumë shpejt, kostoja e një “vizite” në supermarket, do të jetë e barabartë me një natë në buzuqe...
Dhe në buzuqe një shishe bën 300 euro...
Ndoshta bëhet fjalë për njerëz, të cilët nuk e kanë kuptuar se kështu si po venë punët, papunësia do të kapë majat dhe kriminaliteti do të marrë përmasa të egra...
Dhe në fund të fundit, nuk kanë kuptuar se sakrificat, të cilat ftohen të bëjnë (kur nuk i bëjnë vulnetarisht...) do të vonojnë shumë që të duken për mirë..., pasi, shumë thjesht, paratë që ata do të “dhurojnë për atdheun dhe shpëtimin e tij...” nuk janë të destinuara që të çelin portat që na çojnë në një të ardhme më të mirë, por do të mbyllin “vrimat” që u bënë nga shpenzimet e panumërta të së djeshmes...
Të qeverisjeve socialiste e konservatore...
Kur të kuptojnë të gjitha këto gjëra, njerëzit e thjeshtë që e ndalojnë në rrugë dhe i thonë se “për atdheun, edhe rrogën time e sakrifikoj”!...- me siguri që do të synojnë që ta takojnë përsëri në rrugë kryeministrin Papandreu...
Vetëm se nuk është aspak e sigurtë se edhe atëhere do ta trajtojnë me të njëjtën ndjenjë solidariteti, vetëmohimi, sakrifice e flijimi të rrogës, të të drejtave, të jetës...

SMS 2: U ngritën taksat. Kjo ishte njëra nga masat shtrënguese të qeverisë Papandreu...
Dhe unë fillova të bëj llogaritë e mia mujore.
Paga: 1.200 euro...
Qeraja: 400 euro
Dritat: 90 euro
Uji: 35 euro
Pagesat për mirëmbajtjen e pallatit: 60 euro
Telefoni stabël: 50 euro
Telefonat celularë: 100 euro
Parkingu për makinën: 110 euro
Benzinë në muaj: 150 euro...
Shuma në total e shpenzimeve mujore: përafërsisht 995 euro...
Ngelen 205 euro...
Me këto duhet të ha, të pi, të vishem, të paguaj siguracionin e makinës, taksat e qarkullimit rrugor...
Të heq edhe ndonjë lek mënjanë për ndonjë ditë të keqe...
Të gjitha këto ishin shpenzime pa marrë parasysh rritjen e Taksës mbi Vlerën e Shtuar, benzinën, ...
Po të përllogaris edhe atë, atëherë më duhet ta shtrëngoj rripin mirë, pasi nuk do të më ngelen për të jetuar as 100 euro në muaj...
Shans, që të bëj edhe një çikë dietë...

I mençuri dhe budallai!...

2010-02-17T18:24:00.000+02:00

I mençuri dhe budallai!...
U ngatërruam me ata që tregojnë hënën, apo me ata që shikojnë gishtin?

A. Stefa
Një fjalë e urtë kineze thotë se “Kur i urti tregonte hënën, budallai shikonte gishtin!”.
Variacionet e kësaj proverbe janë të shumta dhe veçanërisht aktuale...
Merrni shembull nga rasti i të martës. dy kriminelë shqiptarë u përleshën të martën me armë zjarri me policinë...
Një djalë i ri 25 vjeçar, babai i një foshnjeje disamuajshe, ngeli i vrarë nga plumbat që binin rrebesh...
Qysh atë natë në mbrëmje dy kriminelët u gjetën që ishin të kombësisë shqiptare, të arratisur nga burgu i Larisës...
Viktima, edhe ai shqiptar, u quajt thjesht “qytetar”!
Si nga gazetarët e mediave vizive greke, ashtu edhe nga përfaqësuesit e policisë.
Thjesht u mësua që ishte shqiptar, sepse dikush e tregoi për shtypin shqiptar fillimisht, e për atë grek më pas...
Për Drejtorin e Policisë Greke, viktima u gjend në vendin e gabuar, në kohën e gabuar!...
Sa thashë më lart nuk ka nevojë për koment...
Pasi përplasja ndërmjet urtësisë dhe idiotësisë që përcakton proverba kineze, përqafon të gjitha deklaratat e mësipërme. Pasi jeta ndahet gjithmonë në ata që kanë mundësi gjithmonë të tregojnë atë që është themeltare dhe në ata që fshihe pas fjalëve, duke parë gishtin apo gishtat...
Dallimi është i dukshëm, qoftë kur flet për legalizimin e emigrantëve, qoftë kur flet për nënshtetësinë e tyre, qoftë kur flet për një rast të tillë tragjik, kur kriminelet menjëherë emërtohen shqiptarë, ndërsa viktimat fatkeqe, edhe pse janë shqiptare nuk përmendet fare kombësia e tyre...
Ne vend që Drejtori i Policisë Greke të njihte menjëherë përgjegjësinë për humbjen e jetës së një qytetari, qoftë edhe shqiptar, tha se: “viktima u gjend në vendin e gabuar, në kohën e gabuar!...”
Thua se ne gjendemi gjithmonë në vendin e dukur, në kohën e duhur...
Thua se policia gjendet gjithmon në kohën e duhur në vendin e duhur...
Apo qoftë edhe gazetarë grekë...
Ne fund të fundit i takonte policisë që të garantonte sigurinë e qytetarëve kur kryente një operacion të tillë kaq të madh... Se 25 vjeçari shqiptar nuk ra nga qieli në vendin e shkëmbimit të zjarrit. Dhe ka shumë mundësi që të jetë vrarë nga armët e policëve...
Dhe është më keq përpjekja që bëhet për të “korrigjuar” deklaratën për “kohën e vendin e gabuar” me justifikimin se “U kapën dy nga kriminelët më të rrezikshëm të Greqisë”...
Për fat të keq as njëra deklaratë bind, as tjetra. Dhe për këtë kam përshtypjen se ato u drejtohen thjesht idiotëve.
Veçse po qe se duan të tallen haptazi me ndokënd. Por kam bindjen se sot nuk ka më njerëz që tallen, apo që duan të tallen.... Dhe se kjo përpjekje e të tallurit të njerëzve do të shkojë kot...
Dhe këtu lind pyetja: “Bëhet fjalë thjesht për një përpjekje, apo është politikë kjo?...
Si nga gazetarët e paanshëm, si nga zyrtarët e policisë...
Me fjalë të tjera, ende nuk është e qartë se me kë jemi mpleksur: “Me ata që tregojnë hënën, apo me ata që shikojnë gishtin!”
Është e vërtetë që kanë filluar të na brejnë dyshimet, siç është e vërtetë që është ende shpejt për të nxjerrë konkluzione përfundimtare...

http://ardistefa.blogspot.com

Përse Juda nuk është shenjt?

2010-02-15T09:34:00.000+02:00

- Përse Juda nuk është shenjt?
Iu afrua pemës dhe filloi t’i fliste. Ishte një fik dhe ishte Juda i vogël.
Juda. E kishte pagëzuar kështu prifti gjysmë i lajthitur i Qytetit përpara shumë vjetësh. Njezet e tre vjet nga ajo ditë kur nga qielli kishin rënë lulet e verdha...
Për herë të parë pagëzohej një fëmijë në Javën e Zezë: e Premtja e Zezë e 199...
Babai i tij e kishte rrëmbyer në ajër dhe e kishte futur poshtë kordeleve zezane të kishës. Foshnja ishte disaditëshe dhe kishin frikë se do ta humbisnin. Ishte shumë i dobët dhe vendosën që përpara se ta çonin nëpër doktorë, t’i jepnin pak shpresë kristiane, nga kisha e çelur përpara disa muajsh...
- Juda...
- Mbase tradhton profecitë...
- Mbase jeton dhe ky i shkretë!
Të tilla urime dhanë plakat që prisnin të shkonin dhe dhanë kohë që të Shpëtonte Foshnja...
- Emër është ky, pater?
- Eh, ditë që është? Nxënës i Jezuit a nuk ishte edhe ai? Të mos pagëzojmë një fëmijë për nder të tij? Ndoshta ndodh yshtja e madhe dhe e shndërron. Deri kur do të ngelet i mallkuar, i urryer? Dikush duhet ta dojë edhe atë...
Juda i vogël e gënjeu Vdekjen dhe jetoi. Përsëri babai i tij i shkoi priftit:
- Pater, më hëngri të gjallë nëna e tij. Kur do t’ja bëjmë festën e emrit? Gjete gjë në kalendar ndonjë festë të Juda Iskariotit?
- T’ja festoni emrin çdo të Enjte të Zezë, çdo vit. Ditën që u pagëzua fëmija. U ka gjë më kristiane se kjo?...
Dhe ashtu u bë. Çdo të Enjte të Zezë të javës së Zezë, kur të gjitha shtëpirat e Qytetit ishin të zhytura në trishtim, e këmbanat e Kishës ushtonin me tinguj funebër, vetëm shtëpia e Judës së vogël kishte drita të gëzueshme e muzikë. Mblidheshin vogëlushët dhe i sillnin dhurata, para dhe lule. Disa i çonin edhe gjethe nga fiku në të dalë të Qytetit...
Të Premten e Zezë, Juda i vogël, mblidhte dhuratat e tij dhe i çonte me të rënë këmbana e parë në Kishë. Gjethet e fikut mbështilleshin të parat në këmbët e Epitafit...
Nga to rridhte shpesh herë si lot, lëngu i bardhë si qumësht...
Dhe sipër tyre, me kalimin e orëve vendoseshin lulet e tjera aromatike.
Dhe me kalimin e viteve lulet natyrale zëvendësoheshin gjithnjë e më shumë, gjithnjë e më shumë me lule artificiale...
Prifti gjysmë i lajthirur komplotonte me Judën e vogël dhe askujt nuk ia tregonte sekretin e tyre.
Shumë pak besimtarë nga Qyteti e dinin që poshtë luleve natyrale e artificiale fshiheshin gjethet e fikut, të vendosura nga Juda i vogël. Besimtarë të vërtetë që ndihmonin në Çlirimin e Kryetradhtarit...
Vogëlushi kujdesej me shumë dashuri për fikun e vet dhe i fliste gjithmonë. E kishte mbjellë prifti gjysmë i lajthitur në festën e tij të parë. Një dhuratë simbolike, përkushtim, i kishte thënë...
Ai e kishte vendosur këtë ceremoni festive. Dhe vogëlushi Juda e ndiqte me përkushtim, ashtu sikundër e porosiste edhe nëna edhe babai i tij...

Ardi Stefa

Një postim emotiv… Ndoshta edhe jo… Nuk e di ç’do të rezultojë në fund…

2010-02-13T09:23:00.002+02:00

Një postim emotiv… Ndoshta edhe jo… Nuk e di ç’do të rezultojë në fund…
Ardi Stefa
(Kartolinë për Shën Valentinin)
Jemi qenie të vetmuara...
Kërkojmë bashkëudhëtarë për periudha të caktuara të jetës sonë, por përpjekjet janë kaq të kota...
Arrijmë që t’i mbajmë për pak pranë nesh. Nuk ekziston përgjithnjë!
Është kaq e çuditshme të përpiqesh të ndërgjegjësohesh se ato që dëgjon nga buzët e saj/tij, i kanë dëgjuar kaq të tjerë përpara teje. Se bashkëudhëtari/ja jote e mëparshme ka ndarë të njëjtat fjalë e fraza me dikë tjetë, se i riu është këtu.. Është një e vërtetë me të cilën jam adaptuar. Por përsëri..., nuk pushon së qeni kaq e çuditshme...
U themi “të dua” kaq shumë njerëzve dhe nuk gënjejmë më askënd. Themi “të dua”, “dua të të përqafoj”, “të dua timin/en”. Dhe nënshkruajmë një kontratë me afat të caktuar...
Çdo puthje..., ndihet se është e përdorur.
Ndoshta sepse e jetova dhe e pashë të mos ishte imja...
Çdo përqafim... i destinuar për tjetërkënd...
Diku u largua dhe u gjend për pak tek unë...
Të kam pranë meje..., tani...atëherë..., dikur..., një përkëdhelje në faqe..., krahët e lidhura ne mesin tim..., biseda të pafundme me fjalë, ose me heshtjen..., dhe nesër di që mund të mos jetë imi/imja,- akoma dha tani nuk është, por kam këtë iluzion,- por përpiqem të përjetoj këtë skenë.
Të jetoj çdo hollësi, sado të vogël të saj. Dhe le të di që ajo që po jetoj është një skenë e cila është luajtur e riluajtur...
Një teatër i luajtur nga një trupë tjetër...
E di?... Në dorën tonë është t’i bëjmë shfaqjet tona suksese...

Eνα συναισθηματικό post...Ίσως και όχι...Δεν ξέρω τι θα προκύψει στο τέλος...
Είμαστε πλάσματα μοναχικά...Ψάχνουμε συνοδοιπόρους για ορισμένες περιόδους της ζωής μας αλλά είναι τόσο μάταιες προσπάθειες... Καταφέρνουμε να τους κρατήσουμε λίγο κοντά μας. Δεν υπάρχει για πάντα.
Είναι τόσο περίεργο να προσπαθείς να συνειδητοποιήσεις ότι αυτά που ακούς από τα χείλη του τα έχουν ακούσει τόσες πριν από σένα. Ότι ο παλιός σου συνταξιδιώτης μοιράζεται τις ίδιες λέξεις και φράσεις με κάποιον άλλον, ότι ο καινούργιος είναι εδώ για λίγο. Είναι μια αλήθεια με την οποία έχω συμβιβαστεί. Αλλά και πάλι...δεν πάυει να είναι τόσο παράξενο. Λέμε σε θέλω σε τόσους ανθρώπους και δεν παραμυθιάζουμε κανέναν. Λέμε σ'αγαπώ, θέλω να σ'αγκαλιάσω, σε θέλω δικό μου. Και υπογράφουμε ένα συμβόλαιο περιορισμένης χρονικής διάρκειας.
Κάθε φιλί...νιώθω ότι είναι χρησιμοποιημένο. Ίσως επειδή το έζησα και το είδα να μην είναι δικό μου...Κάθε αγκαλιά...προορισμένη για αλλού... Κάπου ξέφυγε και βρέθηκε για λίγο σε μένα...
Σε έχω δίπλα μου...τώρα...τότε...κάποτε...ένα χάδι στο μάγουλο...τυλιγμένα χέρια γύρω από τη μέση μου...ατέλειωτες συζητήσεις με λόγια ή με τη σιωπή...και αύριο ξέρω ότι μπορεί να μην είναι δικά μου-ακόμη και τώρα δεν είναι αλλά έχω αυτή την ψευδαίσθηση- αλλά προσπαθώ να βιώσω τη σκηνή, να ζήσω κάθε μικρή της λεπτομέρεια. Και ας ξέρω ότι αυτό που ζω είναι σκηνή που έχει παιχτεί. Έργο ξανανεβασμένο από άλλο θίασο... Ξέρεις... στο χέρι μας είναι να κάνουμε τις δικές μας παραστάσεις επιτυχία...

Nënshtetësia e emigrantëve

2010-02-10T20:23:00.002+02:00

Nënshtetësia e emigrantëve
Ardi Stefa
Dikush më shkruante në blogun tim se njëri nga themelet e racizmit është frika e ndryshimit apo e shpërbërjes kulturore të një populli. Isha dakort me të. Disa njerëz, natyrisht të kulturuar kultivojnë frikën, për të peshkuar në ujëra të turbullta. Sidomos politikanët e ekstremit të djathtë, por edhe klerikët, të cilët në emër të patriotizmit dhe fesë, anatemojnë gjithçka që u duket se i kërcënon.
Natyrisht, nuk bëj pjesë në kategorinë e “antiracistëve profesionistë”, as edhe në kategorinë e “të shqetësuarve të përhershëm e profesionistë”
Dëgjoj gjatë gjithë këtyre ditëve debatet, por edhe shkrimet të cilat marrin shkas nga paraqitja në parlament e projektligjit për nënshtetësinë e emigrantëve. Po të dëgjosh Karaxhaferrin dhe Mitropolitin e Selanikut, Anthimon, duket se rreziku që i kërcënon grekët dhe Greqinë është me shifra. Janë 500.000 emigrantë që do të bëhen grekë, ose 1 milion, të cilët do të trondisin e do të shkulin nga themelet Greqinë. Sipas Karaxhaferrit për 40 vjet në Greqi, grekët e kulluar do të jenë minoritet në vendin e tyre!...
Dhe këta drejtues e “liderë” kaq të kulturuar, të cilët udhëheqin e drejtojnë disa qindra- mijëra njerëz, injorantë e të mbushur me urrejtje, të cilët i dëgjojnë, i besojnë e i ndjekin verbërisht!...
Dhe kështu, padituria bëhet element shfrytëzimi. Kultivohet frika. Dhe frika lind racizmin...
Karaxhaferri dhe Anthimo, si edhe deputetë të Demokracisë së Re, deklarojnë në tempujt e demokracisë dhe të tolerancës se nënshtetësia e emigrantëve është kërcënim.
Por që nënshtetësia e fëmijëve të emigrantëve të lindur në Greqi të jetë kërcënim do të thotë se grekët nuk janë ata që janë, por janë një familje e përbërë “racore” me afërsi “biologjike”.
A e besojnë vallë të gjithë ata që thonë se kanë lindur nga prindër grekë, të cilët u lindën edhe ata nga prindër grekë, të lindur nga fgjyshër e stërgjyshër grekë..., e kështu me radhë deri në epokën e Luftës së Trojës, a e besojnë vallë se i njohin mirë, me rrënjë e dhëmballë, me pemë gjenealogjike gjyshin e gjyshen e tyre, stërgjyshërit?...
Asnjëri prej tyre nuk ka paraardhës arvanitas, sllavë, apo lindorë?...
Dhe sidomos në një rajon ku janë përzier racat këtu e shekuj të tërë!...
Natyrisht që grekët nuk janë një populli pastër e i kulluar për nga pikëpamja racore, pasi një popull i tillë nuk ekziston. Nënshtrimi etnik është rezultat i ideologjisë dhe jo i biologjisë. Nuk është afërsia e “gjakut”, është dëshira e të qenit e të përkiturit në komunitetin politik që është kombi-shtet grek.
Kështu u bënë grekë grekët, ashtu siç u bënë edhe kombet e tjera në Mesdhe, një pikë ku u takuan kulturat më të lashta, me pothuajse të gjitha kulturat më të reja, ashtu si edhe në Ballkan, ku të gjitha shtetet që u ngritën ishin multietnike.
Prandaj përralla nacionaliste e epokave të tjera për atdheun që një ditë të bukur u zgjua nga gjumi, si një princeshë e fjetur dhe kështu u krijua Greqia, në mos dëshmon për padituri të atyre që thashë më lart, është e rrezikshme.
Është kërkesa për të fituar “pastërtinë racore”!
Një gjë e tillë ndodhi nga 1933 deri në 1945.
Atëherë kur politika pro “pastërtisë së racës e atdheut”, e vrau princeshën e fjetur gjermane dhe e ktheu atë në Frankenshtajn.
Dhe ky përbindësh, ky Frankenshtajn, endet ende si dordolec akoma edhe sot i frikshëm për të gjithë...
Dhe në fund të kësaj SMS-je, paksa të gjatë, gjej vend të përgëzoj kryeministrin grek, Papandreu, i cili, pa pyetur për koston politike, deklaroi në Parlament se “Grek edhe lind, edhe bëhesh!”...

Dielmat e rikthimit

2010-01-31T13:05:00.002+02:00

Dielmat e rikthimit
Ardi Stefa
Përpara disa javësh, në miku im, i cili është lart në strukturat e një partie të madhe politike në Shqipëri, më bëri ftesën “zyrtare” që të rikthehesha edhe një herë në politikë. Natyrisht edhe në Shqipëri.
Ftesa pasohej nga disa elozhe për figurën time të pastër politike, idealizmin dhe idetë e vitit 1990, të cilat nuk i tradhtova. Natyrisht, që theksohej fakti që Shqipëria kishte nevojë për figura të pasta e të pakompromentuara, intelektualë e patriotë, të cilët do të çonin më tej imazhin dhe do të plotësonin prespektivën europiane të Shqipërisë. Mjaft që të rikthehesha...
Një rikthim, sipas asaj që më shkruante nënkuptonte një punë të mirë në Shqipëri, me perspektivën e një karriere të kënaqshme politike, si edhe premisat për të pasur edhe “pushtet ekonomik e social”...
Nuk e fsheh se ideja e rikthimit në Shqipëri ka kohë që më vërtitet në kokë, tashmë kur jemi në të dyzetat dhe perspektiva e jetës sonë në emigrim është e zymtë dhe jetesa kufizohet vetëm tek sigurimi i mirëqenies së përditshme.
Natyrisht që një rikthim në Shqipëri është joshës, sidomos kur shoqërohet nga garancira për pasuri, punë e pushtet...
E mendova për disa ditë, ndërkohë që mesazhet nga miku im “bashkëluftëtar” i “Dhjetorit e shkurtit 1990-‘91” vazhdonin.
Ndërkohë miq të tjerë më thoshin të kthehesha, shumë të tjerë më këshillonin të mos kthehesha, pasi do të humbisja shumë në karakter, personalitet e moral. Derisa më erdhi një e-mail nga shoku im më i ngushtë në Shqipëri, i cili me një postulat të Gandit më bindi plotësisht që të mos i rikthehem “politikës”.
Postulati i Gandit ishte: “Rrënjët e dhunës: “Pasuri pa punë. Dije pa karakter. Tregti pa moral. Shkencë pa humanizëm. Lavdi pa sakrifica. Politikë pa principe”.”
Ky postulat është ai që fare mirë përcakton e karakterizon jetën shqiptare, sociale, politike, ekonomike e kulturore, pavarësisht se Gandi nuk e shkruajti për ne.
Merrini dhe analizojini një për një pjesët e postulatit dhe do të kuptoni shumë më mirë politikën e sotme shqiptare. Një jetë politike agresive, një jetë shoqërore e dhunshme. Një mungesë absolute e dialogut ndërmjet forcave politike, vetë njerëzve, e shoqërisë në përgjithësi…
Solla ndër mend ato ç’ka shikoja gjatë qëndrimit tim të herëpashershëm në atdhe: Njerëz me fytyra e sy tragjikisht mediokre, bashkëkombës që nuk dinë më se çfarë kuptimi ka jeta e tyre në Shqipëri, njerëz që e kanë humbur tashmë shpresën, që dëgjojnë qysh kur lindën e përgjatë gjithë jetës së tyre të njëjtën gjë në trajta të ndryshme...
Dhe ti duke u endur si nëpër tym në këtë mëdyshje, ndien se nuk ke më asnjë lidhje me bashkëkombësit e tu...
Dhe pikërisht kjo gjendje ka sjellë mbizotërimin e pesimizmit politik e social, pesimizmit për të ardhmen, skepticizmit, pasigurisë në gjithë shoqërinë e jetën politike, sociale e ekonomike. Ngërçi aktual politik ka rritur pasigurinë; besueshmëria ndaj institucioneve të shtetit është zero; besueshmëria ndaj politikanëve vazhdon të jetë nën nivelin zero; efikasiteti i institucioneve të shtetit bëhet gjithnjë e më i vështirë.
Politika konfliktuale shqiptare prodhon përditë pesimizëm. Një politikë që prodhon pesimizëm, fillimisht i ndrydh shpresat dhe nëse vazhdon gjatë, ajo vret jo pak prej tyre, derisa vret vetë demokracinë, pasi më parë ka vrarë ëndrrën për demokraci. Një politikë me shpresa të ndrydhura apo të vrara është një politikë që i vetëprodhon dhe i ruan dështimet e saj.
Dhe unë për asnjë çast nuk do të doja të isha pjesëtar aktiv i një politike të tillë. Ndoshta pozicioni im i tanishëm “Ex katedra” është komod, pasi është e lehtë që të flasësh e kritikosh duke qenë jashtë valles, por edhe ata që duket se janë brenda valles, janë vetëm brenda saj, duke e hedhur vallen ose për njërën forcë, ose për forcën tjetër politike, pa zgjedhur rrugën e mesme, e cila do t’i hapte derën dialogut.
...Dialogut politik e social. Dhe jo debatit banal e të marrëzishëm, me epitete, deklarata e antideklarata, që ushqejnë mungesën e shpresës e perspektivës, pesimizmin dhe dhunën...
Dikush ka thënë se shqiptarëve iu mjafton marrëzia e tyre për të plotësuar mungesën e dialogut, por kjo nuk është e vërtetë. Historikisht dialogu i shqiptarëve ishte e është i mbështetur në disa të vërteta të rreme. Shqiptarët mundet e kam bindjen se në kushte të tjera do të dinin të dialogonin e të merreshin vesh për të mirën e të ardhmen e tyre. Shembull janë ata qindra shqiptarë nëpër botë, që kanë bërë karrierë, shkencore, akademike, ekonomike, e politike në disa raste në mbarë botën, ku ndërtuan jetën e tyre...
Por këta, janë të “tepërt” për politikën aktuale shqiptare...

Në pamje të parë... dhuna!

2010-01-02T09:28:00.000+02:00

Në pamje të parë... dhuna!

Mos u streso, jeta është e bukur, buzëqeshni, kështu duhet, pendohuni, “Ati ynë që je në qiell...”, pastërtia është gjysma e fisnikërisë, duhanin dëmton seriozisht shëndetin, ndalohet kthimi i menjëhershëm, një dhe një bëjnë dy, ndero babanë dhe nënën tënde, respekto më të moshuarit, mos u bëj të tjerëve atë që nuk duan të të bëjnë, mbipesha të shkurton jetën, kujdes si flet, është detyra jote, mëngjesi është vakti më i rëndësishëm i ditës, gruaja plotësohet vetëm me lindjen e fëmijëve, mos tradhto bashkëshortin/en, drejtim i detyruar, telefono tani, madhësia e... nuk ka asnjë rëndësi, idetë e bukura janë idetë e mëdha, e përshtatshme për të gjithë, koha është mjekimi më i mirë, jetoje jetën tënde, nuk arrij, dhjami të bllokon arteriet, lirojuni të moshuarve vendin në autobus, përqindje stabël e kredisë, 80-65-80, historia na mëson, kur dëgjon “rregull”, mish njeriu vjen erë, molla nën mollë do të bjerë, ç’do të thonë të tjerët?, nuk mundem do të thotë nuk dua, i papërshtatshëm për moshat nën 18 vjeç, këtu i thonë Ballkan, ndalohet parkimi, një mollë në ditë doktorit i thotë: IK!, betohu, ferri janë të tjerët, qeni është miku më i mirë i njeriut, mos ëndërro gruan e tjetrit, duaj ata që ke pranë, edukatë e shëndoshë seksuale, fëmijët janë lumturi, mendoj pra ekzistoj, profilaktikët parandalojnë transmetimin e sëmundjeve seksuale, mos gjyko që të mos gjykohesh, kur të bien me shpullë kthehu dhe faqen tjetër, je filani dhe quhesh, heshtja është flori, destinacioni i njeriut është vazhdimësia e llojit, këshillohet konsumimi përpara datës..., profilaktikët parandalojnë shtatzaninë e padëshiruar në masën 97%, mësoje një zanat dhe le të mos të të hyjë në punë për momentin, impotent, homoseksual, secili meriton fatin që ka, e ke gabim dhe e ti e di, të parët fitojnë- të dytët janë gjithmonë të dytët, guximtarët fitojnë, asnjë gabim nuk pranohet pas largimit nga arka, koha është para, arti të nge moralin, kur do me të vërtetë diçka Universi komploton në favorin tënd, dhe meqë problemi më i madh i botës është se idiotët janë të mbushur me vetëbesim dhe gjenialët të mbushur me dyshime, vazon me lule që e sheh në të majtë të shkallëve kur ngjitesh, do ta shohësh në të djathtë kur të zbresësh.
Pak a shumë kështu jetuan ata mirë dhe ne më mirë...
Hajt, pra: Gëzuar!...

Copyright: A. Stefa

Skena e Lindjes së Krishtit me rërë

2009-12-25T08:51:00.001+02:00

Skena e Lindjes së Krishtit me rërë
Disa zbukurojnë Pemë Krishtlindjesh. Disa të tjerë zbukurojnë anije. Disa të tjerë thjesht vënë në ndonjë vazo me lule, drita shumëngjyrëshe. Të tjerë zbukurojnë shtëpinë brenda e jashtë me miliona llampa. Të tjerë përdorin 825 ton me rërë për të riprodhuar skenën e Lindjes së Krishtit.
Fotoja është në plazhin La Pineda në Taragona të Spanjës dhe përjetëson një trajtë moderne të Skenës klasike, e krijuar nga 7 “skulptorë” të kombësive të ndryshme, të cilët filluan ta ndërtojnë që nga 4 dhjetori.
Foshnja Hyjnore gjendet e shtrirë në qendër të kompozimit, mbi një copë që e mbajnë dy engjëj dhe rreth e rrotull tyre gjenden të gjithë personazhet që janë protagonistë në Lindjen e Krishtit, që nga hën Maria dhe Jozefi, deri tek magjistarët dhe kafshët...

Η ΦΑΤΝΗ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟ
Αλλοι στολίζουμε χριστουγεννιάτικα δέντρα, άλλοι καραβάκια, άλλοι απλώς τοποθετούμε φωτάκια σε υπάρχουσες γλάστρες, άλλοι φωτίζουν όλο το σπίτι από πάνω μέχρι κάτω -και τη βεράντα και τον κήπο και τη σκεπή-, κι άλλοι χρησιμοποιούν 825 τόνους άμμο για να αναπαραστήσουν τη σκηνή της Γέννησης. Η γλυπτή σύνθεση της φωτογραφίας στην παραλία Λα Πινέδα στην Ταραγόνα της Ισπανίας απεικονίζει μια σύγχρονη εκδοχή της φάτνης δημιουργημένη από 7 γλύπτες διαφορετικών εθνικοτήτων που άρχισαν να εργάζονται για αυτό το αποτέλεσμα από τις 4 Δεκεμβρίου. Το Θείον Βρέφος βρίσκεται ξαπλωμένο στο κέντρο της σύνθεσης πάνω σε ένα ύφασμα που κρατούν δύο άγγελοι και γύρω του στέκονται όλα τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν στη Γέννηση του Χριστού, από την Παναγία και τον Ιωσήφ έως τους μάγους και τα ζώα της φάτνης.

Ç’më kujtohet nga festat e fundvitit?

2009-12-25T08:47:00.000+02:00

Ç’më kujtohet nga festat e fundvitit?

Ardi Stefa

Ndoshta pyetja më e saktë do të ishte të pyesnit se çfarë nuk më kujtohet. Për fat të keq, përveç natës së Vitit të Ri 1990, natë të cilën as që e sjell dot nëpër mend, për shkak se ishte një dhjetor i zjarrtë e i vrullshëm kur, gjithçka tjetër e humbiste rëndësinë, të gjitha netët e ndërrimit të viteve i kam si të gjalla në kujtesë.
Përgatitjet fillonin një muaj më parë. Zbukurohej pema, me lambushkat e ngjyrosura që na i bënte ungji elektriçist. Fletët e punëdores të ngjitura si zinxhir me brumë ose vinovil...
Gjeli i detit që ushqehej nga goja me fishekë buke, misër dhe ullinj, për të qenë sa më i shëndoshë e i dhjamur... Pastaj Gjelin e detit e nxirrnim për të bërë “luftë” me gjelat e tjerë në lagje...
Festat në shkolla dhe në vendet e punës së prindërve me pakot e dhuratave aq standarte...
Derisa vinte 31 dhjetori, nata e ndërrimit të viteve...
Kujtoj...
Nënën, të cilës i binte bretku gjithë ditës për të gatuar e zbukuruar shtëpinë. Neve, që vinim vërdallë, nëpër këmbë të prindërve, herë duke qarë për gjelin e detit të sapotherrur, e herë duke futur duart nëpër embëlsirat që ishin vënë në tryezat e shtëpisë, në pjatat me arra e bajame të qëruara, te bukëfiqet e çepelet që vinin në vargje nga fshati...
Më vijnë ndër mend se si na vinin në gjumë prindërit, “Që të rrinim sa më shumë natën, e të shikonim programin festiv me humor e këngë”! Se si, sado që na vinin në gjumë, nuk flinim kurrë, sikur të na kishin mbërthyer kacabujtë...
Më kujtohet tryeza e shtruar bukur, me antipastën që ishte si pjatë e parë dhe që kishte qofte, vezë të ziera, salcë kosi, ullinj, turshi, sallam të prerë në feta të holla, djathë, djathë të bardhë e kaçkavall...
Pastaj sallatrat e ndryshme në tryezë, sallata me panxharë, sallata ruse, sallata me ullinj e portokalle...
Pastaj vinte pjata kryesore, me mishin e gjelit të detit të pjekur me patate të skuqura...
Gjeli piqej i tëri, por nuk servirej komplet, se duheshin ruajtur edhe disa copa për ata që do të na vinin për vizitë ditën e parë të vitit...
Ndërmjet tyre ishin shishet e verës, birrës për gratë e fëmijët, rakia...
Dhe në fund vinte ëmbëlsira, zakonisht bakllava, ose kadaif, si edhe frutat: portokallet, mollët, të cilat ishin marrë me racion dhe që ruheshin si drita e syve...
Dhe nata vazhdonte ceremoniale, me hare, me humor e këngë, me vallëzime ku vallëzonim me prindërit e pastaj me kushërinjtë e kushërirat...
Dhe e nesërmja, kur çahej kulaçi i pjekur për të parë se kujt i kishte rënë leku fatsjellës, dhe ku hahej kaposhi i pjekur me kulaçin e bërë dollmë...
Përsëri programi me humor e këngë, kësaj here jo me humoristët më të mirë...
Ja, këto më kujtohen...
Besoj se këto u kujtohen edhe juve, jo pa nostalgji...

Nuk ishim heronj, ne donim të jetonim...

2009-12-01T19:28:00.000+02:00

Nuk ishim heronj, ne donim të jetonim...
Ardi Stefa

Kanë kaluar 19 vjet nga dhjetori i 1990-ës. 19 vjet ku monumentalizohen ata që nuk kishin asnjë lidhje, ose ndonjë lidhje anësore e të rastësishme me ngjarjet e Dhjetorit.
19 vjet ku protagonistët e vërtetë janë në hije, jashtë, të mënjanuar ose të harruar...
19 vjet, gjatë së cilave, më shumë zhurmë bëhet për mënyrën me të cilën do të “festohet” e “përkujtohet” dita e “Çlirimit të dytë të Shqipërisë”, sesa ngjarjet e vërteta të atij dhjetori ’90, ose të paktën kujtimi i tyre.
Njerëzit me pak mend, dhe ne që ishim protagonistët e atyre ditëve, rrënqethemi kur dëgjojmë fjalimet aq të parashikueshme ceremonialë, festimet aq hipokrite, fjalët e fytyrat po aq hipokrite që parakalojnë podiumeve...
Diku në ndonjë gazetë del edhe ndonjë fotografi origjinale e atyre ditëve...
Dikush gjen rastin që të hiqet si student i Dhjetorit, pavarësisht se nuk ishte kurrë i tillë, dikush kërkon të marë merita e lavdi që, në fakt u takojnë të tjerëve...
Një pjesë tjetër thjesht përton dhe nuk e fsheh në asnjë rast përtesën e vet...
Ishin 22 vjeçarë, sot jenë 40 vjeçarë të gjithë...
Pas kaq vitesh, kujtesa personale fillon të humbasë. Zakonisht ajo zëvendësohet nga e ashtuquajtura “kujtesë kolektive”, e cila në fakt është njohja ideologjike e ngjarjeve, e cila u jep rëndësi heroizmit, fakteve mitologjike: heronjtë, epopeja, qëndresa, pasioni për lirinë...
Fjalë të bukura, shumë pompoze për të fshehur thelbin. Cili është thelbi? Që heronjtë e Dhjetorit ’90-të nuk ishin veçse njerëz normalë, studentë e studente të reja, ideologë, të cilët befasisht u gjendën në qendër të Historisë e të së përgjithshmes... Në këtë vrull jetuan e përjetuan dehjen e përmbysjes. Jo pa flijime, jo pa humbje. Ato ditë e net të zjarrta shenjuan jetën e të gjithëve atyre që ishin prezent, shenjuan e ndryshuan edhe jetën e të gjithëve atyre që ishin larg Qytetit Studenti. Shenjuan e ndryshuan rrënjësisht edhe jetën e atyre që erdhën e që do të vijnë më vonë..
Dhe kështu kaloi koha, ndryshuan kushtet...
E vetmja gjë që ngeli është një tregues heroizmi. Kështu e konceptojnë Lëvizjen Studentore të Dhjetorit të rinjtë e sotëm... Po a ishte me të vërtetë kështu? Dhe në qoftë se ishte, çfarë ishte në thelb? Dhe kush do të na i thotë me saktësi?...

Por të gjithë, si mashtruesit, ashtu edhe të mashtruarit, si hipokritët, ashtu edhe ata që janë me të vërtetë të çiltër, si protagonistët, ashtu edhe ata që hiqen si të tillë, me shpresën se koha do të mbulojë me pluhur ngjarjet e vërteta të ndodhura atëherë, janë pasardhësit e brezit të DHJETORISTEVE...
Ç’rëndësi ka nëse ishin brenda ngjarjeve, apo pak mënjanë me ata që kishin frikë dhe nuk donin ndryshimin...
Ç’rëndësi ka nëse ishin nëpër podiume duke mbajtur fjalime, apo poshtë mes demonstruesve...
Ç’rëndësi ka nëse ishin me xhupa meshini të zi, kapardina të bardha, apo me golfe leshi...
Ai brez pa të ardhmen të shndërrohej, të ndryshonte dhe të vulosej përfundimisht nga revolta e atij Dhjetori...
Debati për Dhjetorin, në cilëndo mënyrë që të bëhet, të drejtë apo edhe të shtrembër, në cilëndo mënyrë që të festohet kujtimi i atyre ditëve, me debatet publike, për “kuptimin” e asaj Lëvizjeje, për ata që përfituan nga Dhjetori, autokritika dhe kritika, deri edhe anatemimi i të gjithëve e gjithçkaje, për mua janë të mrekullueshme...
Pasi një pjesë njerëzish, që kanë ngelur ende njerëz, të paktën një ditë në vit sjellin ndër mend me nostalgji pjesën më të mirë të vetvetes: atë pjesë të ndërgjegjes që mendon e kërkon ndryshimin gjithmonë...
Shqipëria këtë ditë debaton për politikë dhe revoltë, shpërthen e pendohet, grindet, kërkon falje...
Shumica e protagonistëve të vërtetë të atyre ditëve, kanë 19 vjet që kanë zgjedhur heshtjen shurdhuese, për të deklaruar prezencën e tyre...
Dhe ju garantoj, shumica e atyre që gogësitenme përtesë kur dëgjojnë fjalimet bombastike, mos mendoni, e bëjnë në shenjë proteste. Ata përtojnë qëllimisht për të deklaruar indiferencën e tyre, neveritjen e tyre ndaj të gjitha atyre klisheve mediokre, të cilat janë gjithçka, veç asaj që ishte me të vërtetë Dhjetori 1990!...
Ulëritjet dhe pëshpëritjet, heshtja dhe plagët, kujtimet e vërteta dhe ato mashtruese, shpjegimet dhe kundërshpjegimet nuk tregojnë gjë tjetër, veçse jetën, brenda një shkretëtire idiotësie e keqësie...
Të gjitha këto e të tjera, për mua janë prova se “Dhjetori jeton, është i gjallë e aktual”, dhe se e gjitha ajo që ndodh e do të vazhdojë të ndodhë, është dhurata e atij Dhjetori të zjarrtë...

Dhe ishte një Dhjetor jo si të tjerët dhjetori 1990...
Një dhjetor i acartë, pa bukë e ngrohje, pa drita e ujë, pa të drejta e liri, por me shumë shpresë...
Atë shpresë që kërkoj ta shoh sot në sytë e brezit të ri dhe nuk e gjej! Ne kishim shpresë, mos vallë më shumë se të rinjtë e sotëm? Apo më pak? Apo mos vallë edhe ne nuk kishim të gjithë shpresa e sot jetojmë më mirë, se ne ishim jashtëzakonisht të dembelosur megjithëse thërrisnim: “Duam bukë, duam drita!”, “Liri- Demokraci!”, “E duam Shqipërinë si gjithë Europa!”-, megjithëse dëgjonim Zërin e Amerikës dhe grupet më të famshme të kohës?
Dikush më shkruajti në internet: “Ju ishit heronj, nuk kishit frikë!”
Dhe iu përgjigja: I thashë që doja të isha edhe një herë i ri në atë moshë. Të bëja shaka, të dëgjoja ç’të më donte qejfi, të jetoja ashtu siç ëndërroja, të vishesha si më vinte, jo uniform si të gjithë, të njëhja njerëz e vende, të flisja me zë të lartë e pa u trembur se do më rrasnin në birucë...
Të udhëtoja në gjithë botën, të njihem me njerëz të tjerë nga e gjithë Shqipëria e bota në Internet, të mos kem frikë nga hija ime... Të mos merrem me politikë ashtu si atëherë, nga dëshpërimi...
Dhe unë e bashkëmoshatarët e mi, ishim heronj, ashtu siç nuk ishim heronj...
E dinim që rrezikonim dhe shkonim me ndërgjegje të plotë drejt asaj që ishte e panjohur për ne...
Kishim frikë, klithnim kur na godisnin sambistët, vraponim të shpëtonim prej shkopinjve të gomës...
Po, po, kishim frikë. Dhe frika nuk është ndjenjë e bukur. Frika të mbyt, të varfëron jetën, të vyshk rininë...
Më besoni, ne donim Demokraci, liri, mirëkuptim e bashkëjetesë, jo frikë e shtypje...
Më besoni, askush nga ne nuk ishte hero, siç na paraqesin sot...
Ne nuk donim të vdisnim e të bëheshim heronj. Jetonim në një epokë të errët, por nuk donim të flijoheshim fizikisht.
Donim të jetonim, të gëzonim rininë tonë, të qenit në Europë...
Ne donim të jetonim ashtu siç jeton rinia sot. Të ishim në rregull me vetveten tonë dhe jo të merreshim me sigurimsat që na ishin bërë hie edhe në shtrat...
Ne nuk ishim heronj, ne donim të jetonim pa frikë, pa ankth në shpirt, pa dëshpërim e rrugë pa krye...
Prandaj dhe u revoltuam, prandaj edhe shpërthyem dhe u ngritëm... Donim të ndryshonim botën...
Nuk kishim favorin e revoltës, që nuk e ka sot brezi i ri.
Donim lirinë e shprehjes, lirinë e mendimit e të veprimt...
Ne nuk ishim heronj. Ishim një brez djemsh e vajzash 22 vjeçarë që bëri politikë me fjalë, me këngë, me shpirtin dhe, mbi të gjitha, me trupin e tyre të njomë e të drobitur nga uria. Një brez që zgjoi një popull të tërë nga gjumi letargjik e që vrau frikën.
Ishim disa pak mijëra të rinj e të reja, protagonistë dhe bashkëudhëtarë, pjesëmarrës në mitingjet e demonstrimet në Qytetin Studenti, por edhe atje rrotull, të cilët e gostitën historinë shqiptare, akoma edhe një herë me gotën, një gllënjkë e të cilës mjafton që të të dehë, me një dehje të këndshme: E PAMUNDURA MUNDET TË BËHEJ E MUNDUR!
Vlera e vërtetë e Lëvizjes Studentore Shqiptare është pikërisht kjo: se u bë nga njerëz të zakonshëm, studentë vërtet, por të nxjerrë nga jeta e përditshme. Nga njerëz në kuptimin e mirëfilltë të fjalës, me ndjenja dhe ëndrra, delikatë, nga njerëz që ishin të uritur për jetë, për famë e lavdi, që kishin pasione. Nga njerëz që bëjnë gabime, që pendohen, njerëz të dobët e që s’kanë busull orientimi shpesh herë, nga idealistë të vërtetë, por edhe aventurierë, nga njerëz të vdekshëm e mëkatarë dhe jo nga statuja...
Dhe, nëse vlen akoma edhe më shumë stuhia e Lëvizjes së Studentëve, kuptimi që ka kjo lëvizje për brezat e ardhshëm është se kjo revoltë për një çast, për dy çaste, për një, dy apo dhjetë ditë, ata të rinj u ngritën më lart se EGO-ja, UNI i tyre, dhe kështu, të lirë u bënë krijuesit e historisë së tyre dhe të historisë sonë. Me pak fjalë: Ne, Studentët ishin atje atëherë kur duhej.
Prandaj, çdo vit në këtë ditë dëgjohen shumë fjalë nga shumë pseudo. Megjithëse protagonistëve të vërtetë të Revoltës Studentore Shqiptare u shkon më mirë heshtja. Heshtja e njohjes dhe e respektit për atë që bënë e që sado vite të kalojnë do të ngrihet gjithnjë e më lart në Panteonin e Historisë.
Prandaj llafologëve e pseudove, përpara se të nxjerrin fjalët bombastike nga goja, mirë do të ishte që të mendonin për një çast, është detyrim moral të mendohen për një çast dhe të pyesin veten nëse: “Liria, Demokracia, buka e dritat, mjaftojnë për të gjithë”...
A mjaftojnë për të gjithë ato që kërkuan atëherë studentët e mburremi se tashmë i kemi?...
Ne nuk ishim heronj, ne donim thjesht të jetonim...
Protagonistët e vërtetë të atyre ditëve të zjarrta studentore aktualisht nuk kanë piedestale. Piedestalet janë me “protagonistë e heronj” të rremë, për të cilët studentët e brezit tim luftuan për t’i rrëzuar...
Por studentët e brezit tim e dinë se do të jenë të gatshëm që po t’i thërrasë atdheu t’i rrëzojnë edhe një herë heronjtë e rremë nga piedestalet. Ia kanë, ia kemi për borxh këtë gjë atdheut...

Nënshtetësia e emigrantëve dhe toleranca e vendasve...

2009-11-22T11:58:00.000+02:00

Nënshtetësia e emigrantëve dhe toleranca e vendasve...
Akt filantropik, apo bast i qeverisë Papandreu për tolerancën e bashkëjetesën?...

Ardi Stefa
Përpara disa javësh vetë kryeministri grek, J. Papandreu deklaroi se qeveria e tij do të ndryshonte ligjin ekzistues për nënshtetësinë dhe do t’u jepte nënshtetësinë fëmijëve të emigrantëve të lindur në Greqi, ose siç quhen ndryshe, emigrantëve të brezit të dytë...
Menjëherë doli në TV, Jorgos Karaxhaferris, lideri i partisë LAOS (fashiste në thelb, e moderuar në fjalë) dhe kërkoi të sqarohej se përse qeveria do të ndërmerrte një masë të tillë, mbi çfarë kriteresh do të mbështetej për dhënien e nënshtetësisë fëmijëve të emigrantëve, duke akuzuar drejtpërdrejt qeverinë se po tenton shpërbërjen e “helenizmit dhe të ortodoksisë”
Përpara disa ditësh qeveria vendosi që të japë shumën prej 1 milion eurosh për atë që do të jepte informata të sakta për kapjen e autorit të sulmit të shëmtuar ndaj Konstandina Kunevës, ndërkohë qi i dha një banesë viktimës në Petralona.
Përsëri doli në TV e tij, J. Karaxhaferri dhe akuzoi qeverinë se ca i she si të nënën e ca si të njerkës. I jep shtëpi Kunevës dhe sjell në Greqi të gjithë familjen e saj, dhe lë pa shtëpi një grua greke me gjashtë fëmijë, me burrin invalid, etj, etj...
Të dy këto raste kanë dy parametra.
Nga njëra anë veprimi i qeverisë, i cili duhet marrë edhe si “akt filantropik”, por edhe si tentativë për të imponuar tolerancën sociale të bashkëjetesës ndërmjet vendasve dhe emigrantëve.
Kemi të bëjmë me një tendencë të qeverisë Papandreu për tu larguar nga zbatimi i «jus sanguinis» (e drejta e gjakut), sipas të cilës fëmijtë që lindin, marrin automatikisht nënshtetësinë e prindërve të tyre dhe përqafimin e “jus soli” (e drejta e tokës)- sipas së cilës fëmijtë marrin nënshtetësinë e vendit ku lindën...
Nga ana tjetër qëndron Karaxhaferri e shumë të tjerë, të cilët vënë në dyshim vendimet e qeverisë, të bazuar në një lloj populizmi shumë të rrezikshëm, dhe duke nxitur në ndjenja hakmarjeje e urrejtjeje vendasit ndaj emigrantëve që “vënë në rrezik, idenditetin dhe vlerat e grekëve të pastër!”.
E gjithë kjo tendencë e tij zbukurohet me fjalë e citate të tipit moderator si: “Në Europë mbizotëron “e drejta e gjakut”. Veçanërisht vitet e fundit braktiset “e drejta e tokës”, huazim ky, anglosakson, edhe nga vendet që e zbatonin me shumë zell. Për faktin e thjeshtë se europianët nuk dëshirojnë më që vendet e tyre të bëhen magnetë për ardhjen e valëve të mëdha të emigrantëve, kryesisht të atyre klandestinë....”
***
Gjithsesi duhet që të kuptohet prej të gjithëve që emigracioni për secilën nga vendet e pritjes së emigrantëve , nuk përbën më një kuadër të ngurtë e të ftohtë ligjesh, politikash, frazash e citatesh që kënaqin ndjenjën e një pjese jo të vogël të popullsisë.
Emigrantët ekonomikë në Greqi sot përbëjnë një pjesë të rëndësishme të popullsisë, rreth 11%. Këtu nuk llogariten emigrantët klandestinë.
E njëjta situatë vërehet edhe në shkollat greke, ku 13% e nxënësve në shkolat fillore e të mesme janë fëmijë emigrantësh (në shumicën e tyre shqiptarë). Dhe nga kjo shifër prej 13% e numrit të përgjithshëm të nxënësve që studiojnë në shkollat greke, 10% janë nxënës, të cilët kanë lindur nga prindër emigrantë në Greqi.
Dhe kjo është një përqindje shumë e madhe, e cila e vërejtur në progresion gjeometrik, vërteton atë që shumë intelektualë grekë, apo edhe studiues, të cilët merren me çështjet e emigracionit kanë konstatuar: Një rritje të tendencave të pabarazisë në shkollat greke (më vOnë në tregun e punës). Kjo situatë kërkon një model e formë të ri të arsimit, (nga një model i vetëm monokultural e etnocentrist, në një shkollë multikulturore, trainimit të mësuesve, etj, etj.
Me të vërtetë, sa larg është sot arsimi e shkolla greke nga një arsim e shkollë e cila krijon e nxjerr në jetë qytetarë të barabartë?
Përgjigjia fillon nga një tjetër pyetje: Arsimi grek u drejtohet qytetarëve të ardhshëm, apo bazohet në krijimin e një aparteidi të ardhshëm social?
***
Historikisht të gjitha periudhat e zhvillimit të ekonomisë greke, koincidojnë me valë të mëdha emigracioni. Gjithmonë në këto periudha është konstatuar roli i madh i emigrantëve në zhvillimin e ekonomisë greke, por shumë rrallë çështjet e emigracionit janë bërë objekt i një debati e diskutimi publik realist, të cliruar nga patologjia, urrejtja e pasionet.
Çfarë pasojash do të kishte për ekonominë greke pranimi i të drejtave të barabarta që duhet të kenë punëtorët emigrantë me punëtorët grekë? Pasi edhe punëtorët emigrantë janë “klasë punëtore”. Apo mos vallë shoqëria greke preferon një xhungël në tregun e punës? Një xhungël ku punëtorët emigrantë të jenë veçse krahë pune lehtësisht të konsumueshëm e lehtësisht të hedhur poshtë?
***
Dhënia e nënshtetësisë së vendit ku banojnë emigrantëve (dhe jo vetëm fëmijëve të lindur në të) është një e drejtë themelore e integrimit shoqëror. Por nga ana tjerët edhe dinjiteti njerëzor nuk është vetëm çështje nënshtetësie. Një shoqëri e drejtë bazohet në një sistem të drejtë sigurimesh shoqërore, nga një sistem i drejtë e bashkëkohor arsimor, nga një sistem i drejtë i tregut të punës...
Një shoqëri e drejtë e moderne, nuk mundet të ekzistojë pa qytetarë...
Por një shoqëri e drejtë nuk mundet të ekzistojë pa qytetarë që nuk e ngrenë zërin kundrejt dallimeve racore, e sociale, që nuk e ngrenë zërin kundër të gjitha atyre tendencave e politikave që disa i bëjnë në të nënës e disa të njerkës. Që disa i shohin thjesht si objekt shfrytëzimi e pa të drejta, vetëm me detyrime...
Një shoqëri e drejtë nuk mundet të bazohet vetëm në trajtimin e të tjerëve si johomogjenë, apo të feve e kulturave të tjera...
Ky është basti që ftohet të fitojë Papandreu...
Ky është basti që ftohet të fitojë shoqëria greke...
Ky është basti i tolerancës e bashkëjetesës së një shoqërie moderne, e cila ftohet të kapërcejë të kaluarën...

pa titull

2009-11-22T11:02:00.000+02:00

Përpiqem të administroj dëshirat e mia, ëndrrat dhe kujtimet e mia.
Të bashkëjetoj me mungesën... Të qeras të kaluarën time...

Më pëlqen fjala, të shkruarit, zotësia të ngjyrosësh mendimet e tua. I admiroj njerëzit që i përdorin fjalët si penel, si mekanizëm i rishfaqjes së gjendjes shpirtërore. Kështu që shpesh herë i drejtohem edhe huazimit. Po ju jap diçka që kisha lexuar shumë kohë më marë në kopertinën e njërës prej CD të Ludovikut të Anogion. Kushtuar KOHËS...
“Koka ndihet fajtore përballë mungesës. I thotë:
Mos u shqetëso. Unë do të të emërtoj kujtesë dhe do të të bëj edhe më të bukur se prezenca.
Nuk dua të më bësh të bukur. Më të gëzueshme dua të më bësh, po munde!”
Disa gjëra në jetën tonë ndodhin në mënyrë karmike. Nuk ka rëndësi ndjenja e ndjenjës, por tensioni i saj. Nuk ekzitojnë “pasi” në “përse-të” e atyre takimeve. Thjesht ndjenja e bekimit... Qofsh mirë!
Gjithmonë gjëja më e rëndësishme është përjetimi i një gjendjeje, pavarësisht presionit, kohëzgjatjes, premtimit, lidhjes. Është me të vërtetë shumë fatlum ai që mundet dhe përjeton çdo moment të tijin, në çdo qelizë të trupit. Cilatdo ndjenja faji dhe pendime takohen. Dhe unë nuk kam mbërritur ende në atë kthesë.
Udhëtimet tona në jetë nuk përfundojnë kurrë...
Vetëm ndryshojnë në trajtën dhe formën, por edhe tensionin e tyre... Të mundesha gjithmonë të udhëtoja...
Pa busull dhe harta... Në gjeografinë njerëzore...
Tani e përgjithmonë...

***

ΠΡΟΣΠΑΘΩ ΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩ ΤΙΣ ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ ΜΟΥ, ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ & ΤΙΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΜΟΥ.ΝΑ ΣΥΜΒΙΩΣΩ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΩΛΕΙΑ..ΝΑ ΚΕΡΝΩ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΟΥ..
Μου αρέσει ο λόγος, η γραφή, η ικανότητα να χρωματίζεις τις σκέψεις σου.Θαυμάζω τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν τις λέξεις ως πινέλο, ως μηχανή αναπαράστασης της ψυχικής κατάστασης. Εξού και πολλές φορές καταφεύγω στη λαθροχειρία. Καταθέτω λοιπόν κάτι που είχα διαβάσει εδώ και καιρό σε ένα από τα cd του Λουδοβίκου των Ανωγείων.Αφιερωμένο στο χρόνο..«Ο χρόνος νιώθει ένοχος απέναντι στην απουσία. Της λέει:-Μην ανησυχείς. Εγώ θα σε ονομάσω ανάμνηση και θα σε κάνω πιο όμορφη από την παρουσία.- Δεν θέλω να με κάνεις πιο όμορφη. Πιο χαρούμενη αν μπορείς»

Κάποια πράγματα στη ζωή μας συμβαίνουν καρμικά.. Δεν έχει σημασία το πρόσημο του συναισθήματος αλλά η έντασή τους.Δεν υπάρχουν «διότι» στα «γιατί» αυτών των συναντήσεων. Απλά το συναίσθημα της ευλογίας ..Bb μου να είσαι καλά
Πάντα το σημαντικότερο είναι το βίωμα μιας κατάστασης, ανεξαρτήτως έντασης, διάρκειας, δεσμεύσεων. Πολύ τυχερός πράγματι αυτός που μπορεί και βιώνει την κάθε του στιγμή με κάθε κύτταρου του κορμιού του. Οι όποιες ενοχές και μετάνοιες έπονται. Κι εγώ ακόμα δεν έφτασα σ αυτή τη στροφή

Τα ταξίδια μας στη ζωή δεν τελειώνουν ποτέ… Μόνο αλλάζουν ως προς τη μορφή και την έντασή τους….. Να μπορώ πάντα να ταξιδεύω.Δίχως πυξίδα και χάρτες..Στην ανθρώπινη γεωγραφία..Για τώρα και για πάντα…..

Vetmia është nëna ime e dytë... Më adhuron!...

2009-10-28T10:05:00.004+02:00

Hajdut...
Vjedh kujtime dhe filloj të shkruaj...
Më kujtohet se pak para se të vija në planetin tuaj,
Vodha biletën për këtu...
Nga një tip e mora, në kohën që tallej me botën...
Më duket se e keni pagëzuar me emrin ZOT...
Duke u lindur vodha nga nëna disa zanore...
Pak çaste më vonë nga mjeku vodha një pikë loti...
Dhe menjëherë më pas, nga jeta vodha një cep...
Në kopësht vidhja shkumësa që t’i haja për mëngjes
Dhe shkumësat shkruanin brenda meje...
Të gjitha ngjyrat përveç të bardhës...
E bardha, babai punonte shumë të na e sillte në shtëpi...
Në shkollë i hidhja vështrime vjedhurazi Entelës
I vidhja gomat me shpresën se do të shuaja ato që ndieja...
Në gjimnaz vodha lirinë time...
Dhe në universitet po ashtu lirinë time vodha...
U thashë se ato që dini nuk i ndieni,
Dhe ato që ndieni ju ulërasin e ju thonë që janë të vdekura ndërkohë...
Atëherë ata më vodhën buzëqeshjen dhe më dëbuan nga auditoret...
Atëherë thashë të bëhesha Mësues!...

U mësoj njerëzve të vjedhin.
Të vjedhin çaste qetësie dhe të bredhin këmbëzbathur,
Të shpëtojnë prej ndjekësve me kravata...
U mësoj njerëzve të vjedhin.
Të vjedhin kuti shkrepësesh dhe të bëjnë brenda tyre
Varrimin e mosshprehjes së tyre.
U mësoj njerëzve të vjedhin.
Të vjedhin pak dinjitet nga ndonjë karnaval dimëror...
U mësoj njerëzve të vjedhin.
Të vjedhin fytyrën e tyre prej andej nga e shesin me gjysmë çmimi
Për të blerë mijëra maska...
U mësoj njerëzve të vjedhin.
Por ti nuk je njeri.
As edhe unë...
Por zemrën ta vodha...

Qiell i vetëvrarë
Nuk shkruaj poezi.
As mendime.
As ç’ka kam në shpirt.
As...

Shkruaj shkronja të pashkruajtura!
Dhe për të vazhduar...
Më sill mbrapa marmalatën e trurit tim.
Nuk kam mëngjes për të ngrënë...

Ndjenja jote për mua nuk është makinë.
Taksi është ku shoferja,
Dëshiron thjesht të më shkërdhejë...
Hap derën dhe hidhem jashtë në livadh.

Të shoh, me sy të përlotur nën këtë qiell të zymtë...
Nervozohesh dhe zemërohesh,
Por s’dua t’ja di për ty...
Ër ty dhe shirat e tua kurva...
Juve dhe maskat tuaja të kalbura
Horizontet tuaa që na pështyjnë drejt e në fytyrë...

Mor qiell shkërdhatë, këtu jam e të dua!

Po munde prekmë, me gishtat e tua radiofonikë...
Nuk kam alergji nga FM, as prej gërmave...
As prej fjalëve...
Këtu jam, krejt lakuriq në asgjënë e frymëmarrjes...
Në mesin e rrudhës sime...

Vrapoj...

Më goditi vetëtima.
Sytë ndërruan vendet me zemrën time...
Në fije floku im vdiq, kur unë thërrisja ndihmë!
Vdiqa...
Vendin e jetës sime e zuri një komçë e vjetër.
E kisha të harruar në xhepin e pasmë të pantallonave.

Mbërthehet jeta?...

Kap çastet e mia…
Në qytet
Semaforë të kuq kërcënojnë se nuk do të bëhen kurrë jeshilë.
Poetë flenë nëpër stola lulishtesh.
Ëndrra që nuk flenë kurrë.
Vajza që nxitojnë të rriten.
Djemtë nuk nxitojnë.
Kush nxitohet shkëlqen?

Në banjo
Letra të bardha higjienike presin fjalët tona.
Detarminantet bëhen mëngjesi ynë.
Një çezmë pikon çndrrën tonë
O Zot hidraulik përse na gënjeve?...

Në tren
Kontrollorët pushuan së preri biletat dhe presin jetë.
Dritare pasqyrash me idhuj në banga të akuzuarish.
Pasagjerë në vendin e bagazheve.
Bagazhet në vendet e klasit të parë.
Frenat e sigurisë të gatshme të marrin vlera
O njerëz, gjymtyrëprerë, me çfarë do t’i tërhiqni?...

Shkoj në 365 varrime në vit...
Sapo hekurosa këmishën time të preferuar
Jam i gatshëm edhe për varrimin e nesërm...

Cikli u plotësua

2009-08-27T11:45:00.000+03:00

Në PS nuk duhet të flitet me statujat…
Fitorja ka shumë baballarë, ndërsa humbja është jetime!

Cikli u plotësua
Më 29 gusht, ditën e shtunë, socialistët do të zhvillojnë Kongresin e Jashtëzakonshëm pas zgjedhjeve të përgjithshme të 28 qershorit. Kongresi ka në rend të ditës miratimin e një rezolute që u paraqit më parë në mbledhjen e asamblesë, e cila përcakton qëndrimin politik të PS-së ndaj zgjedhjeve të përgjithshme. Pika tjetër është ajo që shkakton më shumë debate. Pritet zbatimi i neneve përkatëse që flasin për statusin e kryetarit të partisë në rastin kur humbet zgjedhjet. Nisur nga kjo, pritet që kongresi të shpallë zgjedhjet për kryetarin e ri. Ndërsa një tjetër grup kërkon të përfshihet në rendin e ditës edhe një paketë me ndryshime statutore. Por si është situata e vërtetë? Do të vazhdojë të jetë protagoniste në jetën politike të Shqipërisë PS, apo do të tkurret e tkurret e do të shndërrohet në një parti “kombarse”? Në fund të fundit kush është përgjegjës, pasi siç thuhet fitorja ka shumë baballarë, ndërsa humbja është jetime!

Ardi Stefa

Nuk është keq të shpresosh. As gabim. Po qe se do të isha nga natyra optimist dhe po qe se do të kërkoja gjithmonë anën pozitive të gjërave dhe të situatave, do të isha i fundit q[ do të gjykonte ndokënd, sepse beson se diçka pozitive e më e mirë do ti ndodhë nesër.
Por tjetër gjë është optimiszmi dhe tjetër gjë është iluzioni.
Dhe, për fat të keq për liderin e PS dhe funksionarët e lartë të kësaj partie, të cilët këmbëngulin të kërkojnë dhe të presin iniciativa, të cilat do të ishin të afta e të zonjat për të përmbysur klimën e rëndë që mbizotëron në PS dhe tek anëtarët e elektorati i saj, nga iluzionet janë ato që mbizotërojnë.
Ç’ishte për të bërë Edi Rama e bëri, që nga dita që erdhi në krye të PS. Të gjitha armët që kishta në depon e tij i përdori. Edhe truke komunikative përdori, edhe në mënyra korruptive veproi, edhe ndryshime bëri në njerëzit rreth e qark partisë së tij, edhe kundërshtarët tentoi t’i përgojonte e t’u hidhte baltë, deri edhe donjë “mik” të ngushtë “flijoi” për të treguar se diçka po ndryshonte, por asgjë nga këto nuk dha rezultat.
Edhe nudo bëri banjo, edhe këngë këndoi, edhe “familjar” e tregoi veten se është, edhe batuta të goditura përdori, edhe postin e deputetit e “mohoi” për hir të bashkisë...
Arsyeja ishte e thjeshtë: Përralla e liderit modern e reformator pushoi së shituri e së joshuri elektoratin. Dhe është e provuar përgjithësisht se kur në një marrëdhënie, personale apo edhe politike, përralla pushoi së shituri, marrëdhënia nuk është më ajo e para. Gjithë të tjerat janë çështje kohe. Marrëdhëniet me zor nuk mbahen. Andaj edhe elektorati e dënoi. Prandaj edhe Meta bëri një lëvizje të zgjuar mbijetese.
Çfarë tjetër ka për t’i ofruar elektoratit socialist Edi Rama që ta joshë e ta bëjë për vete? Të shajë vazhdimisht Berishën? Të mos njohë zgjedhjet? Të demonizojë kundërshtarët e tijpër postin e kryetarit? Të bëjë ndryshime në parti? Dhe me kë? Blushi tha përpra disa ditësh se: “Në Ps nuk duhet të flitet më me statujat!” (Me gardën e vjetër komuniste, duhet lexuar).
Për këtë arsye, e vetmja gjë që në thelb duhet të shqetësojë e problematizojë anëtarët e kryesisë së PS, nuk është fakti nëse ekzistojnë mundësi të ringritjes së përkohshme, por kur dhe nën çfarë kushtesh e situatash do të largojë liderin e saj... Përndryshe PS do të shkojë keq e më keq...
Cikli politik i Edi Ramës është plotësuar, është mbyllur. Dhe sikundër thuhet në gjuhën e popullit: Ka lënë pas gërmadha. Për këtë gjë Edi Rama ishte shumë i zoti. E vetmja gjë që Edi Ramës i ka ngelur të bëjë është dorëheqja e vërtetë dhe e parevokueshme nga kreu i PS, në mënyrë që të ketë mundësi që të administrojë humbjen e tij politike. Përndryshe Vaterloja politike për të do të jetë më e madhe se e Napoleonit.
Dhe anëtarët e PS do të duhet që të mendohen mirë përpara se të hedhin votën për kryetarin e ri. Të zgjedhin atë që është me të vërtetë i zoti të rimëkëmbë PS-në...

“Fshesa” dhe “buldozerët”!...

2009-07-16T17:27:00.000+03:00

“Fshesa” dhe “buldozerët”!...
Ardi Stefa

Lajmin e mësova rrugës për në Shqipëri. Atë, që në Patra kishin prishur me buldozerë “Kalkutën e Greqisë”, barangat e afganëve dhe të aziatikëve të tjerë, rreth e rrotull portit të qytetit grek. Nuk dua ta fsheh se më pëlqeu ky fakt. Pasi të gjithë ata që kishin qenë apo kishin kaluar nga ai vend, ishin tmerruar dhe revoltuar me pamjet dhe jetën e mjerë të refugjatëve, në pritje të largimit nga Greqia me ndonjë maune, apo anije. Ishin tmerruar jo aq me pamjet që ishin fyese për estetikën, kulturën qytetare dhe demokracinë perëndimore, por edhe për faktin se vendi ku banonin ata, as nga ciganët nuk banohej. Ishte një vatër e vërtetë sëmundjesh infektive, trafiku të drogës, dhune, krimi...
Dhe rrëzimi i barangave të afganëve nuk ishte as “Progrom kundër emigrantëve” dhe as “Operacion barbar”, sikundër nxituan ta emërtojnë SYRIZA dhe KKE. Sepse këto dy parti, kaq delikate në lidhje me emigrantët, kaq solidare, nuk u ngritën ndonjëherë seriozisht dhe as dem'noncuan ndonjëherë seriozisht kushtet çnjerëzore të jetesës së emigrantëve në Patra, apo në qytete të tjera të Greqisë.
Këto dy parti, me lehtësi denoncojnë operacionet e policisë dhe politikën e qeverisë, dhe me të drejtë thonë se qeveria po hiqet pas bishtit të Karaxhaferrit kur mbledh e deporton klandestinës, për të mos humbur votat e elektoratit të djathtë, por a nuk do të ishte më mirë që të inreresoheshin realisht e pa komplekse për të ndihmuar emigrantët?
Duke qenë se qeveria greke, nga indiferenca totale për problemin në fjalë, brenda një nate (të zgjedhjeve për në Parlamentin Europian) u bë kaq e interesuar, është e sigurtë se shumë gjëra do të shkojnë shtrembër, natyrisht në kurriz e në dëm të emigrantëve, por edhe në pamjen ndërkombëtare të Greqisë nëpër botë. Nxitimi lind përkohshmëri, të cilat nuk janë edhe gjëja më e mirë për një problem kaq kompleks, sikundër është emigracioni.
Dhe emigracioni nuk është thjesht një problem, është një problem që ka në epiqendër njerëz..., njerëz realë, me halle, probleme e histori, dhe jo shifra të ftohta arrestimesh, kontrollesh e deportimesh...
Këto ishin mendimet fillestare. Pastaj u mendova pak më gjerë...
Natyrisht që një qytet ka të drejtë që të ketë një Fshesë për të gjitha vendet e lira të zëna padrejtësisht, ashtu sikundër edhe për plehrat që ndotin qytetin, por jo “Fshesë” për ata fatkeqë që s’kanë një copë vend në diell dhe shohin me sytë plot mëshirë...
Neve, që në shumicën e rasteve jemi thjesht spektatorë...
Sepse ata emigrantë, qofshin edhe klandestinë, janë viktima të një fati që s’e patën, të një mentaliteti kaq obskurantist e të mjerë; janë viktima luftërash, dhunës, urisë, racizmit...
“Kalkuta” në qendër të Patrës ku banonin ishte ç’njerëzore. Por as “spastrimi” i dhunshëm e me buldozerë nuk mundet të mbulojë përgjegjësitë kaq të mëdha të qeverisë aktuale greke e të qeverive të mëparshme kundrejt atyre njerëzve që, mirë ose keq, erdhën e ngelën në Greqi, në kërkim të largimit. Në kërkim të një fati më të mirë...
Duhet të thërrasim me plot gojën kundër racizmit dhe ksenofobisë, sidomos, kur administrimi i këtyre dy çështjeve kaq të mprehta u lihet në dorë mediave vizive greke dhe Karaxhaferrit dhe Plevrit.
Të thërrasim kundër “torturave personale”, si ato që ndodhën në Nea Manoladha përpara një muaji. Të thërrasim kundër drejtësisë që akuzat më të rënda i pati për fatkeqt emigrantë dhe më të buta për torturuesit grekë.
Të thërrasin kundër akteve të dhunshme të “Krisi Avgisë”, e cila, shpesh herë edhe me mbështetjen e policisë dhunon rëndë emigrantë me ngjyrë, apo të gjithë ata që ngjyra dhe genet nuk shkojnë me kokat e tyre të qethura zero...
Ka shumë të dhëna që dëshmojnë se “Veza e gjarprit” është thyer, gjarpri ka dalë dhe më të këqijat do të vijnë më vonë.
Thjesht duhet pasur kujdes (edhe ne emigrantët shqiptarë të ligjshëm), të mos biem viktimë e joshjes së protestës së vendasve të revoltuar për prishjen e estetikës së qyteteve.
Dikur ishim ne në vendin e emigrantëve klandestinë afganë...
Nesër mund të jenë të kombësive të tjera...
Joshja që buron nga demogogjia e Karaxhaferrit është e madhe...
Joshen edhe shumë emigrantë...
Kujdes!
Mos na vjen përsëri radha neve...
Dhe atëherë...

Me “Fshesën” e “tolerancës zero”...

2009-07-08T18:43:00.002+03:00

Me “Fshesën” e “tolerancës zero”...
Ardi Stefa
Kthesa negative e grekëve kundër emigrantëve, ashtu siç u konstatua nga sondazhi i Public Issue, na bën që të jemi melankolikë dhe të kemi në vetvete mendime jo edhe fort optimiste. Shifrat gjithmone kanë qenë me anën e të ashtuquajturve ideologë të racës së pastër. Edhe në periudhat “asnjanëse”, po qe se supozojmë se ka të tilla, sondazhet greke ose edhe ndërkombëtare, zbulojnë se poshtë retorikës së “Mikpritjes së famshme greke” gjithmonë fshihej pakënaqësia, frika, agresiviteti, injorimi, kundërshtimi, kundrejt të huajve. Me një fjalë, poshtë retorikës së mikpritjes, fshihej ksenofobia e racizmi...
Në vitin 2005 po në një sondazh ndërkombëtar, Greqia renditej e para në Europë, përsa i përket përqindjes së banorëve të saj (84.73%) që i konsideronin të huajt si një rrezik social...
Dhe mos harroni, se në atë periudhë, partia e Karyxhaferrit nuk ushtronte ende hegjemoninë e saj ideologjike, ashtu siç po e ushtron këto muajt e fundit, kur ka kapur peng gjithë politikën greke dhe i ka ngritur çështjet e emigracionit, qoftë klandestin, qoftë të ligjshëm, në krye të axhendës politike qeveritare dhe të opozitës së majtë.
Megjithatë, si Karaxhaferri, ashtu edhe forcat më obskurantiste të Klerit, kultivonin klimën ksenofobike e raciste, nën pretekstin e “Greqisë së pastër e të Greqisë greke!”...
Dhe mesazhin e Karaxhaferrit, për fat të keq e kuptuan së prapthi si Demokracia e Re në pushtet, ashtu edhe PASOK-u i të moderuarit, J. Papandreu.
Rezultatet e zgjedhjeve për në Parlamentin Europian, si kryeministri Karamanlis, ashtu edhe J. Papandreu, i kuptuan si një linjë që duhet të ndiqnin, duke u adaptuar me linjën e Karaxhaferrit, për të mos humbur elektorat.
Dhe linja politike e Karaxhaferrit, i detyroi dy liderët kryesorë të jetës politike greke që të deklaronin se ndaj emigracionit klandestin do të ndiqej politika e “tolerancës zero”!...
Supozohet, se termi “Tolerancë zero” i përdorur nga dy liderët e moderuar ka të bëjë ekskluzivisht me emigrantët klansdestinë. Por në Greqinë “mikpritëse”, edhe i ligjshmi shumë kollaj mund të konsiderohet nga një nëpunës shtetëror si i paligjshëm dhe të deportohet!...
Paguan e paguan me mijëra e mijëra euro për të qenë i legalizuar, paravola, ensima, përkthime e legalizime dokumentash, por legalizimi i emigrantëve varet nga oreksi, apo edhe ideologjia e ndonjë burokrati...
Ose edhe tjetra, kur me operacionet “Fshesa”, kaq të shumta këto javët e fundit, kur policia grumbullon e “fshin”, kaq “mbeturina njerëzore”!
Përsëri pengje të ideologjisë së Karaxheferrit dhe të mitropolitit Anthimos...
Natyrisht, shoqëria fshin e pastron ato mbeturina që nuk i shërbejnë dhe i prishin estetikën...
Por nuk është forcë dhe as krenari, as edhe kulturë, as edhe “mikpritje legjendare” t’i grisësh dokumentat një fakir fukarai nga Afganistani, apo Pakistani, apo Afrika...
Dhe pastaj fakir fukarai të pushojë së ekzistuari, pa dokumenta, pa idenditet, pa emër, pa punë..., pa, pa... pa atdhe..., pa të ardhme...
Sikundër nuk është as krenari për Greqinë “mikpritëse” që fëmijtë e emigrantëve, fëmijtë e lindur, të rritur e të shkolluar këtu, fëmijtë që nuk njohin atdhe tjetër veç Greqisë, t’i lerë pa nënshtetësi, të palegalizuar, pa të drejta të barabarta si me vandasit...
Flijohen të drejta themelore demokratike në “Ideologjinë” e frikës kundrejt emigrantëve që “kërcënojnë” vendasit...
Dhe shumica e grekëve nuk dëshirojnë të shohin se shkaqet që i detyrojnë emigrantët të largohen nga vatrat e tyre po nuk u përballuan edhe me mirëkuptimin dhe tolerancën e vendasve, muret që ngrihen me “Fshesën” dhe ksen ofobinë e Karaxheferrit nuk do t’i mbrojnë...

Grekët, kthesë negative kundrejt emigrantëve...

2009-07-07T18:56:00.000+03:00

Grekët, kthesë negative kundrejt emigrantëve...
Një kthesë konservatore kundrejt fenomenit të emigracionit dhe ndaj vetë emigrantëve, konstatohet nga në sondazh i firmës Public Issue, për llogari të gazetës Kathimerini..
Nga përfundimet e studimit rezulton se qytetarët grekë shfaqen gjithnjë e më shumë të shqetësuar për pasojat që sjell emigracioni në jetën e tyre të përditshme, në jetën sociale e ekonomike, në krahasim me mendimin që kishin në lidhje po me këtë çështje përpara një viti, sikundër kjo ishte regjistruar në sondazhin e të njëjtës firmë.
Paralelisht, vendosja e çështjes së emigracionit dhe emigracionit klandestin shumë lart në axhendën politike në kohet e fundit dhe treguesit e parametrave që sjell emigracioni klandestin kryesisht nga mediat vizive, shenjohen në këtë studim, me qytetarët grekë të shfaqin interesim për kushtet e jetesës së emigrantëve, por edhe për çështjet e ushtrimit të besimit të tyre fetar. Propozimi për transportimin e emigrantëve klandestinë në garnizonet e braktisura i gjen si pozitivë 56% të qytetarëve, të cilët në shumicën e tyre kërkojnë një politikë më të ashpër emigracioni. Në të njëjtën kohë shfaqen pro dhënies së shërbimeve të arsimimit dhe shëndetësore emigrantëve, qofshin edhe klandestinë.
Kthesa konservatore e negative e shumocës së grekëve kundrejt fenomenit të emigracionit konstatohet nga pyetja se çfarë u vjen në mendje kur dëgjojnë fjalën emigracion.
29% e grekëve përgjigjet me kushtet e jetesës së emigrantëve dhe 17% me shkaqet e fenomenit. Këto përgjigje shfaqin një ulje në krahasim me studimin përkatës të një viti më parë kur 35% u ishte referuar kushteve të jetesës së emigrantëve dhe 26% shkaqeve të emigracionit.
Në të kundërt rritje paraqesin përgjigjet që e lidhin emigracionin me problemet që ai sjell (22% kundrejt 14% që ishte përpara një viti), por edhe përgjigjet me ndjenja negative e urrejtjeje 14% në studimin e tanishëm, kundrejt 8% që ishin një vit më parë.
Në të kundërt ka një rritje numri i qytetarëve që shprehet se u krijohen ndjenja pozitive (7% kundrejt 3% që ishte një vit më parë.

Të ftuar të vlerësojnë pasojat e emigracionit, qytetarët grekë në masën 62% konsiderojnë se emigracioni dëmton Greqinë, kundrejt 19% që mendon se Greqia përfiton nga emigracioni. Edhe në këtë kategori vërehet një kthesë negative, pasi përpara një viti shifrat ishin 54% dhe 23%
Edhe në pasojat e emigracionit për vendin ka një kthesë negative. Kështu 52% konsideron se emigracioni dëmton ekonominë e Greqisë, kundrejt 32% që beson se ekonomia greke përfiton nga emigracioni dhe prania e emigrantëve.
76% e grekëve të pyetur beson se emigracioni sjell rritje galopante të kriminalitetit.
48% e grekëve beson se emigrantët bëjnë ato punë që nuk i bëjnë grekët, ndërkohë që 39% e të pyeturve besojnë se emigarntët janë shkaktarë për shtimin e papunësisë.
Të vendosen kufij
Në të njëjtën kohë sa vjen e rritet përqindja e qytetarëve që do të dëshironte një politikë më të ashpër emigracioni, pasi 72% e grekëve e konsideron si më pak të ashpër nga sa duhej politikën aktuale, ndërkohë që vetëm 6% e qytetarëve grekë mendon se politika e emigracionit është më e ashpër nga sa duhet të ishte.
Në shumicën e tyre qytetarët grekë shprehen për vendosjen e një numri tavan përsa i përket numrit të emigrantëve të cilët duhet të jenë në Greqi. Prej këtyre 93% vlerëson se Greqia ka arritur kulmin përsa i përket numrit të emigrantëve që mund të mbajë në territorin e saj. 64% e grekëve mendon se emigrantët në Greqi janë shumë. Përsa i përket legalizimit të emigrantëve, shtohet përqindja e atyre që mendojnë se ajo duhet bërë me kushte. 35% përgjigjet se duhet të legalizohen ata që kanë punë dhe 33% se duhet të legalizohen ata që kanë familje dhe fëmijë. Vetëm 11% e grekëve përgjigjet se duhet të legalizohen të gjithë emigrantët, ndërkohë që 15% e qytetarëve grekë mendon se nuk duhet të legalizohet asnjë emigrant.
Gjithsesi në shumicën e tyre qytetarët grekë mendojnë në masën 65% se kushtet e jetesës së emigrantëve janë të këqija dhe në masën 87% konsiderojnë se nga çasti që jetojnë e punojnë në Greqi duhet të kenë të njëjtat trajtime e të drejta si vendasit, përsa i përket arsimimit e trajtimit mjekësor.

Kur të famshmit vdesin!...

2009-06-30T17:59:00.004+03:00

Kur të famshmit vdesin!...
Nuk vajtojmë Majkëll Xheksonin: Nderojmë pjesën e jetës sonë që ai preku...

Ardi Stefa

Më kujtohet që kur vdiq Kurt Cobain, reagimi im i parë nuk ishte keqardhja, megjithëse e ndiqja karrierën e tij, më pëlqente muzika e tij dhe kisha katër kaseta të tij. Reagimi im i parë ishte tërbimi, revolta. “Ç’pati trapi që vajti e vrau veten!”,- mendova. Kaq muzikë kishte ende për të më dhënë. Ma kishte për borxh që e dëgjoja edhe atëhere kur askush nuk e dëgjonte në Shqipëri.
Nuk ka dyshim: Të famshmit i shohim si diçka tjetër, jo si njerëz që janë si ne, që kanë mish e kocka. I shohim si pamje dhe si producentë të kulturës që ne konsumojmë. Janë figura që këndojnë, kërcejnë, apo shtiren si duikush tjetër dhe i përdorim për të kaluar kohën tonë dhe të kemi gjëra për të diskutuar apo edhe për të shkruar nëpër blogje.
Dhe kështu duhet.
Por ndikimi i tyre në jetën tonë nuk është sipërfaqësor. Muzikën nuk e konsumojmë si patatina, filmat nuk i konsumojmë si kokoshka. Kanë një ndikim më të thellë, jo shumë të thellë, por të rëndësishëm. Është soundtrack ose sfondi. Dhe për këtë, kur njëri prej tyre vdes ndiejmë keqardhje, thua se vdiq një njeri i zakonshëm me mish e kocka, një i njohuri ynë...
Mua nuk më vjen keq për humbjen e Majkëll Xheksonit, të një njeriu që nuk e njihja personalisht, megjithëse muzika e tij më pëlqente veçanërisht. Nuk më vjen keq për humbjen e Majkëll Xheksonit, të cilin bota e konsideronte si pederast e pedofil, që bota e konsideronte si të çuditshëm e eksentrik, si të ziun që deshi të bëhej i bardhë...
Majkëll Xheksoni kishte shumë vite që nuk ofronte gjë si artist dhe ka shumë mundësi që të mos ofronte më asgjë si artist edhe në të ardhmen.
Ndryshe nga Kurt Cobain apo Xhon Lenon, të cilët vdiqën në kulmin e tyre, Majkëlli (ndoshta) kishte mbaruar artistikisht...
Prodiuksioni i tij i kulturës për ne kishte marrë fund.
Thjesht vdekja e Majkëll Xheksonit- njeri, një ngjarje tragjike, na ndihmoi të krijojmë një Majkëll Xhakson fantastik, të vendosim vijën e fundit të jetës së tij, diku aty nga viti 1992 dhe ekstrati që ngelej ta mbanim si shenjën e tij për jetët tona. Dhe konstatuam, të gjithë së bashku se ishte diçka shumë e rëndësishme.
Dhe nga dita kur mësuam për vdekjen e tij tragjike, bisedat e zakonshme ishin histori që ndodhnin atëherë kur ne dëgjonim Thriller ose Bad.Këto histori janë që sjellin keqardhjen, melankolinë, emocionin dhe ndjenjën e mungesës...

U mërzita prej pamjeve pa buzëqeshje!

2009-06-27T08:31:00.003+03:00

U mërzita prej pamjeve pa buzëqeshje!
Ardi Stefa
U mërzita prej pamjeve pa buzëqeshje!
Kam kohë pa e parë buzëqeshjen tëndetë shndritshme në një fotografi me miq që të përqafojnë.
Një tryezë festive me shokë të ngushtë të thonë më tepër nga ato që fshehin në jetën e përditshme.
U lodha nga buzëqeshjet e shkëlqyera që shkëlqejnë si vitrina pas perdeve të intolerancës, arbitraritetit dhe hipokrizisë.
Çdokush e ka torturën e vet, por erdhi ora që ta ndash në tryezën e gjatë me miqtë.
Gota e verës ka shumë për të thënë, por ka nevojë për pak kohë që të nxehet zemra, derisa të mundet të çelet prapë.
E de se tashmë mendon gjithnjë e më shpesh savanin e shpirtit, por gëzimi nuk do shumë që të shpërndahet përsëri në mbulesën e pastër.
Mjafton të dijë se ende ekziston dikush që të qëndrojë deri në fund, përpara se të shuhen dritat dhe të mbështillesh nën mbulesat e shtratit tënd.
Sonte nuk më intereson se sa do të më shohin të lotoj, por më mjafton që do t’i shohësh ti shenjat, për të më marrë në përqafimin e ngrohtë e të fortë.
Po qe se ke ende cigare në pakëte, le t’i tymosim së bashku.
Po qe se në gotën time ka ngelur ndonjë pikë verë, do ta ndaj me ty.
Po qe se buzëqeshja jote ka më tepër forcë, le të shtyjë buzët e mia të mbyllura të nxjerrin psherëtimën.
Po qe se vështrimi im ka mundësi të kthehet diku, do të ketë një arsye të ngrihet prej tokës.
Të kam në mendje, sepse më ke në mendimet e tua, ofroj dorën time si patericë të më ndihmosh të qëndroj në këmbë, të prek që të mundesh të përkëdhelësh trishtimin tënd; të shoh që të mundesh të shpjegosh vështrimin tim; të buzëqesh që të mundemi të qeshim së bashku...
Të dua, sepse më do...

Dënime të ashpra viktimave, të buta autorëve...

2009-06-23T19:10:00.000+03:00

Dënime të ashpra viktimave, të buta autorëve...
Ardi Stefa
Ju kujtohet Nea Manoladha?
Ishte protagonistja e disa muajve më parë, kur emigrantët u ngritën kundër kushteve ç’njerëzore, në të cilat i mbanin në punë vendasit gjatë kohës së mbledhjes së luleshtrydheve. Vetëm një pjatë gjellë e një copë bukë dhe orë të pafundme të punës, të paguara jashtëzakonisht keq...
Një ngjarje e rëndë ndodhi javën e kaluar. Në Nea Manoladha, dy fshatarë vendas, lidhën me litarë, pasi më parë i kishin rrahur egërsisht me grushta dhe hunj, dhe të zhveshur lakuriq i sillnin vërdallë nëpër qendër të fshatit, dy emigrantë nga Bangladeshi...
Si në filmat me kaubojsa.
Akuza e tyre ishte se “Emigrantët u kishin ngrënë tre dele!”...
Për këtë arsye fshatarët morën ligjin në dorë dhe i linçuan e i poshtëruan aq rëndë emigrantët.
Pas të qeshurave të para, hutimit që pasoi, dikush i thirri mendjes dhe lajmëroi policinë.
Policia erdhi dhe i arrestoi që të katërt. Dy fshatarët që i tërhiqnin zvarrë të lidhur pas motorrit dhe dy emigrantët nga Bangladeshi...
Dy emigrantët klandestinë, natyrisht...
Deri këtu, mirë. Skandalozja e çështjes qëndron në faktin se akuzat më të rënda janë në kurriz të viktimave të këtij linçimi e poshtërimi, në kurriz të emigrantëve dhe jo të dy autorëve të këtij krimi kaq të rëndë kundrejt dinjitetit të njeriut...
Dhe m’u kujtua një paragraf nga një dramë e Brehtit, të cilën po mundohem ta paraqes sa më besnikërisht:
“Ishin kohët e regjimit nazist. Një natë dëgjoi klithma e të thirrura. Doli në dritare dhe pa se nazistët po mblidhnin hebrejtë. Nuk jam hebre,- tha dhe futi kokën brenda.
Pas disa netësh përsëri dëgjoi zhurma. Ishin nazistët që kishin ardhur të arrestonin komunistët e rrugës. Nuk jam komunist,- tha dhe futi kokën brenda...
Pas disa netësh përsëri nazistët erdhën. Përsëri zzhurmna e të thirrura. Po mblidhin ciganët.
Nuk jam, as cigan,- tha dhe përsëri futi kokën brenda...
Pas disa netësh dëgjoi trokitje të forta në portën e tij. Nazistët kësaj here kishin ardhur për të. Po unë nuk jam as hebre, as komunist, as cigan, as...,- u ankua me vete...
Por kësaj here nuk kishte ngelur njëeri në rrugë që të thërriste për të...”
Këto fjalë të Brehtit janë mëse aktuale, sot në Greqinë e shekullit të XXI, kur jeta politike ka ngelur peng e politikave dhe e histerisë fashiste të Karaxhaferrit dhe emigrantët po provojnë një progrom kaq të rëndë...
Këto fjalë janë mëse aktuale, sot në Greqinë moderne, e cila fajëson për çdo gjë të keqe që provon mbi kurriz, për çdo pazotësi të sajën, emigrantët...

Është e vështirë të gatuash iluzione

2009-06-20T09:15:00.003+03:00

Është e vështirë të gatuash iluzione
Ardi Stefa

Çfarë po ndodh në mendjen tënde? Në çfarë vende të paeklsploruara mund të udhëtojë? Thuaj që je diku dhe do të kërkoj të të gjej. Është e vështirë të gatuash iluzione. Janë çaste që rrjedhin si një çokollatë e ëmbël që lyen buzët e tua dhe që të mbështjell edhe më shumë gjuhën. Janë çaste që kanë si garniturë një krem të freskët që lenë një pikë si shenjë më hundën tënde dhe që nxisin puthjen time.
Është e vështirë të gatuash iluzione. Janë çaste të thata, sikur të pikojnë pika limoni në gjuhën tënde, që i përzien me lëng të kripur të gjuhës. Janë çaste të hidhura si qitro që nuk u lidh në liko dhe që ndryshon grimacat e gojës. Janë çaste si kafshata të një buke bajate e me myk, që i kapërcen pa i përtypur për të shpëtuar pak nga neveria e një kujtimi bajat. Është e vështirë të gatuash iluzione. Si një brumë i mbuluar nga mbeturina të rrethuara me rrjetë merimangash që nuk e lënë majanë të marrë frymë. Janë çaste si qumësht i thartuar, që nuk arrite ta pështysh se kishe etje. Janë çaste si një çamçakiz i ripërtypur, që e le në stol dhe që të nxit rrënqethje me shijen e saj.
Janë çastet e pafundme të neverisë dhe zhgënjimit që u ngjitën në mendjen tënde.

Po çfarë po ndodh në mendjen tënde? Ku humbe përsëri që të hmba dhe unë? Pak të të lë nga dora dhe fluturove. Një çast të të humbas nga sytë dhe u zhduke. Dhe ti durimi im përsëri e zbraze vendin krah meje dhe unë udhëtoj i vetëm. Dhe ti optimizmi im që përton të më shoqërosh dhe që ngele i vetëm me pasqyrimin e një pamjeje times të përlotur të mos duroj të shohë tutje një xhami të veshur nga avulli...
Do të mundje ndonjëherë të përgatisje një Cocktail ndjenjash për çdo rast? Po qe se vë në blender të shiprtit tënd një shumicë arbitrariteti me dy doza entusiazmi dhe pak vetëbesim të thërrmuar, do të mundje që të qerasje pafundësisht egoizmin tënd, derisa organet e brendshme të rrjedhin gjak. Po godie në shaker të ndërgjegjes tënde vetminë që të tepron, shumë trysni, disa ëndrra të humbura, zhgënjime të njëpasnjëshme, premtime të harruara, pak dashuri të vdekur dhe mjaftueshëm pasiguri do të katandisje të ecje kaq keq, saqë nuk do të guxoje të bëje as edhe një hap për të ikur prej spirancave që kaq vite të tërheqin në thellësinë e errët të një jete që tashmë nuk e jeton ashtu siç e kishe fantazuar përpara shumë vitesh.

Por çfarë ndodh në mendjen tënde? Çfarëdo që të ndodhë ndoshta nuk u prish ende bota. Përse gjërat duhet të jenë kështu ose ndryshe? Përse të mos i nxjerrësh të pastra mendimet nga baulet e errëta të mendjes, që u vaditën me naftalinën e turpit? Le të dalin ndjenjat e rrudhosura në të dritën e pastër, me shpresën se do të marrësh frymë edhe ti për një çast? Shtroji me duart e pasta rrudhat nga ëndrrat e ndrydhura e të shtypura që i ruaje si sekrete të fshehura mirë këtu e dhumë vjet. Jepi një fryrje të fortë pluhurit që i mbulon dhe leri të ikn nga dritaret e hapura.
Leri ngurrimet mënjanë dhe pi sonte një gotë pije të pastër, jo cocktail, bashkë me ne. Thith një cast një cigare nga ne dhe ndiqe këngën tonë. Eja, do të mësosh fjalët e gëzimit. Ndonjëherë nuk e durojmë dot veçantinë e ekzistencës sonë dhe akoma më e vështirë është kur nuk durojnë të tjerët ankthin e brendshëm që nxjerrin anët e errëta të vetes sonë. Do ta durojmë vetminë e ekzistencës sonë të veçantë. Nuk jemi gjë tjetër veçse Perëndi të vogla dhe së bashku do të përpiqemi të prekim engjëjt. E vtemja që do të mund të na ndihmonte tani është një përqafim. Dhe është gjithmonë i hapur për ty!...

“Fshesë” në Athinën e zbrazur

2009-06-15T19:42:00.002+03:00

“Fshesë” në Athinën e zbrazur
Në fund të korrikut do të jetë e mundshme “një ndërhyrje masive” e Policisë Greke në kryeqytetin helen për t’u transportuar emigrantët klandestinë në “qendrat e pritjes”, sipas ministrit alternativ të brendshëm, K. Markojanakis, i cili ka paralajmëruar edhe një konflikt të hapur me anarkistët në vijim, po qe se do të ketë reagime nga ana e tyre...
Ardi Stefa
Ministri i brendshëm alternativ, Kriatos Markojanakis ka paralajmëruar “spastrime masive” nëpër lagjet e Athinës, në mënyrë që të gjithë ata emigrantë klandestinë që do të kapen të çohen në “qendrat e pritjes”, të cilat po krijohen gjatë kësaj kohe. Zoti Markojanakis, i cili është edhe përgjegjësi për rendin publik të Greqisë, ka komunikuar se në fund të korrikut, olicia greke do të ketë mundësinë që të fillojë operacione masive për përballimin e problemit të krijuar nga emigrantët klandestinë, numri i të cilëve është rritur ndjeshëm kohët e fundit. Zoti Markojanakis ka folur me hollësi edhe për vendet e qendrat e pritjes, si edhe ër superstrukturën e atyre vendeve që do të “mikpresin” klandestinët, deri në kohën kur kërkesa e tyre për azil politik të miratohet ose jo, në mënyrë që të deportohen. Ministri ka deklaruar se janë siguruar fondet e nevojshme që të jetojnë e të mbahen emigrantët klandestinë në kushte njerëzore.
Një vjeshtë e “nxehtë”?...
Duhet theksuar se fjalët e zotit Markojanakis paralajmërojnë edhe një vjeshtë shumë të “nxehtë” përsa i përket problemit tjetër që ka policia, konfliktit të hapur me anarshistët. Duke qenë se deklaratat e ministrit të brendshëm, P. Pavlopulos, tregojnë se qeveria dëshiron fillimisht që të mbyllë një front, atë të emigracionit klandestin, e më pas të merret me anarshistët, në qytetet kryesore greke, Athinë, Selanik, Patra, etj, të cilët përfitojnë nga azili që kanë universitetet dhe pas çdo konflikti ngujohen atje.
Qeveria mohon krijimin e “kampeve të përqëndrimit të klandestinëve”
Ministri i shtypit të Greqisë, E. Andonaros, ka hedhur poshtë kritikat që i bëhen qeverisë nga e Majta dhe organizatat antiraciste, në lidhje me krijimin e “kampeve të përqëndrimit të emigrantëve klandestinë”!
Ministri Andonaros ka theksuar se toleranca e qytetarëve ka kapur kulmin, ashtu sikundër edhe mundësia ekonomike greke për të mbajtur këtë numër kaq të madh klandestinësh.
Ministri grek ka hedhur poshtë të gjitha akuzat që i bëhen qeverisë, se me krijimin e qendrave të tilla të pritjes së klandestinëve, kthehen në kujtesën e njerëzve kujtime e mbresa të epokave të tjera. “Do të ruhen e respektohen të gjitha të drejtat e njeriut, edhe për klandestinën, ashtu si ruhen e respektohen për të gjithë njerëzit e tjerë”,- ka theksuar ai.
Sipas ministrit të shtypit, “çështja nuk është vetëm e Greqisë, por është një çështje shumë e mprehtë e në nivel europian. Greqia është nën një trysni shumë të madhe emigracioni, disanaloge përsa i përket madhësisë së vendit dhe mundësisë së mabjtjes të një numri gjithnjë e në rritje të emigrantëve klandestinë!”.

Drejt krijimit të ministrisë së emigracionit
Lideri i opozitës socialiste, J. Papandreu në një intervistë të tijën paraqet akset kryesore të politikës së tij për emigracionin klandestin. Veçohet përballimi i përgjithshëm nga një ministri e posaçme, me shërbime të specializuara...
J. Papandreu në një intervistë të tijën paraqet boshtet kryesore të politikës që do të ndjekë për të rikthyer ndjenjën e sigurisë për jetën, lirinë, pasurinë publike e private tek qytetarët grekë.
Zoti Papandreu ka theksuar se PASOK-u ka një plan të përcaktuar e të qartë për përballimin e fenomenit, i cili garanton se emigranti në Greqi, refugjati politik, do të kontribuojë në mënyrë krijuese në zhvillimin, mirëqenien, kulturën dhe prezencën e vendit në arenën ndërkombëtare.
Zoti Papandreu ka paraqitur projektin e tij me tetë pika:
1- Tolerancë zero ndaj emigracionit të paligjshëm. Objektivi është 0% emigrantë klandestinë.
2- Përforcimi i ruajtjes së kufijve. Kërkesa të vazhdueshme për marrjen e fondeve të tjera shtesë e më të mëdha nga BE për këtë qëllim.
3- Zbatimi i marrëveshjeve dypalëshe dhe atyre ndërshtetërore, dhe veçanërisht zbatimi i Protokollit të Riatdhesimit të Klandestinëve në Turqi prej nga hyjnë.
4- Krijimi e zbatimi i një politike të përbashkët humanitare të BE për një ndarje të barabartë të refugjatëve politikë. Duke marrë analogjikisht të gjitha shtetet anëtare të BE dhe jo vetëm vendet kufitare.
5- Riqartësimi i politikës greke kundrejt refugjatëve- një vlerësim i shpejtë i të gjithëve atyre që kanë të drejtën e përfitimit të strehimit politik dhe cilët janë jo të ligjshëm që duhet të riatdhesohen.
6- Integrimi i emigrantëve të ligjshëm në shoqërinë greke me politika serioze në arsim, luftimin e punës së zezë, dhënien e nënshtetësisë, veçanërisht të rinjve që i përkasin brezit të dytë të emigrantëve.
7- Krijimin e zbatimin e një politike të qartë për afrimin e fuqisë së aftë për punë në ato sektorë, ku ka nevojë për punë sezonale, apo nevoja permanente. Përballimi i përgjithshëm i gjithë kësaj situate do të bëhet nga një ministri e posaçme për emigracionin që do të ketë shërbime të specializuara dhe punonjës po ashtu të specializuar.
8- Programe të posaçme të rindërtimit të qyteteve, lagjeve, veçanërisht të atyre që janë getoizuar, me investime publike, një politikë sistematike të strehimit të emigrantëve dhe garantimin e bashkëjetesës paqësore dhe të tolerancës sociale.
Kritika të ashpra qeverisë
Në pesëvjeçarin e fundit politika e Demokracisë së Re për emigracionin, refugjatin politik, emigracionin klandestin ishte e mangët dhe inekzistente, thotë zoti Papandreu. Sipas tij, qeveria nuk ka asnjë politikë për ata që kërkojnë strehim politik, duke sjellë si rezultat që të gjenden në një zonë gri, mijëra e mijëra njerëz, të cilët vërtiten nëpër qytetet dhe portet greke dhe hyjnë e dalin nëpër burgje e rajone policie.
Sipas zotit Papandreu qeveria nuk ka asnjë politikë të integrimit të emigrantëve të ligjshëm në shoqërinë greke, duke sjellë si rezultat izolimin e brezit të dytë të emigrantëve, të cilët, të vetmin atdhe që njohin, është Greqia”...

Emigrantët- kërcënimi ynë më i dashur asimetrik

2009-06-08T20:30:00.002+03:00

Emigrantët- kërcënimi ynë më i dashur asimetrik
Nga Afroditi Al Saleh
Kohët e fundit, gjithnjë e më shumë shtohen zërat, por edhe mendimet e analistëve në lidhje me bashkëpunimin e emigrantëve në organizata me sjellje keqbërëse, që nga plaçkitjet gjatë ngjarjeve të dhjetorit, në aktet terroriste kundër bankave apo sulmeve ndaj policëve, por edhe në rrëmbimet e sipërmarrësve dhe biznesmenëve të fuqishëm.
Karakteristike është një shkrim i para disa kohëve në gazetën Elefterotipia me titull: “Dhe u bëfshin terroristë klandestinë!”, në të cilin thuhet se në radhët e organizatës “Aksioni Revolucionar” ka emigrantë. Sipas artikullit në fjalë, “në listën e të dyshimtëve, përveç atyre, të cilët ishin skicuar në të kaluarën nga shërbimi antiterrorist, një vend të veçantë zënë për herë të parë edhe emigrantët, dosjet e të cilëve janë duke u shqyrtuar në mënyrë të hollësishme!”.
Vlerësimet e Policisë Greke mbështeten në:
1- Pjesëmarren jo të vogël në “pushtimet” e universiteteve, nga grupe të rinjsh emigrantë
2- Në faktin e ekzistencës së një trakti të ASOEE, të përkthyer ë katë gjuhë (shqip, anglisht, frëngjisht dhe gjermanisht).
3- Në kthimin e provuar të emigrantëve në moshë të re drejt organizatave jashëparlamentare dhe të grupimeve autonome politike.
4- Në shpërbërjen e organizatave të njohura të emigrantëve
5- Në getot që janë krijuar në shumë lagje të Athinës.
Kështu që sipas artikulit të Elefterotipisë, Policia Greke , vlerëson se duhet të rishqyrtohet politika e emigracionit “brenda një kuadri të përgjithshëm të sigurisë publike dhe rendit publik”!
Dua të theksoj qysh në fillim se ky shkrim botohet në njërën prej gazetave greke, në mos në gazetën më liberale politikisht, e cila ka qëndruar në pararojë të luftës kundër dallimeve. Dhe, megjithëse gazetarja nuk pozicionohet, qysh në titull do të mund të dallonim, bona fide, njëfarë ironie...
Duke iu përgjigjur shkurt, nëpërmjet gojës së gazetarit qëndrimeve, do të thoshim se e para, është krejtësisht e kuptueshme, por edhe e ligjshme që të merrnin pjesë në bojkotimet e universiteteve studentët- fëmijë të emigrantëve.
E dyta, trakti i përkthyer edhe në shqip i ASOEE, dhe që kritikohet aq shumë nga “analistët” dhe policia, është mëse normale që të paraqitet në shqip, pasi emigrantët shqiptarë përbëjnë 10% të popullsisë dhe është mëse e natyrshme që të dinë se përse e gjithë Greqia ku jetojnë e punojnë është ngritur në këmbë.
Dhe ky veprim, përkthimi i komunikatës edhe në shqip, dëshmon për humanizmin e komunitetit universitar dhe jo për pjesëmarrjen e emigrantëve në organizata terroriste.
Dhe, nga sa di unë, ASOEE, është një universitet dhe jo strehë terroristësh.
E treta, kthesa e vërtetuar nga disa, e emigrantëve drejt partive jashtëparlamentare, nuk vërteton asgjë, veçse politizimin e emigrantëve, të cilët mundet t’i konsiderojnë (dhe me të drejtë) partitë jashtëparlamentare si më mikpritëset për ta. Në të njëjtën kohë do të mund të thoshim se përbën një gabim të qëllimshëm e provokim, identifikimi i partive jashtëparlamentare me organizatat terroriste.
E katërta, është e vërtetë që për fëmijtë e emigrantëve organizatat e emigrantëve, në të cilat janë anëtarë prindërit e tyre, nuk përbëjnë asnjë lloj joshjeje e tërheqjeje. Dhe kjo ndodh pasi e njohin veten e tyre si pjesë e rinisë greke.
Dhe shpërbërja e organizatave të emigrantëve është e natyrshme dhe është pjesë e një plani politik të organizuar mirë.
Së fundi, është e ditur që nuk ekzistojnë geto në kuptimin e mirëfilltë të fjalës në Athinë akoma. Vetëm po qe se nuk njohim kuptimin e fjalës geto.
Përsa i përket konkluzioneve të Polcisë Greke për një rishqyrtim të ri të politikës së emigracionit në kuadrin e ruajtjes së rendit publik dhe qetësisë, nuk do të kisha kundërshtim. Por që të rishqyrtojmë një politikë, në fillim duhet që ajo të ekzistojë.
Si rrjedhim, kur të ketë një politikë për emigracionin duhet që në radhë të parë të përkujdeset për jetët e njerëzve që jetojnë në vendin tonë, të mos i shkatërrojë ekonomikisht dhe psikikisht dhe të respektojë veçantinë e tyre kulturore.
Përveç këtyre nuk mundet të konsiderojmë si koincidencë të gjithë retorikën në lidhje me pjesëmarrjen e emigrantëve në krimin e organizuar. Kujtoni dhjetorin, ku: “Emigrantët dogjën, shkatërruan e plaçkitën, pasurinë e njerëzve të qetë e nikoqirë grekë dhe se të vjedhurat e dhjetorit shiteshin në Lazarat!”...
Kujtoni, kur sulmet ndaj makinave të policisë iu atribuuan organizatave terroriste, në të cilat, pa dyshim kishin infiltruar edhe emigrantët.Më pas, emigrantët, si armiq të grekëve nikoqirë, si armiq të demokracisë dhe edhe të qeverisë, kanë shkuar drejt krimit ordiner, por edhe atij të organizuar.
Nuk mundet të lemë mënjanë e pa përmendur analizat e gazetarëve të njohur, të cilët në rastin e rrëmbimit të biznesmenit Panagopulos, këmbëngulnin se dy nga rrëmbyesit ishin emigrantë dhe kishte shumë gjasa të kishte edhe emigrantë të tjerë në grupin e rrëmbyesve, pasi: “Shqiptarët në Greqi jetojnë 18 vjet dhe kështu që e flasin greqishten si grekët!”...
Në të njëjtën mënyrë u trajtua edhe akti kriminal ndaj Konstandina Kunevës.
Disa analistë këmbëngulnin në ato që thoshin se Kuneva ishte një emigrante, të cilën ndoshta disa shqiptarë, ose bullgarë, ose pakistanezë, e detyruan të pijë acid, pasi acidi dhe sulmet me acid janë të zajkonshme në ato vende!...
Dhe prokuroria urdhëron policinë që t’i kërkojë autorët në radhët e emigrantëve...
Të gjitha këto nuk janë të rastësishme. Me të drejtë qeveria shfrytëzon stereotipet ideologjike të grekëve: grekët nuk shpërthejnë, grekët nuk i thyejnë dyqanet e bashkëqytetarëve të tyre, grekët nuk shijnë ndaj policëve, grekët as pranojnë e as hedhin acid, grekët janë të urtë e familjarë dhe grekët janë të rrethuar e të sulmuar nga emigrantët e këqinj...
Për këtë arsye neve grekët e qetë duhet të bashkohemi dhe të mbrojmë Greqinë dhe qeverinë nga kërcënimet që i bëhen prej emigrantëve, të cilët paraqiten si një grupim kompakt
Patriotizëm etnik vs kërcënimeve asimetrike të emigrantëve barbarë.
Nga ana e komunikimit, kjo taktikë është e shkëlqyer. Politikisht është jashtëzakonisht e rrezikshme.
Është e rrezikshme, pasi krijimi i armiqve të dukshëm e të padukshëm, shpesh herë merr trajtën e profecisë së ideologjive të tjera...
Dhe atëherë kush do të na mbrojë?...
http://afroditealsalech.blogspot.com
në foto: Afroditi Al Salech

Diktatura e paditurisë

2009-05-04T20:57:00.000+03:00

Diktatura e paditurisë
Nga Ardi Stefa
Ka raste kur përmbytesh nga dëshpërimi. Për ato që ndodhin. Për ato që dëgjon. Për ato që lexon. Moda e viteve të fundit e Bloger-istëve dhe e internetistëve u jep zë dhe tribunë shprehjesh të mendimeve, edhe një pjese të shoqërisë, e cila nuk kishte shumë shanse deri tani që të dëgjohej. Por në të njëjtën kohë zbulon edhe dobësitë që karakterizojnë botën e sotme.
Jetojmë në botën e hiperbolizimit dhe të njohjes gjysmake.
Po qe se ndjek lajmet, faqet e internetit dhe komentet që bëhen nëpër blogje, atëhere, konkluzionet që nxjerr nuk janë edhe fort të mira.
Njerëzit në përgjithësi janë të PAINFORMUAR. Dhe jo vetëm kjo. Por duke pasur si bazë njohjet e cekëta, apo edhe konceptimet e shpërfytyruara e të shtrembëra për realitetin, njerëzit e botës si internetit, zhvillojnë bindje të egra, të cilat sipas rasteve çojnë në fanatizëm dhe, në të paktën, ekstremizma fjalësh e frazash.
Po qe se lexon ndokush komentet e një pjese jo të vogël të “internetistëve”, do të konstatojë një shpërthim fyerjesh, natyrisht anonime, ose me pseudonime, në lidhje me çështje për të cilat është e dukshme se njohja e vërtetë është inekzistente.
Kur idiotësia konsiderohet mençuri, kur idiotësia konsiderohet cinizëm, kur sharjet origjinalitet dhe padituria konsiderohet konceptim përparimtar, atëherë e ardhmja, e nesërmja nuk mund të imagjinohet veçanërisht optimiste.
Por anjë “anonim” qoftë edhe me pseudonim, nuk ia vlen aq sa të prishësh nervat. Kohët e fundit, me internetin, janë keqkuptuar termat “demokraci”, “censurë”, “liri”...
I mbysim në anarshinë dhe ndjenjën e përkohshme e egoiste se “jemi të rëndësishëm”, qoftë edhe anonimisht.
Po, dialogut, po kritikës në shkëmbimin e mendimeve, por një JO e madhe konfliktit nëpërmjet sharjeve e fyerjeve, jo fashizmit të kompleksikëve impotentë.
Le të fillojmë me disa shembuj.
Lexoj në internet shkrime të ndryshme, në lidhje me tema nga më të ndryshmet. Poshtë tyre me dhjetëra “komente”, shumica anonime. Secili e komenton një çështje ashtu siç e koncepton dhe kjo është një e drejtë e demokracisë, qoftë edhe e demokracisë pa kufij të internetit. Por çështja qëndron në faktin se më parë se të kapim tastierën e kompjuterit dhe të komentojmë gjithkënd e gjithçka, duhet të lexojmë, duhet të mësojmë, duhet të dimë të lexojmë midis rreshtave.
Pasi është e vërtetë që mendimet janë si të ndenjurat, të gjithë kanë nga një. Por çështja qëndron në atë që mendimet të kenë të ndenjura dhe jo të jenë mendime... “të ndenjurash”!...
Më vijnë në Blogun tim komente nga më të ndryshmet, ashtu, sikundër edhe nëpër artikujt që botoj në shtyp, ka komente, nga miqtë, por në shumicën e rasteve nga “anonimët” dhe internetistët me “pseudonime”.
Jam përpjekur t’u shpjegoj me mirësjellje se ata nuk janë gjë tjetër veçse vizitorë dhe si të tillë duhet të sillen, me mirësjellje dhe respekt, ashtu sikundër “besoj” se sillen kur shkojnë një një shtëpi të huaj. Nuk mund të hysh në një shtëpi të huaj, pa trokitur në derë. pa thënë kush je, pa u sjellë në mënyrë të qytetëruar.
Pasi kultura atje fillon: tek dera e jashtme e çdo shtëpie. Të shtëpisë tënde ku banon dhe pret vizitorët. Tek shtëpia e tjetrit ku i viziton si i ftuar ti!
Blogjet nuk janë ash sheshe publike, as gazeta, as programe televizive, as kafene. Është vendi personal i cilitdo krijuesi- pronar të tij, i cili vullnetarisht u hap dyert që ta vizitojnë ata që dëshirojnë.
Por kjo nuk do të thotë, se që të gjithë ata që vizitojnë vendin personal të secilit, kanë automatikisht edhe të drejtën, duke u justifikuar me “lirinë e fjalës” që e kanë keqkuptuar dhe e keqinterpretojnë, pra këta nuk e kanë të drejtën që të hyjnë, të shajnë, të fyejnë, mashtrojnë e shpifin.
Më thonë miq të mi: Je person që shpreh fjalë publike dhe si i tillë duhet të pranosh edhe kritikën më të ashpër, edhe sjelljen e keqe.
Jam dakort me pjesën e parë, por kurrsesi me të dytën. Nuk besoj se, akoma edhe një gabim të madh po të kesh bërë, cilido ka të drejtën të të shajë për këtë.
Lexoja disa artikuj në lidhje me mbrojtjen e mjedisit. Bëra gabimin të lexoja edhe disa nga komentet e anonimëve. Dyshoj nëse të gjithë ata që ulërasin për mbrojtjen e mjedisit i mendojnë mirë apo i njohin pasojat. Edhe unë jam që të mbrohet mjedisi, por jo me ulërima, as me histerizma.
Pakësimi i smogut, i dioksidit të karbonit, për shumicën e vendeve të zhvilluara duhet të jetë në nivelet e viteve ’70. kur popullsitë ishin dy herë më të vogla dhe të ardhurat për kokë shumë herë më të pakta. Me nevojat e sotme, si do të arrijmë në nivele të tilla? Natyrisht me privime të jetës e mirëqenies sonë (d.m.th. harroni makinat, harroni frigoriferët, televizorët plazma, dushet, kondicionerët, etj, etj)...
Sa vetë janë të gatshëm që ta bëjnë këtë gjë? Shumë pak, pothuajse asnjë, edhe nga ata që shkruajnë artikuj, edhe nga ata që komentojnë në mënyrë anonime. A nuk përbën kjo hipokrizi?
Disa bërtasin me zë shumë të lartë për diçka që nuk duan të ndodhë kurrë. Por ekologët, kritizerët, ekonomistët, politikanët, cinikët e internetit do të vazhdojnë të bërtasin e ulërasin duke sharë e fyer, të gjithë ata që kanë mendime të ndryshme nga ata, ose edhe të gjithë ata, mendimet e të cilëve nuk i kuptojnë...
Sepse atje ku fshihet e vërteta, errësohet e ardhmja...
Padituria, pra, drejton e udhëheq shoqërinë. Dhe imponon një diktaturë errësire mesjetare, një diktaturë obskurantiste.

mendimet... e "mendimtarëve"!...

2009-04-30T20:00:00.000+03:00

Mendimet janë si të ndenjurat, të gjithë kanë nga një. Dhe është normale.
Por çështja qëndron me “mendimtarët” në Shqipëri, të cilët kanë jo nga një, por nga njëqind mendime, për të gjitha çështjet. Dhe që për këto “mendime” ftohen nëpër studio televizive e paguhen aq shumë...
Si për gripin e derrave, ashtu edhe për sëmundjet e vreshtave...
Si për veprimet politike, ashtu edhe për çështjet fetare, të letërsisë, të artit e të sportit.
Si për tërmetet, ashtu edhe për demonstratat e disa veprimtarëve të ndonjë shoqate që s’ka pikë vlere...
Si për vlerat botërore në të gjitha fushat, ashtu edhe për Adelën dhe Bjordin e Big Brother...
Si për faqet e internetit, ashtu edhe për llogjet që vetë bëjnë në Facebook...
Natyrisht që mendimet janë e drejta e sekujt që t’i ketë e t’i shprehë.
Por “mendimtarët” duhet të japin mendime me të “ndenjura” dhe jo mendime “të ndenjurash”, shqip...mendime bythe...
p.s: Sa për ngushëllim. “Mendimtarët” shqiptarë nuk janë vetëm. Konkurrohen denjësisht nga kolegët e tyre grekë...

Të shkruarit, torturë apo dhuratë?...

2009-04-25T12:32:00.000+03:00

Ka shumë porta për të hyrë në një histori...
Dhe historitë u ndodhin atyre që dinë t’i tregojnë...
Këtë kam besuar dhe vazhdoj të besoj gjithmonë...
Letërsia është për të gjithë, apo është elitare? Të shkruarit është torturë apo dhuratë? Është një torturë, dhuratë nga Zoti!Si është laboratori i shkrimtarit?
Pika e mrekullueshme ku takohen peripecia e të shkruarit dhe shkrimi i peripecisë? Ç’ndodh me shkrimtarët që vuajnë përpara letrës së bardhë?
Dhe pastaj, ç’tregojnë për sekretet dhe gënjeshtrat e vetes së tyre dhe të fjalëve, të botës dhe të riprodhimit të saj?
Çfarë ndodh me shkrimtarët, të cilët përpara, gjatë e pas shkrimit nuhasin jo vetëm lëkurën, por edhe thërrimen e tekstit, ndryshojnë maskat e heroit letrar, të kritikut dhe të lexuesit; zbulojnë torturën që sjell shija e shkruesit...
Dhe, në fund të fundit, shkrimtari tregon historinë që kundërshton të bëhet histori..

Ese nga Ardi Stefa

Shpesh herë ideja kryesore e një libri, mundet të vijë vetëm nga një frazë e thjeshtë, një pamje, nga çfarëdo gjëje, e cila do të mundet të nxisë e të prekë një tel të ndërgjegjes.
Pastaj ndërtohet ngadalë- ngadalë historia, ndërkohë që paralelisht punohet edhe tema. Procedura fillon në momentin e frymëzimit, për të vazhduar jo vetëm gjatë kohës së shkrimit, por edhe më pas, edhe pas botimit të veprës. Do të thosha që kjo procedurë nuk përfundon kurrë.
Roman, novelë apo tregim?
Çfarë hapësire dhe çfarë trajte i shkon më tepër historisë që shkruaj?
Por çfarë më shkon vetë mua më shumë?
Ndoshta vetëpërmbajtja shkrimore, të cilën e vë në dyshim gjatë gjithë jetës sime, nuk më mjafton që ta hetoj e studioj. Por një peshë specifike në shkrim gjithmonë ka fraza apo paragrafi me të cilin fillon. Pikërisht për faktin që me të fillon një ritëm narativ, i cili, pavarësisht nga ulje- ngritjet e episodeve të ndryshme, je i detyruar që ta ndjekësh deri në fund.
Ka shumë porta për të hyrë në një histori. Të kapësh ngjarjet nga fillimi, mesi apo nga fundi?
Mos vallë të ndjek historinë nëpërmjet syve të një të dyti, të një personazhi tëdytë dhe jo të protagonistit?
Ta tregoj në kohë të pacaktuar, apo të jem i përpiktë? Gjithashtu, ta shkruaj historinë në vetë të tretë (rrëfimtari që di gjithçka), në vetë të parë (mbretëria e ndërgjegjes dhe fantazisë), apo në vetë të dytë. Mos vallë është më mirë t’i përdor të treja së bashku?...
Personalisht më përlqen veta e dytë dhe ajo e parë. Kur i drejtohesh dikujt, sikur e akuzon e akuzohesh, sikur e këshillon e këshillohesh, sikur dialogon...
E njëjta gjë edhe me vetën e parë. Dialogon, monologon, këshillohesh me vetveten...
Natyrisht që një roman apo tregim, apo novelë, ka një temë e subjekt qendror. Por ka edhe tema të tjera anësore, të cilat funksionojnë si frymëmarrje dhe oaze dhe në të njëjtën kohë sishtylla mbajtëse, të temës kryesore.
Shpesh herë e di qysh në fillim fundin e rrëfimit tim, pavarësisht se gjatë procedurës së shkrimit shumë gëra ndryshojnë. Sa herë që ndodh një gjë e tillë, fillimisht e lë të rrjedhë ashtu, por ndërkohë në subkoshiencë, nxitoj që ta rrëmbej variantin e ri, dhe, le të ndodhë që la braktis përsëri shumë shpejt. Nuk mundet të bësh asgjë, po qe se do që rrëfimi të jetë i shpejtë, ritmik e i ankthshëm. Apo mos vallë unë jam tip i ankthshëm?
Herë- herë kam një histori të përcaktuar për të thënë, shpesh herë mbizotëron një situatë. Jam gjendur përballë me të dyja rastet dhe preferoj të mesmen.
Një histori ku të integrohen të gjitha llojet e fjalës: poezia, reportazhi gazetaresk, eseja filozofike, proza poetike, dialogjet teatralë, skenaret kinematografikë dhe televizivë. Deri edhe pamje apo fotografi mundet të përdorësh në një shkrim.
Për çfarë kanë nevojë historitë, vetëm për fillim, mes e fund, apo edhe për një forcë të brendshme, faktin e zhvillimit dhe të befasisë?...
Natyrisht që jam shumë i kujdesshëm që të mos humbas në labirinthin e subjektit e ngjarjeve. Shpesh herë ndjek të shkruarit pa subjekt, duke shmangur gjatë shkrimit e rrëfimit atë që për mua do të ishte lodhje e mundim. Për mua ka shumë rëndësi trajta dhe fjala, mënyra e të shkruarit. Ndërtimi i frazës. Për mua letërsia, jo vetëm lexohet, ajo edhe recitohet, ndjehet, shkruhet. Edhe mënyra e të shkruarit është e tillë që e ndryshon krejt kuptimin e një tregimi apo novele, vetëm nga përdorimi i shenjave të pikësimit.
Subjekti është vetëm i jashtëm. I barabartë me rrëfimin, por edhe i brendshëm, që të çon në psikografi. Koordinimi i tyre është i shkëlqyer.
Çehovi thoshte: “Kur e fillon një histori me një gozhdë, duhet në fund që heroi të varet nga ajo...”
Shpesh herë karakteret e heronjve janë të përcaktuar qysh në fillim në subkoshiencën time, shpesh herë ata rezultojnë brenda evolucionit të historisë.
Kategoria e parë është e afërt me teatrin, e dyta me kinematografinë. Mua gjithmonë më shqetëson fakti se çfarë janë ezaktësisht protagonistët e mi. Në tragjeditë antike, apo edhe dramaturgjinë angleze të epokës së mbretëreshës Elisabet, heronjtë ishin mbretërit. Ç’vlen për shoqëritë masive bashkëkohore? Si mund të jetë hero një njeri i zakonshëm. Mjafton të nënvizosh sfondin historik e shoqëror? Mos vallë shkon shumë thellë me personalitetet ekstreme, të këqinjtë e letërsisë laike? Apo me variantin: “njerëz të zakonshëm, në situata të jashtëzakonshme”?
Në shumë shkrime të mia mbizëtëron proza poetike dhe ajo narrative, me fjali të shkurtra e të prera. Dialogu pothuajse nuk ekziston. Ose janë dialogje si nga një bashkëbisedim i zbardhur nga magnetofoni dhe dialogje që thjesht i përshkruaj.
Shpesh herë një shkrim imi nuk është gjë tjetër veçse një monolog dramatik i pafund.
Ekziston edhe çështja e titulli, i cikli duhet të përmendet drejtpërdrejt ose cekëtazi në temën kryesore. Më superiorë titujt që lejojnë interpretime shumëplanëshe të një rrëfimi.
Në shumicën e rasteve, përpjekjet e mia letrare janë të realizmit, kryesisht, magjik. Realizmi magjik, ndoshta nuk është edhe shumë popullor në letërsinë shqiptare, por, përderisa flasim gjithmonë për trillim, për letërsi; thellë- thellë është e njëjta gjë.

Ndjenjë...
Nuk e di se çfarë ndodh dhe të vjen një ide, e cila kërkon të bëhet tregim, poemë apo roman. E shënon diku, pa e menduar se me ato fjalë fillestare, me ato fjalë aq të pakta do të kalosh shumë kohë duke u torturuar dhe ndoshta do të përshtysh gjak.
Shkruaj gjithmonë të njëjtin libër dhe ndiej të më vëzhgojnë vazhdimisht ata që shkruajtën përpara meje, ata që shkruajnë në krah tonë dhe ata që në të ardhmen do të më lexojnë.
Ndiej se jap gjithmonë llogari përpara të gjithëve, kryesisht njerëzve të afërt të mi, atyre që ç’varros nga kujtesa dhe akoma, edhe ndaj atyre që takova ndonjëherë rastësisht, (apo pashë me cep të syrit vetëm pamjen e tyre, p.sh., ndërsa mbillnin lule) dhe në vijim trajtova fatin e tyre në letërsi.
Natyrisht që nuk jam shkrimtari i vetëm që ka në kompjuter histori të tëra të papërfunduara, apo ide të parealizuara. Pazotësia e administrimit të ideve më mundon shumë. Funksionoja gjithmonë spontanisht. Më vinte një ide, më entusiazmonte dhe filloja të shkruaja si maniak. Por disa ditë apo javë më vonë më vinte në kokë një ide tjetër, që më rrëmbente, kështu që braktisja të parën për të kapur të renë, ndërkohë që paralelisht ndihesha fajtor për braktisjen. Dhe përsëri ndodhte e njëjta gjë, edhe me idenë e re, disa ditë më pas.disa prej tyre iu riktheva përsëri më vonë për t’i...ribraktisur...
Procedura e të shkruarit zgjat disa pak ditë, ndërsa libri tregimi vërtitet në mendjen time muaj të tërë, ndërsa librat me vite. Dhe në vërtitjen në kokë është realizuar edhe shkrimi i tij. Hedhja në kompjuter është procedura mekanike, pasi edhe korrigjimet janë bërë në mendje më parë.
Pason një frazë e mbushur plot ankth: “Çfarë arrita të shkruaj?”.
Atëherë ia jap gruas ta lexoj, dhe, duke bërë gjasme varavingo brenda në shtëpi, pres përshtypjet e saj, gjykimet dhe vërejtjet.

***

Mënyra se si e tregon apo komenton diçka, është tema kryesore
Gjithmonë më krijonte ndjenja të përziera- adhurimi dhe mosbesimi- pamja e shkrimtarit që i kishte sirtaret të mbushura me dosje dhe projekte librash, me shënime të hollësishme, subjekte të zhvilluara, synopsise librash, karaktere të ravijëzuara, por edhe të plota, kapituj të gatshëm për librat e tij.
Unë asnjëherë nuk munda të funksionoj kështu. Dy- tre fije letre, të nxira me një shkrim që e kuptoja vetëm unë, disa shënime të shpejta, që as vetë shpesh herë nuk arrija t’i deshifroja. Me kalimin e viteve dhe ardhjen e kompjuterit, as ato nuk i kam më çdo gjë e hedh në kompjuter dhe pastaj vuaj duke e kërkuar.
Më parë punoja mbi disa projekte njëherazi. Tani jo. Dua të mbaroj në fillim atë që kam nisur dhe pastaj të nis të tjerat. Jo se nuk kam ide, thjesht e di qysh në fillim se çfarë është ideja. Është me thellësi, është e cekët apo vrul spontan i momentit. Vetëm kur kam gjetur përgjigjet kaloj në shkrimin e tregimit, apo romanit.
E punoj shumë në mendjen time veprën dhe karakteret. Pastaj përpiqem të shoh nëse mundet ta tregoj historinë me një mënyrë të re, të paktën të ri për mua. E urrej vetëpërsëritjen. Jo aq për arsyet e moralit shkrimtar, sa për faktin që bezdisem e mërziten jashtëzakonisht kur bëj diçka që kam bërë.
Besoj se jam shkrimtar intelektual, por nuk jam aq i “ngjitur” me letërsinë, as obessiv. Besoj se shkrimtari duhet që të ketë ndërgjegjen e trashëgimnisë letrare, të kërkimeve letrare që i kanë paraprirë, por duhet, gjithashtu të ruajë kontaktin me jetën dhe përvojat e tij.
Letërsia është një mënyrë, më joshësja, për të folur me botën, por nuk është bota dhe as që mundet ta zëvendësojë. Një histori e bukur mundet ta robërojë një lexues, me mënyrën e të shkruarit, karakteret, subjektin, por, kur ai përpiqet ta ritregojë, ndien se thelbi i shpëton, se nuk kufizohet në të dhënat e saj.
Ndjenja e komplikimi të tillë që të le leximi i një historie, për mua është masa e pjekurisë së dialogut me jetën.
Për mua lehtësimi është vetëm fundi i shkrimit. Kjo gjë më gëzon për dy- tre ditë, e shumta. Nuk ia jap kujt ta lexojë variantin përfundimtar të një libri, sepse, megjithëse ka shumë vetë, mendimin e të cilëve e çmoj dhe vlerësoj, e di që janë larg meje, në konceptim dhe shkrim.

***
Fjala...
Në fillim ishte Fjala? Ndoshta nga ndonjë frymëmarrje hyjnore u hodh ajo që krijoi botën tonë dhe, qysh atëhere, sikundër ka thënë dikush, kufijtë e botës sonë, janë kufijtë e gjuhës sonë...
Historitë që mundet të tregojmë janë aq të shumta, aq sa të shumtë janë edhe njerëzit që u panë përpara nesh në pasqyrën e pafundësisë dhe që do të shikohen atje edhe pasi të kemi ikur ne. Po qe se ekziston diçka brenda nesh që duam ta nxjerrim jashtë dhe ta bëjmë të përcaktuar me fjalë, ndoshta në thellësi na fshihet një prestigjator endacak që do të duhet që me fjalinë e parë të joshë dhe me të fundit, në qoftë se është e mundur, të ngelet i paharruar. Për këtë arsye, mendimi im është se i përzgjedhim me kujdes fjalët dhe kujdesemi posaçërisht për çeljen dhe mbylljen e historive tona. librat më të mira që kemi lexuar, janë ato, për të cilat do të donim që të kishin edhe më tej jetë, dhe, ndërsa kemi arritur në fund, shfletojmë fletët e fundit, pasi nuk mundemi të ndahemi.
Gjithmonë, sa herë që mbaroj një përpjekje letrare, e lë mënjanë dhe e harroj për pak kohë. Që të më ftohet gjaku. Në mënyrë që kur ta rilexoj, të kem distancën që nevojitet për të korrigjuar frymëmarrjen e paragrafëve. Diçka që mundet të ndihmojë në ritmin e drejtë është leximi me zë të lartë. Po munde vendos edhe atë melodi që mendon se i shkon tekstit. Në këtë mënyrë përdorim të gjithë armatimin e gjuhës.
Duke shkruar e duke fshirë, duke shkruar e duke fshirë, luajmë kukamçefti. Me kë luajmë kukamçefti? Përpara së gjithave me veten tonë, por edhe me vetë tekstin, i cili fillon të marrë jetën e tij dhe disa herë merr edhe për ne një trajtë të padurueshme.
Luajmë kukamçefti edhe me muzën tonë, e cila shpesh herë mundet të na braktisë, të na përqeshë, duke na nxjerrë gjuhën në mënyrë tallëse.
Të gjithëve atyre që flertojnë me gjuhën, më parë doja t’u këshilloja që të lexonin sa më shumë, ta zotëronin gjuhën shkëlqyeshëm dhe pastaj ta përdornin, për të përshkruar ato që ata mendojnë se u vlejnë. Qoftë një perëndim dielli, qoftë një situatë, qoftë një ëndërr...
Në fillim ishte Fjala?...
Natyrisht. Fizionomitë dhe ato që më bëjnë përshtypje përditë në rrugë, ngjarjet e historitë që kam dëgjuar, shpesh herë fillojnë e zbehen nga kujtesa ime. Derisa harrohen për një farë kohe.
Por nga e gjitha kjo diçka ngelet. Personazhe fantastikë, të cilëve përpiqem t’u jap mish e gjak, t’u jap jetë. Edhe personazhe realë që përpiqem t’i ringjall nga kujtesa ime. Dhe vazhdimisht flas me veten. Me ndjenjën se shkruaj e rishkruaj gjithmonë të njëjtin libër, të njëjtën histori, dhe, nga njëri libër në tjetrin, çdo herë me mënyra të ndryshme...

***

Vjen një çast, kur asgjë nga ato që kam shkruar nuk më pëlqen. Pastaj zbutem dhe i pranoj të gjitha ato që kam shkruar. Edhe ato që pata shkruar vite e vite më parë. Këta ishin kufijtë e mi,- mendoj,- kaq munda.
Ndërmjet heronjve të mi që më shikojnë në sy dhe më kërkojnë të bëhem shkrimtar më i mirë, por edhe njeri më i mirë.
Mendimi i lexuesve, përtej çdo emocioni, nuk do të mundte kurrë të ndikonte në shkrimin tim. Aq më pak i kritkëve, akoma edhe më pak ai i miqve.
Dhe kjo mundësia ime për të shkruar, ka të bëjë kryesisht me mundësinë dhe nevojën për të kuptuar në radhë të parë veten time dhe botën.
Është bërë tashmë mënyrë jetese.
As torturë, as dhuratë, thjesht mënyrë? Një mënyrë për të ekzistuar.
Të mendoj, pra, të shikoj e të dëgjoj, me një pamje brenda tjetrës, si një film që kurrë nuk mbaron...

Pallati...

2009-03-26T18:11:00.005+02:00

Në fotografi janë protagonistët e serialit të suksesshëm “Pallati”. Asnjë lidhje nuk kanë me emigrantët e “Pallatit” të realitetit. Thjesht i vura për ilustrim...
Protagonistët e Pallatit të vërtetë janë në fotografinë tjetër...

Pallati...

Ardi Stefa

Është ndoshta seriali që preferoj më tepër këtë vit. E ndjek edhe të hënave, edhe të premteve kur ka seri të reja.
Serial me ngjyra, shumë miqësor për spektatorët. Fizionomi simpatike, histori të nxjerra nga jeta e përditshme, heronj të realitetit. I vështron, buzëqesh pak, kalon ora...
Një “pallat” tjetër shfaq e paraqet seritë, jo në televizor, por në reportazhet e gazetave. “Pallati tjetër” gjendet në qendër të kryeqytetit helen, diku aty në Omonia e rrethinat e saj, deri në Agio Pandelejmon. Godina të njëtrajtshme e pa fytyrë, të cilat u ndërtuan në “orgazmën ndërtimore” të dekadës së viteve ’60, për të “strehuar” brenda tyre, mijërat e mijërat e emigrantëve të brendshëm, të emigrantëve grekë, që largoheshin përditë nga provinca, në kërkim të një fati më të mirë në Athinë.
Ëndrra të ngushta në dhomat e ngushta të pallateve të mbushura melankoli. Emigrantët e mëdhenj në moshë, ëndërronin dhe kujtonin hapësirën e madhe të fshatrave, të cilën e ndërruan për disa mure betonarmeje në metropolin grek.
Më të rinjtë, ëndërronin të “largoheshin”, të arratiseshin, të fluturonin: në Paris, Nju Jork, Gjermani, në universitet, në galaktikë. Kudoqoftë, sa më larg nga tre dhomat dhe kuzhina, nga sekretet inekzistente të familjeve që ndaheshin me mure si prej kartoni, nga era e qofteve dhe e fasuleve që gatuheshin për drekë...
Më të shumtët ia dolën. Ikën. Pallatet u thanë, u vjetëruan, u zvetënuan. U zbrazën...
Dekada më vonë, u rimbushën, përsëri nga emigrantët.
Kësaj here nga emigrantë të huaj, jo grekë.
Nga emigrantë që u futën në vrimat e pallateve prej betonarmeje, duke braktisur çdo ëndërr urbane...
Dymbëdhjetë, gjashtëmbëdhjetë, njëzetepesë vetë në një dhomë të vogël dhe një korridor të ngushtë. Flenë me turne, për të ndarë qiratë absurde.
Tërheqin vëmendjen, vetëm kur kjo asfiksi e jetës së tyre i detyron të shpërthejnë në akte dhune, që revoltojnë banorët “paqësorë” që kanë mbetur në pallatet e qendrës së Athinës. Atëherë vjen policia, që i mbledh për t’i lënë përsëri pas disa ditësh; atëherë vjen bashkia me ekipet e higjienës për të dezinfektuar pisllëkun dhe mikrobet...
Atëherë flasin me reportazhe të gjalla gazetat, TV e radiot...
Nuk e imagjinoj dot se si do të jetë pas tridhjetë vjetësh një pallat i tillë. Çfarë fytyrash do të kenë qiraxhinjtë, çfarë gjuhe do të flasin, çfarë do të shkruajnë gazetat e epokës, çfarë do të thonë reportazhet e kanaleve televizive.
Do të jenë geto të egra, apo qendra urbane të shëndetshme.
Do të jenë çerdhe paqeje, apo zona lufte?
Çfarëdo që të ndodhë, një gjë është e sigurtë: “Pallati” i së nesërmes, ashtu si edhe ai i të “sotmes”, nuk do të ngjajë me atë që shohim në televizor...

Përpara disa ditësh, bashkia dhe prefektura e Athinës, të mbështetura nga forcat e policisë, dezinfektuan me lëndë kimike, “për të vrarë mikrobet, minjtë e buburrecat”, pallatet në qendër të Athinës, në të cilat strehoheshin kundrejt pagesës prej 3 euro në ditë qindra e mijëra emigrantë të paligjshëm nga Afrika dhe Azia.
Ishin burime sëmundjesh e epidemish, krimi e kontrabande droge, prostitucioni..., këto pallate...
Ndoshta përpara se të dezinfektonte pallatet, shtetigrek duhet të mendonte më seriozisht për emigracionin, të luftonte emigracionin klandestin, të luftonte prostitucionin, kontrabandën e drogës, shfrytëzimin e emigrantëve nga punëdhënësit vendas.
Ndoshta duhet të mendonte seriozisht që emigrantët, qoftë edhe ata klandestinë, të legalizoheshin, ashtu si ne, (pasi për një kohë të gjatë edhe ne, të ligjshmit, kemi qenë klandestinë), t’i pajiste me dokumenta, që të mudet të jetonin edha ata në mënyrë dinjitoze...
Pastaj le t’i dezinfektonte pallatet e Athinës...

Pasqyrat e shtrembëra

2009-03-22T12:09:00.001+02:00

Pasqyrat e shtrembëra
Ardi Stefa
Shumë gazetarë të njohur grekë pretendojnë se mediat janë thjesht pasqyra e shoqërisë.
Ndoshta me këtë duan të thonë, natyrisht, me fuqinë që u jep pushteti i katërt, se çdo e keqe që ndodh në trupi e shoqërisë, pasqyrohet besnikërisht në ekran apo edhe në gazeta...
Por gjërat nuk janë edhe kaq të thjeshta. Dhe nuk ka nevojë për shumë analiza që të bindet ndokush se mediat greke, jo vetëm që nuk janë asnjanëse dhe të ftohta në pasqyrimin e ngjarjeve, por tentojnë që të ndryshojnë e manipulojnë opinionin publik dhe ta rimorkojnë në ujërat e tyre të turbullta.
Qëndrimi i Mediave greke kundrejt emigrantëve, natyrisht që nuk është unik dhe i pandryshueshëm në kokë. Natyrisht që qëndrime të ndryshme ekzistojnë nga njëra gazetë apo TV tek tjetra. Natyrisht që qëndrimet evoluojnë nëpër vite.
Ashtu sikundër është e ditur që rastet e urrejtjes dhe të intolerancës ndaj të huajve me protagoniste gazetarinë, janë kaq të rralla, sa janë të rralla edhe keqtrajtimet e emigrantëve nga policia!...
(Për ata që ndoshta s’e kuptuan frazën e mësipërme, u shkruajt me ironi!...).
lexova një studim të Universitetit të Athinës, në të cilët ishte studiuar qëndrimi i shtypit grek nga marsi 2007 në mars 2008, d.m.th në një periudhë goxha të mirë nga vitet e mëparshme. Rezultatet ishin si më poshtë: Nga 540 artikuj që kishin të bënin me emigrantë shqiptarë, vetëm 5% e këtyre artikujve kishin qëndrim pozitiv, ndërkohë që 25% e artikujve kishin ngjyrime negative qysh në titull.
Në 60 ediqione qendrore lajmesh të katër kanaleve më të mëdha greke dhe në 42 reportazhe për çështjet në fjalë, vetëm 2.5% e tyre kishin qëndrim dhe trajtim pozitiv.
Në faqet greke të internetit, blogje, etj, etj, 40% e shkrimeve kishin trajtim negativ dhe vetëm 25% qëndrim pozitiv.
Me një transport të tillë paragjykimesh dhe stereotipesh ksenofobike, është e kuptueshme, logjike dhe morale që të konsiderohet reagimi dhe qëndrimi masiv grek ndaj të huajve, ose edhe armiqësia e grekëve ndaj emigrantëve “vlerë e vërtetë dhe e qëndrueshme(!)” në të gjitha sondazhet e Eurobarometrit. Është e kuptueshme përse Greqisë i tërhiqet gjithmonë veshi dhe kritikohet për këtë gjë...
Trajtimi dhe paraqitja e emigrantëve nga shumica e mediave greke, veçanërisht e atyre elektronike, e cila i paraqet emigrantët si një turmë dhe jo si njerëz, si një kope barbarësh, e cila kërcënon qetësinë greke!...
Qëndrimet e “drejta” që injektohen nga ekstremistët e djathtë dhe që gjejnë kaq paqyrim në media, për të cilat të huajt e çdo race apo kombësive, (veçanërisht shqiptarët) janë më inferiorë se grekët, qysh në gene, për një kohë të gjatë censuruan, apo nënvlerësuan rastet e dhunës kundër të huajve, qoftë kur këto bëheshin nga pronarët e tyre, qoftë kur bëheshin nga grupet neonaziste.
Edhe kur një kriminel nazist si Kosta Kazako përpara disa vjetësh kishte vrarë me armë zjarri shtatë emigrantë me ngjyrë, ishte trajtuar nga mediat si krim i kryer nga një psikopat dhe jo si krim racor. Dhe të gjitha këto në një kohë, kur vetë krimineli në sallën e gjyqit kishte deklaruar se “E keqja me të huajt në Greqi ka kapur kulmin. Duke vrarë ata besoj se i kam bërë shërbim atdheut!”.
Në të njëjtën kohë jashtë bëheshin manifestime proteste nga shoqatat antiraciste dhe antimanifestime nga neonazistët. Këto televizioni nuk i dha ndonjëherë dhe shtypi i shkruar i pasqyroi me dy rreshta... Në të njëjtën kohë që reporterët e kurseve dy-tre mujore të gazetarisë karakterizonin cilindo hajdut “Të huaj, ka shumë mundësi që hajduti të ishte shqiptar!”, pavarësisht se vjedhësit mundet të kishin fytyrën të mbuluar dhe flisnin greqishte të pastër...
Nejse, të gjithë i dimë këto. Thjesht përmenda disa fakte të studimit të Universitetit të Athinës, në lidhje me qëndrimin e medias ndaj emigrantëve.
Thjesht, nuk e kanë fajin pasqyrat që pamja që reflektohet në to nuk është e bukur...
Thjesht, nuk e kanë fajin që reflektohen të shpërfytyruara...
Apo e kanë?...

Porta e pakalueshme për në “Parajsë”

2009-03-16T20:24:00.001+02:00

Porta e pakalueshme për në “Parajsë”
Ardi Stefa
E shtunë. Është ora 03.30 e mëngjesit. Mbi 500 vetë në një radhë rreth 300 metra të gjatë. Zbrita Khalidin nga makina dhe u nisa të gjeja vend të parkoja. Ndërkohë me dhjetëra të tjerë vinin të zinin radhën për të depozituar dokumentat në Drejtorinë e Të Huajve (Alodapon, siç jemi mësuar t’i themi) në rrugën Petru Ralli.
Koha e keqe; shiu sa vjen e shtohet dhe lagështira të shpon kockat. Me dhjetëra të tjerë në grupe katër apo pesë vetë vijnë vazhdimisht, me këmbë, me biçikleta, motorra...
Me xhupe të mbërthyera deri në grykë, me shalle apo kapele mbi sy, me çadra të prishura nga era e fortë...
Deri në orët e para të së shtunës, kur hapet dera e “Allodhapon”, numri i tyre sëhtë rritur jashtëzakonisht shumë.
Janë emigrantë aziatikë, afrikanë, apo nga vendet arabe, që kërkojnë një mundësi për të hyrë të ligjshëm në “Parajsë”.
Shumë prej tyre qëndrojnë në radh. Me dhjetëra të tjerë qëndrojnë në rrugën përballë, në trotuaret e Salaminias. Drejtoria e Policisë së të Huajve në Petru Ralli, është i vetmi vend kur klandestinët mund të bëjnë kërkesa për të marrë strehim politik.
Nga 500 vetë vetëm 100-150 vetë do të mund të marrin numrin për takimin me burokracinë.
Të tjerëve do u duhet të vijnë përsëri e përsëri, derisa të kenë fatin e mbyljes së një takimi.
Por mbas këtij takimi, çfarë? Në tetë muajt e parë të vitit 2008, përqindja e kerkesave të miratuara për strehim politik ishte 0.03%!
Nuk është vetëm mundimi dhe pritja e pafundme e emigrantëve. Në rrugën Salaminias, atje ku grumbullohen në pritje klandestinët azistikë e afrikanë (homogjenët nga Shqipëria, janë disi më të privilegjuar), në muajin tetor dy persona humbën jetën. Mbi 15 janë plagosur, nga të cilët njëri kurohet në gjendje kome. Rrahjet dhe goditjet e policëve janë fenomen i zakonshëm.
“Nuk kuptojnë asgjë çfarë u themi”,- pretendojnë policët.
Hajde përgënjeshtroi. Emigrantët po mundohen. Kujt i prishet punë? Përsëri do të vijnë të kërkojnë njëtakim për të hyrë në polici dhe të depozitojnë kërkesën për strehim politik.
Ata që do të jenë me fat do të marrin një vulë të vlefshme për tre ose gjashtë muaj, derisa kërkesa e tyre të mos miratohet.
Por përsëri emigrantët aziatikë dhe afrikanë, që nuk e dinë gjuhën, do të vijnë të paraqesin kërkesën e tyre që u është hedhur poshtë dhe që i detyron të largohen nga Greqia brenda dy muajve.
Për fat të keq nuk e dinë gjuhën...
Përsëri do të rrihen e do të ndiqen nga policët, në përpjekjen e tyre për të shqyer portën e “parajsës greke”!...

Anarshi dhe pasiguri në Greqi

2009-03-15T17:04:00.001+02:00

Trazira, vandalizma, dhunë e vjedhje, pothuajse përditë në Athinë, Selanik, Patra...

Anarshi dhe pasiguri në Greqi
Ardi Stefa
Ruajtja e një gjendjeje dhe situate të tendosur dhe jashtë kontrollit të një “(gjasme)lufte guerrilase”, e cila lëviz dhe vepron sipas konceptit të një “revolte të vazhdueshme”, apo persona, të cilët vepruan të nxitur nga ato ç’ka shkruante në traktin e vet organizata “Lufta Revolucionare”?
Ndoshta është amalgamë e të gjitha atyre sa përmenda më lart, të cilat përbëjnë profilin apo edhe fytyrën e të gjithë atyre, të cilët kohët e fundit, në dritë të diellit, ushtrojnë dhunë në rrugët e lagjet më kryesore e më të patrulluara nga policia të Athinës.
Rasti më i fundit ishte ai i akteve vandale në Kolonaki, në sinkronizim të plotë me anarshistët e Selanikut dhe të Patrës, të cilët, duke u larguar, hodhën të njëjtat trakte me të njëjtin tekst.
Rasti i vandalizmave në Kolonaki, është skena më e plotë dhe më e qartë e anarshisë dhe i dhunës së pakontrolluar politike. Rreth 50 apo 100 personat me maska veprojnë këtu e disa muaj me një objektiv të dyfishtë: të terrorizojnë kalimtarët, tregtarët dhe klientët dhe, fakti më i rëndësishëm i gjithë kësaj është që nëpërmjet dhunë dhe vandalizmave të mbajnë gjallë në mendjet e të gjithëse se “Revolta e Dhjetorit ekziston akoma”.
Synimi i tyre, të të mos harrohet “dhjetori” dhe “dhjetori” të bëhet në mos jeta e përditshme, pjesë e jetës së përditshme të grekëve dhe të shërbejë si valë për “përmbysjen e strukturave të shtetit dhe të shoqërisë së konsumit që ka falimentuar”, sikundër theksohet në shumë tekste të trakteve të të ashtuquajturve antipushtetarë, që ata lëshojnë jo vetëm nëpër rrugë e shtypin grek, por edhe nëpër internet.
Në këtë këndvështrim, aktet vandale në Kolonaki dhe ato të disa orëve më parë në Selanik, bëjnë pjesë në “Planin operativ të veprimit” të të vetëquajturve revolucionarë, të cilët kundërshtojnë me një mënyrë të dhunshme modelin e sotëm të shoqërisë dhe të gjithë ata që nxjerrin fitime nga ekzistenca e tij. Dhe të gjitha këto i plotëson edhe shpërthimi i krimit ordiner, me vjedhje, rrëmbime, vrasje, sikundër edhe ishte rasti i vrasjes së një nëpunëseje të thjeshtë nga plumbat e një keqbërësi shqiptar.
Mbajtja gjallë e një klime të vazhdueshme konflikti me policinë, por edhe katastrofat e dyqaneve, bankave apo godinave të tjera, të cilat në nivel simbolik lidhen me ekonominë kapitaliste dhe funksionimin e saj, janë ato në të cilat investonte në të ardhme e një “lufte guerrilase” organizata terroriste “Lufta Revolucionare” me traktin e saj të para disa ditëve.
“Të luftojmë me të gjitha mjetet regjimin aktualu politik e ekonomik”, shkruanin në traktin e tyre terroristët dhe duket se disa, të ndikuar nga fjalët e mësipërme kanë nxituar të vendosin...gurin e tyre të vogël... në këtë luftë revolucionare...!Një procedurë, të cilën ashtu siç e konceptojnë këto grupime të “luftës antipushtetare”, ka evoluuar sidomos pas Dhjetorit dhe manifestimeve, të cilat pasuan vrasjen e Aleksi Grigoropulos...
Nga kjo prizëm shohin situata të favorshme për praktika të përgjithshme “guerrilase”, me katastrofa, dhe vandalizma, si ndaj bankave, grupimeve ekonomike e financiare, por edhe ndaj sipërmarrjeve të vogla e të mesme, të cilat përfaqësojnë apo simbolizojnë “kapitalizmin bashkëkohor dhe modelin konsumator fitimprurës për disa”, siç thotë në traktet e veta “Lufta Revolucionare”.E gjithë kjo situatë duket se qeverisë i ka dalë nga kontrolli, duke bërë që të ngrerë duart përpjetë dhe të jetë gjithmonë në pozita pritëse dhe mbrojtëse në nivel deklaratash për shtyp, në një kohë që shifrat flasin për një rritje të jashtëzakonshme të kriminalitetit të të gjitha llojeve dhe pasigurisë së qytetarëve.
Dhe krimi apo aktet terroriste tej çdo logjike, terrorizon qytetarët grekë dhe emigrantët paqësorë, të cilët ndihen tashmë se mud të jenë viktimat e një dhune të verbër nëpër lagje, dyqane, vendet e punës, godinat shtetërore, banka...
Ndihen të pambrojtur kur mendojnë se mundet të humbasin jetën apo ndonjë të afërm për pak euro, në një kohë që policia, “gjithmonë në mbrojtje” nuk bën asgjë për të luftuar krimin dhe politika është ekskluzivisht nën ngërthin e sondazheve dhe zgjedhjeve të parakohshme, të cilat as kanë për t’u bërë ndonjëherë përpara kohe...
Dhe, për sa kohë gjendja do të jetë e tillë në Greqi, terrorizmi dhe krimi ordiner do të lulëzojnë duke frikësuar qytetarët e thjeshtë e paqësorë...

p.s: Në kohën që po mendoja për këto radhë pashë të shkruar një parrullë në mur. “Ju flisni për vitrina, ne flasim për jetë...”.
Për fat të keq ky citat është transformuar në pretekst dhe justifikim në dialogun publik. Pyetja e parë që duhet të bëjë ndokush është: “Pse njëra përjashton tjetrën? D.m.th, dikush nuk mundet të flasë për të dyja. Në qoftë se dikush ndjeu dhembje për vrasjen e Aleksit, nuk mund të ndiejë dhembje për vitrinat e dyqanet e shkatërruara? Përse njëra vjen në antitezë me tjetrën?”
Naytrisht që jeta peshon e vlen më shumë se të gjitha xhamet apo vitrinat e botës. Por vitrinat nuk u thyen e as po vazhdojnë të thyhen për të mbrojtur një jetë.
Por citatet e mësipërme janë një art i vjetër i së Majtës ekstreme. Kështu, me citate janë justifikuar historikisht krime edhe më të rënda se thyerja dhe shkatërrimi i vitrinave dhe dyqaneve. Kështu, me pseudodilema asgjë nuk sqarohet dhe gjithçka justifikohet. Edhe dëmet, edhe humbja e jetëve. Pasi të gjitha vlerat lexohen së prapthi. Dhe vlerësimin e dhunës, disa donin ta lexonin dhe po e lexojnë së prapthi...

Ëndrra dhe dëshira që anullohen gjithmonë

2009-03-10T19:35:00.000+02:00

Ëndrra dhe dëshira që anullohen gjithmonë
Ardi Stefa
Omari nga Afrika, ëndërron që të kapërcejë me not, duke pasur si mjete që ta mbajnë mbi ujë vetëm disa bidona vaji bosh, 25 kilometrat që e ndajnë nga destinacioni idela për të: Europën.
Omari, u nis nga Guinea dhe përfundoi në një qendër refugjatësh në Theuta, “tokë” spanjolle në Marok.
Po qe se ke dokumenta je në Europë. Po qe se nuk ke, është njëlloj si të mos jesh,- thotë ai.
I padukshëm...
Mesdheu. Vend idilik për turistët që lundrojnë me skafet e tyre në ujërat e kaltra. Diku më tej, gomone, ku janë stivosur si kafshët emigrantët klandestinë nga Afrika, me ëndrrat që u shpartallohen nëpër shkëmbinj.
Shumë, jashtëzakonisht shumë klandestinë mbyten. Ujërat nuk janë edhe aq të thella, por shumica nuk dinë not.
Me dhjetëra intelektualë, shoqata humanitare, politikanë dhe gazetarë flasin për një “varr masiv europian”.
Një çast deti dhe brigjet e Europës mbushen me kufoma klandestinësh. Pak më vonë deti e brigjet mbushen me dhjetëra turistë të pasur, që as e kanë idenë se ç’ka ndodhur pak më parë.
Shumica e viktimave janë të rinj e fëmijë. Nuk e dinë se ç’është jeta dhe as që do ta mësojnë ndonjëherë...
Dikush është përgjegjës për këtë situatë... Kush duhet të mbajë përgjegjësinë?...
Nuk e kam as unë përgjigjen, ndoshta kam thjesh delikatesën apo guximin që ta paraqes këtë realitet të papërgënjeshtrueshëm.
Këtë realitet që nuk e paraqesin aq qartë dhe saktë statistikat, rregullimet ligjore, protokollet, marrëveshjet dypalëshe e ndërshtetërore humbasin përpara një vështrimi, një skene me dhjetëra të mbytur, një çasti.
Po qe se pushteti politik mundet të na e ndryshojë jetën, arti i fjalës mundet të flasë në “shpirtin” tonë.
Shifrat zyrtare janë tejet mbresëlënëse (Në vitin 2007 hynë në Greqi 112.000 emigrantë klandestinë dhe u lëshuan 58.000 vendime riatdhesimi, shifra rekord këto për BE).
Në këtë dyzim mes dëshirave që anullohen gjithmonë, mes ëndrrës që gjithmonë përmbyset, në këtë luftë pa luftë..., ku të gjithë jemi ushtarë..., kush do të na çlirojë..., kush do të na nxjerrë në dritën e diellit?...
Nuk është gjë tjetër veçse një këngë që dëgjohet në filmin e fundit të Kosta Gavrasë: “Parajsë në Perëndim”. Një këngë që dëgjohet e përsëritet monotonisht nga klandestinët e këtij filmi, nga klandestinët e gjithë botës gjithmonë në kërkim, gjithmonë në dëshpërim, gjithmonë në përpjekje...
E tha me shumë çiltërsi edhe një emigrant klandestin në Patra në emisionin “Folders”: “Çfarëdo që të bëhet, unë do të iki. Nuk kam asgjë çfarë të humbas. Pas nuk mundet të kthehem. Do të shkoj përpara”.
Brenda nëpër kamionë, ndërmjet rrotave, duke u ngjitur nëpër litaerët apo zinxhirët e spirancave, duke rrëshqitur nga vaji e grasoja...
Duke humbur jetën në përpjekjen e ëndrrës, e cila nuk u realizohet ndonjëherë...
Ikin?... Një jetë tranzit...
Një jetë të tërë të “padukshëm”...

Njerëz dhe ligje...,ligje dhe njerëz...

2009-02-26T18:23:00.001+02:00

Njerëz dhe ligje...
... ligje dhe njerëz...
Ardi Stefa
Në një ndërmarrje, diku në Greqi, u mësua se njëri nga punonjësit ishte i sëmurë me virusin e AIDS (SIDA). Pronarët i kërkuan punonjësit që të largohejnga puna, të dëmshpërblehej dhe të shkonte në një vend tjetër pune, ku, me pak fjalë të ishte i izoluar dhe të mos ishte në kontakt me kolegët e tjerë.
Me kolegët, të cilët e shikonin dhe tmerroheshin se mos u ngjitej SIDA.
Punonjësi nuk pranoi të largohej, as të izolohej. Atëherë pronarët u “detyruan” që ta pushonin nga puna. Personi në fjalë iu drejtua Drejtësisë që të fitonte të drejtat e nëpërkëmbura. Në dy gjyqet e bëra të shkallës së parë, ai fitoi, dhe gjykata me vendimet e saj i detyronte pronarët që ta rimerrnin në punë dhe ta dëmshpërblenin për mundimin fizik e psikologjik që i shkaktuan...
Por Gjykata e Lartë, të cilës iu drejtuan pronarët, zbuti dënimin për pronarët. I dha të drejtë punonjësit, por..., edhe ai, punonjësi, duhet ta kuptonte gjendjen e pronarëve dhe dëmet e ndërmarrjes nga prania e tij atje!...
Kjo ngjarje nuk është trillim, është më se e vërtetë. dha ka ndodhur në vitin 2009 në Greqi!
Sipas ligjeve është e drejtë jo vetëm e ligjshme, por edhe politike, që njerëzit e sëmurë apo me probleme të ndryshme shëndetësore, të mos izolohen nga shoqëria dhe puna, të mos izolohen nga e drejta e të qenit pjesëtarë aktivë jo vetëm në punë, por edhe në shoqëri...
Por këto janë fjalë të përgjithshme. Sepse kur një i sëmurë nga SIDA, shfaqet në lagjen tonë, punën apo familjen tonë, atëherë, si me magji, bëhemi shumë herë më pak të përparuar, shumë më pak të civilizuar.
Atëherë kujtohemi se kemi fëmijë, shëndet delikat, apo punonjës të tjerë që duhet të kujdesemi se mos u prishet qetësia shpirtërore.
Të gjitha mirë deri sa gjembi të shpojë gishtin tonë.
Vitet e fundit, informimi në lidhje me SIDA-n, është shndërruar veçse në disa fjalime apo informacione të përgjithshme, apo shpërndarje profilaktikësh në rrugë apo me gazetat, në 1 dhjetor, kur është edhe Dita Botërore e Luftës Kundër Sida-s.
Me qindra, mijëra të sëmurë- informacion zero...
Personat e infektuar preferojnë që të “zhduken” nga kjo botë dhe të mos pranojnë se janë të infektuar nga kjo sëmundje. E dinë se deklarimi i gjendjes së tyre shëndetësore, nënkupton shkatërrimin e tyre profesional dhe “vdekjen” e tyre sociale.
Jetojnë një makth të heshtuar ata dhe familjet e tyre. Përveç atyre që zgjedhin rrugën e të ngriturit të zërit.
Dhe për mua, ky person anonim i infektuar nga SIDA, i cili kishte kurajon të ngrinte zërin, të këmbëngulte për të fituar të drejtën e tij, në të njëjtën kohë kur luftonte për të përballuar sëmundjen e tij, është heroi i heshtur i ditëve tona, heroi i vitit...

Siç do të shkruash një titull dhe s’di nga t’ja fillosh

2009-02-26T18:22:00.000+02:00

Siç do të shkruash një titull dhe s’di nga t’ja fillosh
Ardi Stefa
... Ashtu si do të shkruash gjëra të ndryshme dhe nuk di nga t’ja fillosh

Ashtu si ca muaj më parë,
Në një kinema verore shikoja një film që kur mbaroi
Thashë se ishte shumë i bukur!
Sa më pëlqejnë kinematë verore,
(Edhe në dimër...)
Edhe bukamviljet...
Në kinemanë verore të lagjes ngjitur...
Ashtu si atëhere, pra, në kimenanë verore
të rrethuar me bukamvilje, ku po shikoja një film të bukur,
I sapolarguar nga rajoni i policisë, apo zyra e bashkisë
I fyer e i poshtëruar
Në kinemanë verore, pra
Pashë, për një çast, një yll të binte dhe
Nuk doja ta lija një rënie të tillë të shkonte më kot.
Për këtë bëra një urim
Shpreha një dëshirë.
Kështu duhet bërë, thonë.
As atëhere nuk e dija se nga duhet të filloja.
Të gjitha këto ndodhnin ndërkohë që filmi shfaqej në ekran
She spektatorët vazhdonin ta shihnin të patrazuar...
Dhe, 5.536.682.714.000.000, yjet e tjerë
(numrit po ia fus kot, ashtu siç po ia fus kot se
nesër do të jetë një ditë e bukur e me shpresë).
Dhe 5.536.682.714.000.000, yjet e tjerë
(numrit ia fus kot. Thonë se yjet nuk duhen numëruar)
vazhdonin të ndriçonin.
Gjithçka vazhdonte si më parë.
Dhe nuk ia thashë askujt, për të mos u tërhequr vëmendjen.
Natyrisht, që rënia e ylllit, mund të koincidonte me pushimin e filmit,
Kur blinim kokoshkat apo arançatat,
Por disa gjëra nuk është e thënë të koincidojnë me ritmet tona...
Dhe të pyesë dikush, përse nuk e kisha mendjen tek ai film aq i bukur atë çast!
Dhe çfarë të përgjigjesh atëherë?
S’di!
Ashtu sikundër të pyesin se përse nis e e lexon këtë libër jo nga fillimi.
Ti do të përgjigjesh: “Përse? Njerëzit a i mëson që nga fillimi?”
Dhe kur të pyesin të njëjtën gjë për leximin e një gazete...
Ka rëndësi që kështu të pëlqen që ta lexosh
Në fillim lajmërimet e martesave e të vdekjeve dhe prostitutat e lira,
Pastaj tek kryeministri që u takua me emigrantët!
Dhe u premtoi se do të përpiqej që të merrnin lejet e qëndrimit!
Pastaj tek taksat që po rriten e çmimet që s’përballohen dot!...
... Ka rëndësi që kështu të pëlqen që ta lexosh
Ka rëndësi një pyetje e tillë idiote për diçka kalimtare si një gazetë?
Diçka kalimtare...
Diçka që shpesh herë na shërben thjesht për të mbuluar ato cepa muresh
Në të cilat nuk duam të pikojë boja nga ndonjë mur që po lyejmë.
Derisa të thahet edhe ai...
Ashtu sikundër të pyesin se përse e dëgjon të njëjtën këngë shumë herë.
Dhe përgjigjesh: “Për të njëjtën arsye që bën të njëjtat gabime shpesh herë!”...
Pyetje të parëndësishme, gjëra të parëndësishme
Ashtu si gjëra të parëndësishme mendon sa herë që lan duart
Pavarësisht se e di që nuk do t’i shplash kurrë shenjat e gishtërinjve
Dhe të njëjtat shenja do të lesh mbi bojë në rajonin e policisë...
Ashtu si çdo herë është i zbrazët gushti
Atëhere është kur i do kinematë verore më shumë se çdo muaj tjetër.
... Ashtu sikundër do që të zgjedhësh një këngë dhe nuk di cilën.

... Ashtu sikundër do të shkruash gjëra të ndryshme dhe nuk di si t’i mbyllësh...
... Ndërkohë që ende nuk u ke gjetur titullin...
... këtyre radhëve të shkruara në paketë cigaresh
ndërsa po mendon se ç’duhet të shkruash për “Autobusin...”
... Ashtu sikundër do të shkruash gjëra të ndryshme dhe nuk di si t’i mbyllësh...
... Ndërkohë që ende nuk u ke gjetur titullin...

“Fundi” i Eluanës

2009-02-12T20:19:00.003+02:00

“Fundi” i Eluanës
Ardi Stefa

Vdekja dinjitoze e Eluanës!
Apo jeta dinjitoze?
Apo e drejta për të jetuar një jetë sa më dinjitoze?
Eluana Englaro ishte e pafat. Në 1992, kur sapo kishte hyrë në 21 vjetët e jetës së saj, pësoi një aksident automobilistik. Qysh atëherë Eluana ishte në një gjendje kome. Nuk ishte e ndërgjegjshme as për jetën e saj e as për atë ç’ka ndodhte rreth saj. Nuk mundej të fliste, nuk mundej të dëgjonte, por thjesht vazhdonte të jetonte, në qoftë se mundet ta emërtojmë jetën e saj kështu.
Jetë?
Eluana nuk e kishte bërë “testamentin biologjik”, testamentin ku të shprehte se çfarë do të bëhej me të në rast se gjendej në një gjendje të tillë. Normale. 21 vjeç askujt nuk i shkojnë nëpër mend të tilla mendime. Askush nuk do të mendonte atë që asaj për fat të keq i ndodhi...
Të ishte e gjallë dhe jo e gjallë. Të ishte e vdekur e pakallur!...
Babai i saj kërkoi me ngulm, jo se nuk e donte vajzën e vet, që Eluana të kishte të drejtën të lejohej të vdiste me dinjitet, d.m.th duke patur euthanazinë pasive, pavarësisht se ai nuk e përdori kurrë termin “authanasi”, term, të cilin asnjë prind nuk do ta pranonte kurrë për fëmijën e tij.
Mjekët i prenë të gjitha shpresat për një shërim e jetë normale të Eluanës. I thanë se nuk pritej as edhe ndonjë mrekulli...
Babai i saj, dinjitoz e i heshtur kërkoi nga gjykatat dhe drejtësia që të njihte njërën prej të drejtave më tragjike që mundet të ketë një baba, një prind: t’u japë urdhër mjekëve që t’i ndërprisnin mbajtjen artificiale në jetë bijës së tij.
Drejtësia italiane e pranoi këtë kërkesë të tij...
Eluana pa e ditur u bë simboli i të drejtës për të fituar euthanasinë. Shoqëria italiane u përça. Nga njëra anë ata që nuk pranonin një ide të tillë, nga ana tjetër ata që ishin me fundin dinjitoz të Eluanës, dhe jo me mundimin e përditshëm të saj e të prindërve të saj...
Drejtësia italiane mori vendimin që Eluana të mos mbahej më teknikisht në jetë me një tub e me ilaçe.
Dhe Eluana “iku” e qetë, në paqe.
Debatet morale që la pas vdekja e saj nuk do të mbyllen lehtë. A duhet të mbahej pafundësisht në jetë Eluana me ilaçe e ushqim, pavarësisht se gjendja e saj ishte e parikuperueshme?
Personalisht mendoj se jo.
Mirë u bë që u la të vdiste e qetë e në paqe, pavarësisht se qeveria e Katolikët fanatikë ishin kundër.
Ishte një trup i shkatërruar dhe që nuk kontrollohej. Një jetë e tërë në një shtrat, në aq hapësirë që mund të zërë një shtrat. A mund të quhet jetë? Dhembje. Një ndjenjë e vazhdueshme e e përditshme e mungesës së dinjitetit. Dhe dëshira e llahtarshme e “të ikurit” nga ajo jetë...
Natyrisht që vdekja e Eluanës do të vazhdojë të jetë për shumë kohë në debatet politike, mjekësore, fetare e morale.
Nga njëra anë ata që mbështesin të drejtën për të qenë me çdo lloj kostoje në jetë dhe këtë të drejtë janë të gatshëm që ta shndërrojnë në detyrim, nga ana tjetër ata që mbështesin të drejtën e përzgjedhjes së largimit nga jeta, natyrisht në raste të veçanta...
Titrat “fund” për Eluanën ndoshta u shkruan dhe ajo bën shoqëri me yjet në qiell...
Ndoshta ne që ngelëm në tokë duhet t’i jemi asaj mirënjohës për të drejtën e përzgjedhjes midis jetës e vdekjes...

Jepet Geto me qira

2009-01-31T09:16:00.001+02:00

Jepet Geto me qira
ARDI STEFA

Towards the door we never opened... T.S. Eliot
Të panjohur mes të panjohurve, atje do të mund të takohemi. Në barrikadat e ditëve. Të pushojë zjarri për të numëruar fotoret dhe humbjet.
Çfarë na revolton. Kjo shije e hidhur nga ngjarjet e (pa)ndodhura publikisht dhe të riprodhohen nga TV. Ndjenja se poshtë këtij qielli të parashikueshëm, përfundimi i historisë është i planifikuar qysh më parë. Të gjitha kanë ndodhur, të gjitha janë thënë, të gjitha janë jetuar. E kemi parë këtë film dhe vazhdojmë që ta shikojmë e ta shikojmë vazhdimisht të pandjeshëm tashmë.
Asnjë revoltë, asnjë pasion. Dua të them,asnjë revoltë serioze apo pasion i fortë për diçka, për një këngë, për një libër, për një ide. Një kërkesë e fuqishme për përmbysje, për përmbysje në jetën tonë, në jetët jetët tona.
Zhurmërisht të shurdhët dhe mbresëlënës të vyshkur. Të gjitha avollohen kaq shpejt. Një e vërtetë na rrethon, por na shpëton pa e kapur. Konsumojmë lakuriqësinë e saj, por sekretet rezistojnë. Vetëm kur zbulohen fitojnë drejtësinë.
Sikur të kemi humbur bastin, por të mos na interesojë më. Diçka është e mangët dhe nuk marrim mundimin të kërkojmë pjesën e humbur. Sikur të ishte koha e ngrisë, e palëvizshme. Por ne shtiremi se shkojmë dhe ecim përpara. Ku?
Ulërasin përpara nesh faqet e para të gazetave dhe “telepenxheret” se edhe sot lajmet janë tronditëse e rrënqethëse.
Ekskluzivet të panumërta: Kur do të bëhen zgjedhjet, këtu janë sondazhet e mira, skandalet, ilaçet e reja për sëmundjet e vjetra, hipokritët dhe “ulëritësit profesionistë të telepenxhereve” ndeshen me njëri- tjetrin me të njëjtat argumente të stërthëna e stërvjetëruara. Luftëra ortodokse dhe luftë antiortodokse me armë të pamoralshme dhe me fshehje akoma edhe më të pamoralshme.
Të humburit dhe fitimtarët. Të gjithë ne të humbur, gjithmonë disa të tjerë fitimtarë.
Të gjitha harrohen kaq shpejt. Konsumojmë të gjitha TV-zbulimet me shumë dëshirë. Dhe pastaj? Pastaj asgjë
Diçka të na rrëmbejë, një ide, një pasion, një vizion një synim. Asgjë nuk flakëron në jetën tonë publike. Të gjitha inerte, të palëvizshme, sikur të mbajnë frymën. Dilema nuk ekzistojnë, i rrëzuam idhujt e perënditë pa gjetur se me çfarë do t’i zëvendësonim.
Të gjitha zgjidhjet jenë më të këqija se problemi dhe për këtë i lemë mënjanë.
Vazhdimisht emigrantë, të pasigurtë dhe të çrregult shkojmë shekullisht, pasi asnjëherë nuk kishim një vend tonin.
Bagazhi ynë i vetëm, duarshtrëngime të shpërqëndruara, mendime të varfra, tërheqje të vogla, ëndrra modeste, përsëritje të pafundme të fatalitetit, vjedhje të së vetëkuptueshmes...
U vëmë zjarrin pa e kuptuar as vetë mundësive që të rikthehemi atje prej nga na kishin ndjekur përgjithmonë. Atë ç’ka nuk dogjëm, e përgatisim për ditët që do të vijnë. Bomba molotov të bëra vetë që zakonisht na shpërthejnë në duar.
Çmontues fajesh në një epokë të gabuar, të çuditshme.
Dhe poetët heshtin, nuk munden as ata, për fat të keq të shpëtojnë botën.
“Errësira e mesnatës është atdheu ynë i vetëm” dhe bashkë me të edhe mendimi se një tjetër botë, e vërtetë, guximtare, e ndjeshme e delikate, e hapur, antidoda e barbarizmit të ditëve, një ideogramë mendimi ekziston edhe pas përfundimit të bukurisë.
Le të ngushëllohemi me faktin që jeta nuk është një justifikim e argument, por it is remaining a perpetual possibility.

Manifesti i Blogger-istit

2009-01-18T10:43:00.000+02:00

Manifesti i Blogger-istit
1- Bloget janë dialog- dialog i lirë, i pandaluar ndërmjet qytetarëve
2- Bloget janë një thirrje dhe ftesë për dialog, në mosmiratim dhe komunikim.
3- Bloget nuk e fituan interesin e shoqërisë sepse thonë gënjeshtra apo mashtrojnë. E fituan, pasi shoqëria a nevojë për një zë autentik.
4- Blogu është e drejta e secilit që të shprehë mendimin e tij. Nuk ka blogje informuese apo jo informuese. Nëpërmjet dialogut të gjithë diçka mësojmë.
5- Blogjet nuk i shkruajnë profesionistët, i shkruajnë qytetarët. Mundet që të shprehin cilëndo përvojë të tyre profesionale, mundet jo.
6- Bloggeristi nuk përdor fonde shtetërore apo kombëtare (si kanalet shtetërore apo gazetat) dhe, për këtë arsye nuk mundet të hyjë në kallëpe mënyra e shprehjes dhe përmbajtja e shprehjes. Bloggeri çmon madhësinë e pafundme të Internetit për të shprehur edhe opinionin e tij.
7- Shteti, mediat, sipërmarrjet dhe të gjitha organizmat ligjore të shoqërisë shqiptare, duhet që t’i ndjekin e lexojnë me kujdes Bloggerat dhe dialogun e tyre. Akoma më mirë do të ishte që të merrnin pjesë në mënyrë të barabartë në këtë dialog. Do të mundet që edhe ata të bëheshin më të mençur duke mësuar mendimin e qytetarëve të thjeshtë, në vend që të përpiqen që ta kufizojnë në kallëpet e tyre.
8- E drejta e Bloggeritstit që shkruajë lirisht mendimin e tij është e shenjtë. Në rast se në ato që shkruan, shkel dispozitat e përcaktuara ligjore, apo bën thirrje të ndryshme kundër humanizmit, lirisë, demokracisë, etj, etj, ekzistojnë procedura të përcaktuara për dëbimin e tij.
9- Në masën që nuk shkelen me synim të qartë kushtetuta dhe ligjet, anonimia është e drajta e blogerit.
Përgatiti Ardi Stefa

Nga moda deri tek pandjeshmëria e të kërkuarit falje

2009-01-18T10:42:00.000+02:00

Nga moda deri tek pandjeshmëria e të kërkuarit falje

A jeni përpjekur ndonjëherë të kërkoni në Internet frazën “Kërkoj falje”?
Në italisht ka 1.590.000 referime në lidhje me fjalën “falje”, ndërmjet të cilave: Kisha katolike kërkon falje për viktimat e klerikëve pedofilë, Guineth Paltrou kërkon falje nga aktivistët për të drejtat e kafshëve, sepse veshi një gunë për një reklamë, Kisha Anglikane kërkon falje nga Darvini për reagimin e saj fillestar armiqësor për teoritë e tij, gazetari Xhianpiero Mugini kërkon falje dhe merr mbrapsht të gjitha sa tha për Aleks del Pieron, Shteti i Virxhinias, kërkon falje për punën, Ronaldo kërkon falje por delkaron se nuk është gay, Kalaxhe i Milan merr mbrapsht shpërthimin kundër arbitrit dhe kërkon falje, Warner Bros kërkon falje nga miqtë e Harry Poter sepse e vonoi filmin e fundit, Apple kërkon falje nga klientët e saj për servisin e keq, një i ri italian prishës qetësie ërkon falje nga një emigrant kinez, pasi e rrahu; qeveria kanadeze kërkon publikisht falje nga Inuitët për keqtrajtimin që patën të paktën 150.000 fëmijë; qeveria e Australisë kërkon falje analoge nga Avoriginet, Ram Emanuel, shefi i ardhshëm i personelit në kabinetit e Barak Obamës kërkon falje për komentet antiarabe që bëri babai i tij, Benxhamin, Fiati kërkon falje nga Pekini për reklamën e Lancia Delta në Tibet...
Përderisa këto 1.5 milionë referime të kërkimit të “faljes” në Internet përfshihen edha ato që u bënë në vitet e kaluara, le të kujtojmë se Berluskoni kishte kërkuar falje nga bashkëshortja e tij Veronika, sepse flertonte me gra të tjera. Papa Benedikti i VI kishte kërkuar falje nga Muhameti, Gjon Pali II kishte kërkuar falje nga Galileu (dhe kështu Toka gjithë gëzim filloi përsëri të rrotullohejrreth diellit).
Por lajmi më i ri është si më poshtë: në një intervistë në rrjetin televiziv ABC, Xhorxh Bush kërkoi falje nga populli amerikan, sepse filloi pa arsye luftën në Irak (në të cilën janë vrarë më tepër se 4.000 ushtarë amerikanë, qindra ushtarë të aleatëve, qindra mijëra irakenë dhe të tjerë civilë, pa përfshirë këtu edhe të plagosurit.). Kërkoi falje për këtë therrtore, sepse u ndërgjegjësua se terroristët nuk ishin atje dhe se Sadam Huseini nuk kishte armë bërthamore.
Ishte gabim i “inteligjecës” (të mos përkthehet si “gjenialitet”).
Nuk e kam kuptuar nëse kjo moda e të kërkuarit falje shenjon kthimin në përulësinë kristiane, ose thjesht përbën pandjeshmëri: bën diçka që nuk do të duhej të kishe bërë dhe pastaj kërkon falje dhe lan duart.
Më kujton anekdodën e vjetër me kauboin që ecën me kalin nëpër livadh dhe papritur dëgjon një zë t’i thotë që të shkojë në Amblein. Kur arrin atje zëri i thotë që të hyjë në Salon (pijetore) dhe të luajë të gjitha paratë r tij në ruletë, vetëm në numrin pesë (5). Duke ngurruar, por edhe i magjepsur nga ky zë qiellor, kauboi bindet. Topthi ndalon në numrin 18 dhe zëri i pëshpërit: “Më faj, humbëm”.
Por ka edhe më keq. Disa njerëz janë kaq të pamëshirshëm e të këqinj saqë nuk thonë asnjëherë “më fal”! Jetojmë në një periudhë ç’njerëzimi. Persona kundër të cilëve kryhen hetime për mashtrim shkojnë krejt të qetë në qendra nate dhe restorante të modës apo dalin në televizot dhe shpërndajnë autografe. Ata që kanë shkatërrua ekonomikisht qindra familje vazhdojnë të qarkullojnë të pashqetësuar me avionin e tyre privat, ata që janë zgjedhur me mjete të tjera në një post ku askush nuk i do, vazhdojnë të mos e lëshojnë karrigen që përfituan dhe kujdesen përditë për mjekrat e tyre për të treguarfytyrën e tyre në TV. Pastaj janë edhe ata që historikisht janë të padënuar.
Kur Bushi filloi luftën në Irak shumë kishin protestuar dhe francezët kishin ndarë qëndrimin e tyrenga ajo luftë. Atë periudhë (dhe nuk flas për Amerikën, ku të gjithë ende ishin të tronditur nga 11 Shtatori dhe reagonin duke u ndërruar emrin patateve të skuqura që atje quhen “French fries”) këtu tek ne, në Europëshumë zëra të urtë u ngritën duke akuzuar si terroristë dhe artikujshkrues të paguar nga Bin Ladeni, të gjithë ata që shprehnin shqetësimin për sulmin amerikan.
Jo vetëm kaq, por kur Bushi lajmëroi me ditirambe se lufta në Irak kishte mbaruar dhe se ishte fituar (një tjetër gënjeshtër e mjerë kjo, dhe krejtësisht e qartë për të gjithë ata që kanë mendjen në kokë), mbështetësit e tij italianë shkruanin artikuj ironikë kundër të gjithëve atyre që kishin dyshime, duke thënë: “E shihni, ne kishim të drejtë”!
Pretendin mbi të gjitha paranojak, pasi edhe kur një luftë është fituar, kjo nuk do të thotë se ekzistonin shkaqe me të vërtetë të dukshme për t’u bërë. Fillimisht Hitleri fitonte vazhdimisht, por nuk kishte të drejt. Tani do të doja të shikoja se si do të reagojnë faqezinjtë këtu tek ne, kur Bushi të kërkojë sinqerisht falje për gabimet e tij.
©2008 Umberto Εco/L΄Εspresso
Përktheu: Ardi Stefa

Greqia dhe emigrantët

2009-01-17T09:15:00.001+02:00

Greqia dhe emigrantët
Nga Ardi Stefa
Emigracioni është një fenomen që shenjoi Greqinë për shumë dekada dhe vazhdon ta bëjë edhe sot, pavarësisht se rolet kanë ndryshuar. Por ëndrrat janë përsëri të njëjtat...

Në mes të qershorit kryeministri grek, Kostas Karamanlis, vizitoi Qendrën e pritjes dhe të qëndrimit të emigrantëve klandestinë në Samo. Ishulli i Samos, shumë pranë kufirit me Turqinë, përbën një nga kalimet e zakonshme të emigrantëve klandestinë nga Azia për në Greqi dhe Europë. Është “porta bashkëkohore e Parajsës” për mijëra e mijëra njerëz të dëshpëruar, të munduar e të përndjekur nga vendet e Azisë.Para rreth një shekulli “Porta e Parajsës” ishte përsëri një ishull, Ellis Island, jashtë Nju Jorkut, metropolin e parë dhe më të rëndësishëm të epokës moderne dhe vendin, në të cilin shkonin varg me mijëra e miliona emigrantë nga e gjithë bota. Në këtë ishull të famshëm u luajt njëri nga aktet më të rëndësishme në atë që quhet lindja e kombit amerikan dhe ndërmjet protagonistëve kishte me mijëra grekë...Ndryshimet ndërmjet dy epokave janë të shumta, por më e rëndësishmja është në fizionominë e “Parajsës” së atëhershme dhe të tashme. Vala më e madhe e emigracionit përpara një shekulli e gjysmë shkonte drejt shoqërive, të cilat ende nuk ishin krijuar fizionominë dhe fytyrën përfundimtare, siç ishin ato të Botës së Re. Në të kundërt, sot emigracioni drejtohet kryesisht drejt shoqërive të evoluuara e të konsoliduara. Njëra nga ato është edhe Greqia. Ishulli i Samos i vitit 2008, ka shumë pak gjëra të përbashkëta me Ellis Island të vitit 1914 dhe Athina e sotme ka mundësi t’u ofrojë emigrantëve shumë herë gjëra më pak nga sa do t’u ofronte Nju Jorku i fillimit të shekullit...

Ekonomia
Emigracioni nuk është fenomen as i sotëm dhe as i djeshëm. Është një trajtë shumë e hershme e lëvizjes sociale, ekonomike, e kulturore për arsye të ndryshme e në epoka të ndryshme.Sot arsyeja kryesore është gjetja e punës. Greqia për rreth gjysmë shekulli ishte pikënisja e një vale të madhe emigracioni grek drejt Perëndimit, i cili arriti kulmin në dekadën e viteve ’60. Në atë epokë, emigracioni kapte shifrën e rreth 500.000 grekëve e grekeve dhe në këtë valë emigracioni në një masë të madhe i dedikohet zhvillimi që njohu Greqia në atë kohë. Emigrantët nuk “pretendonin” vende pune në Greqi dhe me paratë që “dërgonin në atdhe” ndikuan dhe mbajtën gjallë ekonominë greke. Nga mesi i viteve ’70 e këtej dhe pas rivendosjes së Demokracisë në Greqi, ishte radha e homogjenëve grekë që të ktheheshin me një ritëm standart në Greqi nga vendet e Europës Lindore, Australia, SHBA dhe Europa. Në 20 vjetët e fundit, hyrja masive e emigrantëve dhe shndërrimi i Greqisë nga vend eksporti në një vend pritës të emigrantëve ishte për shumë ngjarja më e rëndësishme sociale e këtyre viteve. Të huajt ndryshuan komponimin e banorëve të Greqisë dhe mënyrën, me të cilën vendasit shohin vetveten si pjesë e një organizmi të gjallë social.“Shndërrimi qelizor” i Greqisë kostatohet e ndodh përditë përpara syve të grekëve dhe të huajve, në maternitete ku shumica e fëmijëve të lindur janë me prindër emigrantë, në shkolla, ku 11% e nxënësve të arsimit fillor është fëmijë emigrantësh, nëpër lagje, në vendet e punës ku mbi 13% e fuqisë punëtore e përbëjnë emigrantët, në art, kulturë, etj; gjithandej. Greqia tashmë përjeton realitetin e viteve ’50 dhe ’60, por në kahun e kundërt. Në këto çaste që hedhim këto rreshta numri i emigrantëve të ligjshëm në Greqi shkon në diçka më shumë se 500.000, ndërkohë që mbi 100.000 të huaj të tjerë janë në procedurën e pajisjes me leje qëndrimi. Sipas një studimi të Universitetit ekonomik, numri i emigrantëve të paligjshëm varin deri në 250.000 ose diçka më shumë persona. Numri i përgjithshëm i të huajve në Greqi mendohet të hetë 800.000- 850.000 persona, përfshirë këtu edhe të huajt e tjerë nga vendet e Europës. Ky numër vihet vazhdimisht në dyshim, pasi shumë analistë vlerësojnë se numri i emigrantëve në Greqi është shumë më i madh nga shifra e dhënë dhe se emigrantët tashmë në Greqi përbëjnë diçka më shumë se 10% e popullsisë, ose më shumë se 1.000.000 vetë. Duke qenë një pjesë e rëndësishme e palcës sociale të Greqisë, emigrantët nuk do të mund të mos luanin rolin analog në ekonominë greke. Të gjitha të dhënat e deritanishme, të cilat nuk vihen në dyshim dhe që jepen nga bankat, flasin se emigrantët janë një forcë shumë e madhe lëvizëse, zhvillimi dhe konsumimi për shoqërinë greke. Përbëjnë 13% të fuqisë punëtore, përbëjnë 6% të të ardhurave të disponueshme dhe vlerësohet se kontributi i tyre në ritmin e zhvillimit të ekonomisë greke shkon në 0.4% për çdo vit në dekadën e fundit. 300.000 llogari bankare të emigrantëve në Greqi (shumica e të cilave janë të emigrantëve shqiptarë) kapin shifrën rreth 4 miliardë euro në depozita.

Kohë të vështira për emigracionin
Gjatë kohës që po hidheshin këto rreshta, në Parlamentin Europian votohej Udhëzimi për Unifikimin e procedurave të kthimit të shetasve të huaj nga vendet e treta. Udhëzimi, i cili shpreh frymën e re të shteteve anëtare, ashtu sikundër kjo është shndërruar në vitet e fundit dhe nën presionin e valëve të vazhdueshme të emigracionit, përbëhet kryesisht nga tre boshte: Koha minimale e mbajtjes së emigrantëve të cilët hyjnë ilegalisht në Europë përcaktohet të jetë deri në 18 muaj, adaptohen procedurat e menjëhershme të deportimit akoma edhe në vendet, të cilat nuk janë vendet mëmë të emigrantëve klandestinë (por vendet prej nga klandestinët hynë në Europë) dhe ndalimi për pesë vjet i hyrjes ndaj të gjithëve atyre që kanë shkelur ligjin e hyrjes në ato vende dhe nga janë deportuar. Në shumë vende europiane, reagimet e popullsisë vendase ndaj emigrantëve janë shtuar negativisht. Një raport i kohëve të fundit i OKB-së vlerëson se brenda 30-40 viteve të ardhshme do të krijohet një valë emigracioni, kryesisht nga jugu derj veriut, me rreth 200 milionë njerëz, për shkak të ndryshimeve klimaterike të planetit. Në këtë temë, Traktati i Gjenevës i vitit 1951 nuk “njeh refugjatë” për arsye mjedisore me rezultat të ketë vakuum ligjor. E sigurta është se sa më shumë të kalojnë vitet, emigracioni, i ligjshëm dhe ilegal sa vjen e bëhet edhe më i vështirë...

Toleranca zero
Sipas presidentit të IMEPO, A. Zavos, shqetësimi i tij ka të bëjë me qëndrimin e europianëve, të cilët nuk i kuptojnë pasojat e emigracionit, por edhe problemin e Greqisë në lidhje me këtë fenomen.Për zotin Zavos, nuk shtrohet problemi, nëse Greqia e pranon apo jo konceptin e “Tolerancës zero” që të mundet të flasësh për tolerancë zero në fenomenin e emigracionit do të duhet që Europa të vendosë një zgjidhje të tillë dhe Greqia këtë gjë nuk mundet ta bëjë. Për zotin Zavos, fenomeni i emigracionit është normal, pasi njerëzit kanë globalisht të drejta. Ai është pro legalizimit dhe dhënies së të gjitha të drejtave emigrantëve të ligjshëm, por vlerëson se në rast se në Greqi do të hynin befasisht 200.000 emigrantë klandestinë, hyrja e tyre do të krijonte probleme jo vetëm për grekët, por edhe për komunitetit e emigrantëve në Greqi. Pasi në komunitetin e emigrantëve aktualë në Greqi papunësia do të arrinte në shifrat 50%. Emigracioni i pakontrolluar krijon zvogëlimin e pagave të emigrantëve, por edhe rreziqe për grekët e varfër dhe trazimin e paqes sociale. Sipas zotit Zavos, solidariteti social, i shkëputur nga realiteti social nuk është delikatesë, pasi nuk është solidaritet social të lejosh rishpërndarjen e të ardhurave në dëm të shtresave të varfra ekonomikisht dhe pro të pasurve.

“Getoja” e ëndrrës
Prezenca e emigrantëve, përveçse shenjës ekonomike dhe kulturore në Greqi ka edhe një shenjë tjetër, atë urbane. Fytyra e re e Athinës, ajo që u krijua nën presionin e valës së emigracionit, i cili nuk ishte përjetuar nga Athina për më tepër se gjysmë shekulli.Emigrantët përzgjedhin apartamentet e vjetra e të lira në qendër të Athinës, apo lagjeve përreth, qoftë si qiraxhinj, qoftë si blerës, duke u ofruar në këtë mënyrë shërbime të mëdha e të çmuara grekëve. Kjo gjë bën që në Greqi të marrë gjithnjë e më tepër formë të qartë getoizimi. Dhe jo vetëm në shoqëri.Nga ana e saj, getoizimi i emigrantëve çon edhe në getoizimin e grekëve, por natyrisht në një trajtë tjetër, e cila vërehet në zonat e pasura.Dyert e hapuraGreqia gjendet në vendin e gjashtë përsa i përket pranimit të emigrantëve në vitin 2007, sipas një raporti të OKB-së. Në vend të parë gjendet SHBA, në të dytin Suedia, në të tretin Franca, pastaj Anglia. Shkaqet e hyrjes së emigrantëve klandestinë janë të shumta. Faktor i rëndësishëm është pozicioni gjeografik.Paratë që dërgojnë emigrantët në atdheun e tyre janë një frymëmarrje e madhe për ata që kanë ngelur në atdhe dhe që ndikojnë në ngritjen e ekonomisë së vendeve të emigrantëve.

Atdheu i dytë
Shqiptarët, përbëjnë pjesën më të madhe e më të rëndësishme të emigrantëve që jetojnë e punojnë në Greqi. Përbëjnë 60% të numrit të përgjithshëm të emigrantëve. Pastaj veçojnë komuniteti pakistanez, filipinezët, bullgarët, polakët, rusët, etj, me secilën prej tyre të mos kalojë 5%.

Plumba një “kolegu” blogerist...

2009-01-13T17:12:00.000+02:00

Plumba një “kolegu” blogerist...

A. Stefa
Sameh Habib ka një blog të tijin në internet ashtu si shumë nga ne. Por Samehu blogun e tij e ka në Rripin e Gazës, pasi atje jeton.
Është 20 vjeç.
Në postimin e tij të fundit lexoj, me aq sa mundem të kuptoj nga anglishtja se ai kërkon dëshpërimisht NDIHMË.
Kërkon ndihmë për qindra e mijëra bashkëpatriotët e tij, të paarmatosur e civilë, të cilët kanë nevojë urgjente për ndihmë mjekësore e ushqimore. Për qindra të plagosurit, të cilët kanë nevojë urgjente që të operohen, por sala operacioni nuk ka. Për fëmijtë e plagosur që kanë nevojë për t’u kuruar e ushqyer, por që as barna mjekësore, as dritë, as ushqime për ta nuk ka.
“Na bombardojnë nga të gjitha anët. Po qe se pyesni veten se si kam energji elektrike dhe shkruaj në internet, ju them se shkon me këmbë katër kilometra larg shtëpisë sime që të karikoj baterinë e kompjuterit, me frikën se nga çasti në çast ndonjë bombë apo plumb do të më marrë jetën.
Kanë kaluar dy javë nga fillimi i luftës, 77 të vrarë dhe 3.500 të plagosur. Çdo bombë është varr për dhjetëra civilë...”- shkruan Sameh në klithmën e tij rrënqethëse të dëshpërimit.
Nuk kam ndonjë simpati të veçantë për palestinezët, por klithma e tij më rrënqethi. Atij i dërgojnë me dhjetëra mesazhe nga Portugalia, SHBA, Franca, Brazili...
Ja një koment nga Brazili:
“Marcos Diarios said...
Dear Sameh,We are praying for you.Please stay safe.Marcos (Brazil)
(I dashur, Sameh, lutemi për ty dhe të lutem që të jesh i sigurtë – përkthimi në shqip)”
I dërgova edhe unë një mesazh solidariteti, me shpresën që të jetë gjallë dhe të mundet ta lexojë mesazhin tim dhe ato që i shkojnë përditë...

Një urim për fundvitin dhe atë që do të vijë...

2008-12-30T20:51:00.002+02:00

Një urim për fundvitin dhe atë që do të vijë...
Ardi Stefa

Të vish kur unë nuk do të të pres,..., kur të kem hequr armaturën për t’u larguar nga luftërat...
Të vish e të më gjesh të papërgatitur.. Si një furtunë pranvere... Nuk do të vrapoj të fshihem... Do të heq rrobat dhe do të të lejoj të më përqafosh...
Të vish si një e kuqe që diçka dashuroi nga grija ime...
Të vish si ëndërr e gjumit të mesditës... Të ma kthesh jetën përmbys dhe të dashuroj çdo çast të saj...
Të vish duke kërkuar gjithçka, por pa lypur asgjë...
Të vish si festë… Më muzikë, me buzëqeshje, me dehje... Duke thyer një gotë të prihesh dhe të më japësh të pi paksa nga plaga jote...
Të vish si natë... Me misterin, me vetminë dhe ëndrrat e frikshme të tua...
Të vish ashtu siç je... Pa lajka e naze, thjesht duke hedhur dy pika arome të së vërtetës në qafën tënde...
Të vish, pa shpresuar asgjë... Por e gatshme të rrezikosh çdo gjë...
Të vish, jo për të shijuar qetësinë e portit... Por për të shijuar rrezikun e dallgëve e furtunës...
Të vish sepse e di se nuk do të bëhej ndryshe.. Të takohemi dhe të besosh tek fati...
Të vish si varg i rimuar në vetë të dytë që kërkon thelbin e tij...
Të vish të mësosh se si është të dashurosh largimin...
Të vish, jo si stol ku s’ulet askush... Jo si klloun pa vështrimin e trishtuar... Jo si dy sy pa pasion...
Të vish,... jo si letër dashurie pa asnjë varg... Jo si festë ku askush nga të ftuarit nuk erdhi... Jo si aparat fotografik pa fotografin..
Të vish... Të vish...
Të vish ashtu siç je...
Kur unë nuk do të të pres...

Në trokitjen tjetër, është ora që të buzëqeshësh

2008-12-25T09:13:00.004+02:00

Në trokitjen tjetër, është ora që të buzëqeshësh
Për sa kohë ende do ta torturosh mendjen tënde? Për sa kohë do të vraposh pas kujtimeve të së kaluarës? Mos vallë ke shumë pamje që nuk do t’i kujtosh? Dhe kjo buzëqeshje që vijëzohet në fytyrën tënde të trishtuar deri kur do të vazhdojë të fshehë lot që janë gati të derdhen. Ende më kujtohen sytë e tu të përmbytur që u fshehën pas reve të tymit të cigareve. Një tavëll duhani e mbushur me bishta cigaresh në një festë, ku u gjende rastësisht.
Ç’bëjnë dy qerpikë të trishtuar të mpleksur në festat e të tjerëve? Të jesh atje dhe të jesh tjetërkund. Supe të përqafuar të hiqen në një vallëzim të tyre të çuditshëm dhe ti të kesh nostalgji një sup të sigurtë në vallëzimin e një valsi të trishtuar.
Në një tango argjentinase, që luan gramafoni, të duash të hapësh zemrën dhe shpirtin tënd dhe ai të luajë këngë refugjatësh të shkruara nga të tjera psherëtima.
Nën tingujt e lëvizjet epshndjelëse të një tukale ti të fshehësh turpin tënd. Në një valle dehëse zeibetiko të ecësh e dehur nga vera që pive këtë mbrëmje. Merre sonte ti defin dhe bjeri sipas ritmit të të tjerëve. Bjeri fort që të duket se sonte edhe ti po merr pjesë në çoroditjen dhe gëzimin e të tjerëve. Jepe ritmin tënd dhe bëhu një me hidhërimin e të gjithë atyre që sonte vallëzuan me dhembjen e tyre. Të hidhëruarit vallëzojnë më tepër dhe muzikantët mbështete në dhembjen e tyre. Ik për pak kohë më larg dhe qaj me shpirtin tënd, por ler që të t’i fshijë lotët dikush që të ndien.
Kthehu mbas dhe jep porosinë tënde. Për një këngë, për një valle. Ke edhe ti të drejtën që të vallëzosh me dhembjen tënde si një dervish i ekzaltuar që rrotullohet rreth vetes. Mbështille dhembjen tënde fort, rreth e përqark qafës dhe trullose. Çmende në rrotullime, duke u epuar ku e ku, duke t’u marrë këmbët ku e ku dhe, dikur do të gjesh rastin ta hedhësh larg. E vetmja gjë që duhet të bësh, është të vallëzosh me të. Të vallëzosh, të rrotullohesh, të përqafosh, të kapësh, të shtrëngosh, derisa në fund të arrish të qeshësh. Një qerasje do të të presë në trokitjen e gotave të kërcura. Në trokitjen tjetër të gotave do të jetë ora të qeshësh. Në trokitjen tjetër, do të jetë ora të qash. Në trokitjen tjetër do të jetë ora, do të jetë çasti që përsëri të qeshësh. Në trokitjen tjetër të gotave, d të jetë çasti që të ikësh. Në trokitjen tjetër ora do të jetë ende shumë shpejt.
Në trokitjen tjetër ka ardhur ora që të ngrihesh të vallëzosh përsëri. Në trokitjen tjetër do të jetë ora që të kapesh pas një dore. Në hapin tjetër do të jesh përsëri në vallëzim.
Hapat e parë do t’i drejtojë dehja që rrjedh në damarët e tu, por hapat e tjerë do t’i drejtojë mendja jote e trullosur.
Qëndro atje ku je tani dhe mbaje vallen. Në anën tjetër dikush do të të mbajë fort shaminë dhe gramafoni tashmë do të luajë vetëm për ty.
Buzët e shtrënguara tani do të çlirohen dhe buzëqeshja jote tani do të jetë përsëri e vizatuar në fytyrën tënde, në fytyrën e princeshës që fshihje kaq vjet brenda vetes.
Ke të drejtë ta jetosh përrallën dhe sonte ke mundësi që ta ndërtosh të mbështetur në skenaret e një shpirti që nuk mundi të shprehet asnjëherë ashtu siç dëshironte.
Vallëzo sonte që vështrimet janë sipër teje dhe largohu nga “dëshirat” e të gjithëve atyre që deri tani u shërbeje. Vallëzo sonte që mundesh të tregosh se një femër e bukur di të marrë ato që i përkasin. Vallëzo sonte që je kaq e bukur dhe lere ritmin e duarve që përplasen n dëshirën e çmendur të të përqafojnë, të të përkëdhelë veshët.Vallëzo sonte dhe në fund të këtij kërcimi merre me vete duartrokitjen e kësaj nate si hajmali. Sonte, në rast se të mungon një përqafim, mundet që ta kesh. Ndoshta do të jetë po aq e dehur sa edhe ti, por ajo që ka rëndësi është se do të jetë atje të të mbajë. Një përqafim i dehur, një përqafim dehës, i mbushur mirëkuptim për të vazhduar ç’ka lanë në mes fjalët dhe vallëzimi. Një përqafim dehës, në një festë, që gjithmonë do të ketë shansin e vet për të ardhur përsëri.

a. stefa

Lerini Krishtlindjet të vijnë!...

2008-12-20T10:05:00.001+02:00

Lerini Krishtlindjet të vijnë!...
Është kjo një thirrje që u drejtohet të gjithëve!
Protestuesve që protestojnë paqësisht!
Huliganëve që djegin e shkatërrojnë gjithçka!
Policëve që “mbrojnë” duke lënë të digjet e shkatërrohet gjithçka!
Politikanëve që bëjnë llogje me fatkeqësinë e kryeqytetit që mbahet peng nga 700 persona me maska!
Qeverisë që me llafe mban përgjegjësinë, se me vepra... do që të mos vijnë Krishtlindjet dhe Viti i Ri!...
a. stefa

fotografia që u bë pikturë në mure

2008-12-20T09:15:00.002+02:00

Fotografia e Aleksit duke buzëqeshur u bë menjëherë pikturë dhe gravutë nëpër muret e Athinës. Një polic i armatosur deri në dhëmbë kalon përpara fytyrës së Aleksit të ekzekutuar, i cili u buzëqesh me dashamirësi të gjithë kalimtarëve,..., edhe policit!...

Rinia si atëherë...

2008-12-20T09:08:00.002+02:00

Rinia si atëherë...
Nga Ardi Stefa
Gjithë javën e kaluar lëvizja nëpër Athinë, ndoshta me nostalgjinë e 18 viteve më parë, kur në dhjetor 1990, rrëzonim regjimin e urryer komunist.
Kur filluan trazirat i shikoja me syrin e ftohtë të gazetarit, me revoltën e qytetarit që sheh të shkatërrohen pasuritë dhe qyteti, i cili tashmë është edhe i tiji, por edhe me bindjen se trazirat shumë shpejt do të degjeneronin në një grabitje e plaçkitje, të cilën Athina nuk e meritonte.
Brenda vetes kërkoja shkaqet që çuan në këto protesta. I kuptoja zhgënjimin, rrugët pa krye, jetën pa vizione të brezit të ri.
E kuptoja krizën ekonomike, politike e sociale, krizën e besimit, në të cilën është Greqia. Kuptoja revoltën e qytetarëve e të rinisë, por nuk kuptoja dhunën e vandalizmat, të cilat po mbysnin në pelena atë lëvizje e protestë aq të bukur, e cila dukej se po shfaqej.
Gjithashtu nuk isha i bindur nëse të gjitha shkaqet e përmendura më lart ishin të kuptueshme dhe ishin të tyret nga nxënësit 15- 16 vjeçarë e studentët 18-20 vjeçarë që protestonin e protestojnë përditë shesheve qendrore të Athinës apo përpara rajoneve të policive.
Brenda vetes kisha frikën se nxënësit 16 vjeçarë grumbulloheshin për havale, grumbulloheshin pas berihajit, apo thjesht për të protestuar e goditur me gurë, portokalle e lakra policët, të cilët u kundërpërgjigjeshin me gaz lotsjellës e arrestime.
Kisha frikën se shumë shpejt nxënësve do t’u ikte nga qejfi “protesta” dhe do t’i riktheheshin jetës së tyre të përditshme. Shkollës, kurseve, kafeterieve dhe flirtimeve me njëri- tjetrin, mesazheve me celularë, lijërave elektronike dhe internetit...
Do t’i riktheheshin monotonisë së jetës së përditshme e apatisë dhe e gjitha kjo atyre do t’u ngelej në mendje si disa ditë kur godisnin me portokalle policinë...
Por dua të them se u gabova.
U gabova kur i pashë dhe fola me disa prej tyre. Kur pashë se sa seriozisht e kishin marrë gjithë situatën. Jo vetëm të këtyre ditëve, por atë ç’ka po jetonin e atë ç’ka i priste në të ardhmen. U habita kur dëgjova pjekurinë e fjalëve dhe mendimeve të tyre. Kur i pashë se sa të pjekur ishin kur flisnin për të tashmen e zymtë që po jetonin, me prindërit të punonin ditë të tëra që t’u plotësonin ato që ata i konsideronin si të natyrshme, arsimimin korrekt, pa kurse private të paguara sa “frëngu pulën”, kur shikonin korrupsionin dhe skandalet të mos luftoheshin dhe të mbuloheshin nga qeveria e politika, kur shikonin “shplarjen e trurit” që u bënte televizioni me emisionet plehra dhe me shkëlqimin e rremë të luksit...
U befasova me rovoltën që ndienin kur flisnin për “ekzekutimin e dytë e gjakftohtë të Aleksit” nga vrasësi dhe avokati i tij mbrojtës, që deklaronin “Se nëse duhet të vdeste apo jo Aleksi, këtë do ta gjykonte Drejtësia”...
Kë? Vrasjen e një adoleshenti dhe nëse ai duhet të jetonte apo jo duhet ta gjykonte Drejtësia?! Atëherë me të drejtë kur dëgjonin fjalë të tilla që fyenin ndërgjegjen, dhembjen dhe intelektin e tyre, do të zinin me gurë shtetin armik, policinë armike, drejtësinë armike.
U hoqa kapelen kur pashë se ata e shikonin të ardhmen të zymtë e pa perspektivë, me prindërit e tyre që kishin vite që punonin dhe rrezikoheshin të ngeleshin pa përfituar pensionin, me ata vetë që pas studimeve do të ngeleshin pa punë dhe brez i 700 eurove dhe do të mund të bënin karrierë vetëm nëpërmjet rryshfeteve apo qenies së tyre në partitë që qeverisin...
Fola me ta dhe e kuptova se revolta e tyre “spontane” kishte kohë që përgatitej brenda tyre. Vrasja e Aleksit ishte pasoja, shkakun ata e shihnin dhe e kërkonin. Jo vetëm në arbitraritetin e pushtetit, por edhe në pasigurinë e jetës dhe mungesën e vizioneve të brezit të ri, në krizën ekonomike, sociale dhe në atë të besimit, në rrugët pa krye, të cilat rinia i përshkon në këtë fillim shekulli...
Nga java e kaluar të rinjtë hynë në një tjetër botë. Vrasja e Aleksit ishte katalizatori i asaj ç’ka do të pasonte. Të gjithë do të shfrytëzonin për të përforcuar pozicionin e tyre, për të shprehur fobitë dhe revoltën e tyre. Vrasja e Aleksit ishte katalizatori që për secilin justifikonte ato që besonte...
Nuk e kanë ata përgjegjësinë nëse marrëdhëniet e qytetarit me shtetin dhe qeverinë janë të tjera nga ato që duhet të ishin. Përgjegjësia u rëndon të tjerëve, por kryesisht atyre që qeverisin kaq vite apo bëjnë opozitë dhe i lanë problemet e demokracisë mënjanë për të përfituar.
Shoqëria greke është në krizë, jo për faktin se problemet e saj janë më të mëdha se ato të vendeve të tjera, por për faktin se në Greqi nuk bien dakort për asgjë ndërmjet tyre. Me liderë e politikanë të paguximshëm, të cilët nuk guxojnë të zgjidhin as edhe problemet m të thjeshta, duke i lënë me vite të tëra të grumbullohen dhe shtetin, drejtësinë, Kishën, të turpërohen, me një fjalë të humbasë besimi tek shteti, tek sistemi politik, tek toleranca dhe mirëkuptimi i vetë shoqërisë. Të rinjë të revoltuar, të rinj të zemëruar, të rinj të pasigurtë dhe të izoluar. Kokëulur dhe rebelë së bashku...
“Ditët e fundit pamë dhembjen masive dhe të sinqertë për humbjen e padrejtë të një fëmije, por edhe shqetësimin për një shoqëri, e cila ishte kaq e gatshme të shpërthente. Nuk pamë që të forcohet vullneti i askujt në reformat ekonomike e sociale, të cilat do të blindonin Greqinë për të ardhmen dhe do të siguronin qetësinë. Përkundrazi, pamë se frika dhe kriza e besimit do të thellojnë diferencimet në shoqëri dhe do të përgatisin truallin për katastrofat e ardhshme...”,- këto ishin fjalët e një studenti përpara kamerave...
Me këtë gjuhë më flisnin studentët e nxënësit 16 vjeçarë, me gjuhën e revoltës së drejtë e të bukur.
Dhe atëhere u binda se nxënësit e të rinjtë vështirë se do t’i rikthehen normalitetit si më parë. Apatisë së mëparshme.
Tek ata do të ngelet e pashlyer kjo epokë, epoka kur ata kërkuan drejtësi, kur protestonin paqësisht dhe me fytyrën zbuluar, me qirinj e lule në dorë që ua jepnnin policëve...
Tek ata do të ngelen të pashlyera këto ditë, kur ata dhe e gjithë Greqia u përballën me veten e tyre...

Revolta që u bë shpërthim

2008-12-20T09:04:00.002+02:00

Revolta që u bë shpërthim
Ardi Stefa
34 vjet pas rivendosjes së Demokracisë, duhej të vinte viti 2008 që Athina të njihte kaosin total, kaosin, të cilin nuk e njohu në epoka të tjera edhe më të egra, edhe më të vështira.
Plumbi nga pistoleta e policit, që rrëzoi të vdekur 15 vjeçarin në Eksarhia, në të njëjtën kohë hodhi në erë depon e barutit që ndrynte brenda saj histori të tëra të mosdënimit të së kaluarës, qysh nga vrasja e përpara 23 vjetëve, keqtrajtimi i nxënësve dhe i studentëve nëpër manifestime, keqtrajtimi dhe dhuna e ushtruar mbi emigrantët në rajonet e policisë, dënimet e buta, pothuajse aspak dënime që merrnin policët në këto raste, vrasjet e të rinjve apo emigrantëve nga pistoletat e policëve që qëllonin vetëm në “ajër”, apo që plumbat bënin “rikoshetë”, të gjitha këto hodhën në erë këtë depo baruti, duke lënë të lirënjë përbindësh që shkarërroi gjithçka në kalimin e tij. Revolta u bë zemërim, zemërimi shpërthim dhe brenda pak orësh u shndërruan në një vullkan që shkatërroi gjithçka dhe që kaloi në nivele që vetëm trishtim dhe dhembje të thellë mundet të nxisin.
Brenda kësaj situate kaosi, grabitjet dhe plaçkitjet e pasurisë së qytetarëve dhe të shtetit, bënë që të humbisnin pasuri të mëdha.
Pamjet e njerëzve që rrëmbenin koshfët e viçave nga dyqanet e mishit dhe të zhdukeshin me televizorët në kurriz, që shkatërronin dyqane dhe që grabisnin pajisje elektrike, deri edhe paketa cigaresh nga kioskat e dhunuara, kjo është vetëm një provë e vogël e gjendjes që u krijua, ndërkohë që policia ishte e pazonja të vinte situatën nën kontroll.
Reja e krijuar nga gazi lotsjellës nuk ishte e mundur që të ndalonte vandalizmin.
Funksionar i lartë i policisë, nga qendra e drejtimit të operacionit, theksonte se urdhëri ishte i prerë, të mbroheshin me çdo kusht godinat shtetërore dhe pasuritë e qytetarëve.
Por një gjë e tillë nuk u arrit.
Sipas tij, policia “administroi një plan të organizuar të dhunës totale dhe të shpartallimit të shtetit!”
Kryeministri bëri një deklaratë ku dënonte aktin e rëndë të policit, i cili ekzekutoi adoleshentin, dhe njëkohësisht edhe dhunën e anarshistëve. Por loja kishte dalë jashtë kontrollit.
Ai kërkoi nga partitë politike solidaritet dhe mbështetje, por reagimi i tyre ishte se përgjegjëse për gjendjen e krijuar dhe kaosin total ishte qeveria me pazotësinë e saj.
E vetme kundër të gjithëve qeveria në një përpjekje të dëshpëruar të përmbysë situatën, thirri komisionin e posaçëm të emergjencës për administrimin e krizave.
Asgjë e re nuk doli nga një gjë e tillë. E vetmja gjë që u kuptua ishte se qeveria jetonte e mbyllur në botën e vet të xhamtë, jashtë realitetit.
Për ministrin e brendshëm, Pavlopulos “Tjetër gjë është pamja dhe tjetër gjë është realiteti!”. Por jo! Ashtu siç është pamja dhe e njëjtë me pamjen është edhe realiteti!
Realiteti ishte i tillë, saqë rektori i universitetit juridik, dhe dorëheqjen në shenjë proteste për dhunën dhe shkatërrimin e Bibliotekës së universitetit, bibliotekë e cila nuk u mbrojt, duke u dhënë në këtë mënyrë një mesazh qeveritarëve...
Kryeministri pas takimit me presidentin Papulias, thirri në takim liderët e partive politike, në një përpjekje që t’i bëjë bashkëpunëtorë dhe bashkëpërgjegjës me qeverinë në këto momente të vështira. Të ndajë me to përgjegjësinë e veprimeve të qeverisë, e cila duket se “ka vendosur” të vërë rendin. Ai kërkoi që të gjitha partitë politike të dënonin unanimisht dhunën dhe vandalizmin.
Por edhe këtu dështoi. Partitë politike, megjithëse u shprehën pro manifestimeve paqësore dhe dënuan aktet e dhunës së verbër, u distancuan nga qeveria. PASOK kërkoi zgjedhje të menjëhershme për t’u larguar nga pushteti kjo qeveri e rrezikshme, e cila nuk është në gjendje të mbrojnë qytetarët. Pothuajse të njëjtin qëndrim mbajti edhe SYRIZA, e cila fajësoi qeverinë për gjendjen e rinisë dhe të popullit, për horizontet e mbyllura e të zymta të rinisë greke e të mbarë popullit grek.
Partia Komuniste Greke akuzoi SYRIZA se “përkëdhel veshët e anarshistëve për të fituar disa vota”, për të marrë përgjigjen se Partia Komuniste Greke lundron në të njëjtat ujëra me të djathtën konservarore në pushtet dhe bën si gjithmonë lojën e qeverisë.
Dhe mbi të gjitha, Sindikatat nuk pranuan kërkesën e kryeministrit për të mos zhvilluar manifestimet e paralajmëruara me grevën e përgjithshme.
Vrasja e Aleksit ishte pasoja, shkaku duhet parë e kërkuar më tej. Jo vetëm në arbitraritetin e pushtetit, por edhe në pasigurinë e jetës dhe mungesën e vizioneve të brezit të ri, në krizën ekonomike, sociale dhe në atë të besimit, në rrugët pa krye, të cilat rinia i përshkon në këtë fillim shekulli...

Zjarre në boshllëk pushteti!...

2008-12-20T08:57:00.001+02:00

Zjarre në boshllëk pushteti!...
Ardi Stefa
Pa plan përballimi të krizës qeveria

Për herë të parë e pashë fytyrën e Aleksit në një mur pranë zyrave të gazetës. Lotova. Nuk e dija nëse lotova për djaloshin, apo prej gazit lotsjellës. Duke parë gërmadhat dhe hirin, duke marrë frymë me vështirësi prej lëndëve kimike e tymit, lotova përsëri. Lotova për Athinën, “qytetin tim, tashmë”, lotova për fëmijtë, të rinjtë, për vlerat e vrara, demokracinë dhe lirinë e plagosur...

E dorëzuar në zjarre dhe në mëshirën e akteve kriminale të personave vandalë ka qenë Athina këto ditë, ndërkohë që e njëjta pamje vërehej edhe në Selanik dhe qytete të tjera të Greqisë, duke dëshmuar në këtë mënyrë vakuumin e pushtetit dhe pamundësinë e aparatit shtetëror për të garantuar qetësinë dhe sigurinë.
Shoqëria greke po ndjek me gojë hapur, e mpirë dhe e revoltuar të gjithë ato ç’ka kanë ndodhur pas vrasjes së adoleshentit 15 vjeçar, ndërkohë që qeveria po paraqet një pamje paralize totale.
Kryeministri Kostas Karamanlis ka garantuar se të gjitha aktet vandale që pasuan ngjarjen tragjike të vrasjes së adoleshentit nuk do të jenë më të pranueshme e të tolerueshme”!
Por disa orë më vonë nga kjo deklaratë, skena e tmerrit është përsëritur në qendër të Athinës dhe jo vetëm, me dhjetëra godina, banka, njësi tregtare, hotele, restorate, makina të përfshira nga flakët, ndërkohë që policia ishte në rolin e vëzhguesit.
Dëshmi e dobësisë së qeverisë ishte mbledhja urgjente e Komisionit të emergjencës, mbledhje e cila përfundoi pa paraqitjen e ndonjë plani për përballimin e krizës.
Ministri i Brendshëm, Prokopis Pavlopulos, ka mbrojtur lëvizjet e qeverisë dhe të Policisë dhe ka deklaruar se “Tjetër gjë është pamja dhe tjetër gjë është realiteti!”
Por jo! Ashtu siç është pamja dhe e njëjtë me pamjen është edhe realiteti!
Qeveria është vënë me shpatulla pas murit me të gjitha partitë politike të kërkojnë dorëheqjen e saj, ndërkohë që aktet vandale, pavarësisht se nga e morën nxitjen, u kanë dhënë një goditje shumë të rëndë tregtarëve dhe bizneseve në qendër në kryeqytetit grek dhe të qyteteve të tjera, duke bërë që kriza ekonomike të vijë më shpejt nga sa pritej. Disa dhjetëra e qindra biznese të vogla e të mesme janë shkatërruar e plaçkitur totalisht, në një kohë që qindra e mijëra punonjës kanë ngelur në mes të katër rrugëve dhe kanë humbur punën.
Ironi tragjike?
Nga mania e vandalëve, nuk u kursye e nuk shpëtoi as edhe dyqani i nënës së viktimës së plumbave të policit...
Janë shkatërruar me dhjetëra makina të policisë e zjarrfikëse, godina, biznese...
Por më e rëndësishmja është se pasojat janë edhe më të thella.
Jo vetëm politike.
Jo vetëm ekonomike.
Janë edhe pasoja shumë të rënda sociale. Trishtimit, revoltës, dëshpërimit të sotëm, çfarë do t’u pasojë nesër?
Të rinjtë e shohin shtetin dhe policinë si armiq!
Tregtarët ndihen të pambrojtur ashtu si edhe qytetarët.
Greqia u përfshi nga flakët, po ashtu u plagos ndjenja e Demokracisë, Lirisë, Paqes Sociale dhe e rendit publik.
Sado të drejtë të kenë disa njerëz për rrugën pa krye që ka sjellë politika greke, ajo që duhet të mbizotërojë tani është rivendosja e rendit dhe e rregullit, i funksionimit të Demokracisë në të gjitha qytetet. Çështja e e grupeve të organizuara që sulmojnë Demokracinë dhe Shtetin, është një çështje politike dhe të gjitha forcat politike duhet të vihen përpara përgjegjësive që u takojnë.
Të gjithë ata që u dëshmuan si të pazotë për të administruar krizën dhe për të mbrojtur jetën dhe pasuritë e qytetarëve duhet të largohen menjëherë. Pasi janë ata që e nxitën këtë krizë në një masë të madhe.
Dikush, diku, më së fundi duhet të mbajë përgjegjësi politike, morale e qytetare...

Reklamat dhe të tallurit!

2008-12-04T18:59:00.000+02:00

Reklamat dhe të tallurit!
Nga Ardi Stefa

Siç duket, çfarëdolloj gjëje që të tentojnë të bëjnë qeveritë, për keq do t’u dalë në fund. Dhe kjo nuk është çështje tersllëku. Është një çështje e qartë e pazotësisë. E pafuqisë për të kuptuar se përpjekjet serioze kanë si kusht paraprak edhe përgatitjen serioze.

Qeveria shqiptare ka disa kohë, disa vite që paraqet disa reklama, disa spote televizive për të luftuar korrupsionin, pavarësinë e drejtësisë, për t’u paguar dritat e uji, tatimet dhe për t’u ruajtur i pastër ambienti.
Ashtu sikundër kryeministri në çdo mbledhje të qeverisë jep direktiva për t’u luftuar korrupsioni.
Por qeveria ka harruar se përveç parrullave, citateve e moralizmit, nevojitet edhe diçka tjetër për të dhënë rezultat kjo përpjekje.
Duhet që të jetë i besueshëm ai ose ata që u tregojnë apo u kërkojnë qytetarëve që të jenë korrektë në detyrimet e tyre.
Kur shteti u kërkon u kërkon qytetarëve që të respektojnë detyrimet e kundrejt tij (shtetit), duhet që edhe ai (shteti) të jetë korrekt dhe të respektojë detyrimet e tij kundrejt qytetarëve.

A ekziston ndonjë njeri që të besojë se vlen një gjë e tillë?
Pyesni më mirë qytetarët shqiptarë, biznesmenët modestë. Pyesni qytetarët që përditë kryejnë shkëmbime me shtetin dhe organizmat e tij. Pyesni pensionistët, ata që marrin përkrahje sociale, pyesni qytetarët që torturohen zyrave të shtetit për të marrë çertifikatat apo për të marrë dokumentat e pronave të tyre të ligjshme.
Pyesni të sëmurët nëpër spitale që vetëm paguajnë, paguajnë...
Pyeni të gjithë ata që dinë shqip dhe që janë korrektë kundrejt shtetit, me taksat dhe qytetarinë e tyre.
Pyesni komshiun, pyesni miqtë, pyesni mua, veten tuaj, të gjithë ata që përditë janë në marrëdhënie me shtetin dhe shërbimet publike.
Kujtoni edhe allishverishet tuaja personale me Zyrën e Tatimeve, Kadastrën, Hipotekën, Bashkinë, ministritë, prefekturën, Gjykatën, Policinë...
Cili nga ata nuk na ka tallur, aq sa ka vite të tëra që dëgjohet shprehja: “Të lumtë që ia fute shtetit!”

Edhe në shkëmbimet më ordinere me shtetin qytetari shqiptar ndihet idiot, ndihet i tallur. Dhe jo për shkak të nëpunësve, të cilët “zbatojnë” urdhërat, por për shkak të logjikës së shtetit. Po qe se nuk paguan, p.sh., tatimet në kohën e duhur, je i detyruar që të paguash gjobë. Por kur shteti duhet që të të kthejë disa taksa, pra, të të paguajë, atëherë një zot e di se kur do t’i marrësh paratë e tua.
Janë me qindra e mijëra rastet kur shteti ka detyrime ndaj qytetarëve dhe megjithatë bën një vesh të shurdhër.
Dhe kryeministri vazhdon me direktiva për të luftuar korrupsionin dhe për ndërtimin e një shteti social.

Nuk do të ndalem në të gjitha ato sa kërkon vazhdimisht kryeministri nga ministrat e tij përpara kamerave. Në fund të fundit nuk janë as edhe origjinale. Për saktësi janë të gjitha ato udhëzime tipike që u jep çdo kryeministër pjesëtarëve të kabinetit të tij ministror ditën e nesërme të marrjes së pushtetit. Atëhere është kur u shpjegon se çfarë objektivash ka, si do që të punojnë, çfarë pret nga secili prej tyre dhe se si do të kontrollojë punën e tyre.
Por kryeministri ynë nuk është i djeshëm. Ka rreth katër vjet në pushtet dhe prandaj është e natyrshme pyetja: Kur këto kohët e fundit ndien nevojën t’u kërkojë ato që u kërkon, gjithë këto vite ç’bëri, çfarë u kërkonte të bënin?
Nuk u kërkonte të luftonin shtrenjtësinë, papunësinë, të përpiqeshin për të përmirësuar jetesën e përditshme të qytetarëve shqiptarë? Nuk u kërkonte që të uleshin krah qytetarëve dhe të merreshin me problemet e tyre?
U kërkonte që të luftonin korrupsionin me spote televizive dhe reklama nëpër gazeta, ndërkohë që korrupsioni mbizotëron në çdo skaj të jetës dhe të marrëdhënieve shtet- qytetar?

Gjëra të thëna e të stërthëna me mijëra herë, do më thoni, por pikërisht se gjendja po shkon nga e keqja në më keq, mirë është që të thuhen e të stërthuhen.
Sepse përsa kohë që do të ekzistojë ka mentaltet, atëherë të gjitha fushatat për të luftuar korrupsionin, ruajtjen e pavarësisë së sistemit të drejtësisë, etj, etj, jo vetëm që nuk do të kenë rezultat, por do të revoltojnë edhe ata, të cilëve supozohet se u drejtohet, duke sjellë rezultate të kundërta nga ato që priten...

Obama- mishërimi i ëndrrës amerikane!

2008-11-06T19:22:00.001+02:00

Obama- mishërimi i ëndrrës amerikane!
Nga Ardi Stefa
Nga 4 nëntori SHBA ka një president të ri! Një president me ngjyrë!
Ishte vetëm 3 vjeç kur u ekzekutua nga racistët Martin Luter King.
Një 47 vjeçar, i cili nuk ta mbush syrin, por që prej tij i gjithë planeti pret shumë!
Personalisht nuk dua të flas e të analizoj çfarë pritet nga Barak Husein Obama, në mbarë planetin, në politikën e jashtme të SHBA, por edhe në ekonominë e shtetit më të fuqishëm të botës.
Nuk jam specialist e as dua të katandisem qesharak, duke përsëritur ato ç’ka kam dëgjuar prej të tjerëve ne televizonin grek apo kanalet e tjera.
Dua të ndalem thjesht në një fakt, në një mrekulli, e cila mundet të ndodhë dhe ndodh vetëm në Amerikë!
Biri i një emigranti nga Kenia, dhe i një amerikaneje të bardhë, i cili lindi në një kohë kur martesat mikse në SHBA shiheshin me sy të keq...
Bir i një nëne të bardhë, e cila nuk gjente dot punë n Amerikë dhe u detyrua të emigronte në Indonezi për të punuar...
Një fëmijë, emigrant, edhe ai, i cili u rrit nga gjyshërit dhe me mundime e përpjekje të jashtëzakonshme arriti të shmangej nga kriminaliteti i rrugës dhe të studionte në Harward...
Emigrant i brezit të parë, i cili arriti t’i imponohej politikës së SHBA vetëm përpara katër vjetësh...
Bashkëshort i një juristeje me ngjyrë, e cila, ishte stërmbesë skllevërish...
Pikërisht ky njeri, arriti të jetë president i shtetit më të madh të botës, shtet, i cili u njohu të drejtën e votës njerëzve me ngjyrë jo më shumë se përpara dyzet vjetësh...
Pikërisht ky njeri, nga 4 nëntori është presidenti i mbarë planetit!
Pikërisht tek ky njeri qëndron mrekullie, e cila vetëm në AMERIKË mundet të ndodhë!
Nga hiçi të jesh gjithçka!
Nga emigrant i përçmuar të jesh kryetar shteti!
Dhe kjo ndodh vetëm në SHBA, askund tjetër!
Obama është mishërimi i ëndrrës amerikane, i kësaj ëndrre, e cila me gjithë vështirësitë vazhdon të jetë më e fuqishmja, shpresëdhënësja dhe më e prekshmja!
Të paktën mua ky parametër i jetës së Obamës dhe i të gjithë pasardhësve të emigrantëve, të bardhë, apo me ngjyrë, të kuq apo aziatikë që festonin nëpër rrugët e SHBA, Kenias, Indonezisë, Japonisë, më ka lënë mbresa të pashglyeshme.
Ndoshta Obama nuk do të ndryshojë gjë gjatë mandatit të tij, ose do të ndryshojë shumë pak!
Një gjë është e sigurtë: Përmbysja e parë e madhe ka ndodhur!
Ai vërtetoi se Amerika është vendi ku mundet të ndodhë gjithçka, ku mundet të realizohen të gjitha ëndrrat, si nga vendasit, ashtu edhe nga emigrantët dhe bijtë e tyre, qofshin këta të bardhë apo me ngjyrë!...
A. Stefa

Vetëvrasja e keqkuptuar!...

2008-10-27T18:52:00.002+02:00

Vetëvrasja e keqkuptuar!...
Nga Ardi Stefa

Alber Kamy shkruante: “Ka vetëm një problem filozofik me të vërtetë serioz: vetëvrasja. Të tregosh nëse jeta ia vlen apo nuk ia vlen të jetohet do të thotë t’i përgjigjesh pyetjes themelore të filozofisë...
Galileu, i cili zotëronte një të vërtetë shkencore të rëndësishme, e mohoi me shumë lehtësi sapo iu vu jeta në rrezik. Nuk ia vlente të humbisje jetën në turrën e druve për këtë të vërtetë. Toka apo Dielli rrotullohet rreth njëri- tjetrit kjo është gjë pa interes. Nga aa tjetër kam vënë re se shumë njerëz i japin fund jetës, se pse mendojnë që nuk ia vlen të jetohet. Të tjerë paradoksalisht vriten për idetë apo iluzionet, të cilat i japin kuptim jetës së tyre (ajo gjë që quhet arsye për të jetuar, është njëkohësisht një arsye e shkëlqyer edhe për të vdekur!)”.

Vetëvrasja duhet rivendosur në podiumin që i përket, si në akt i mbushur me kuptim dhe vlera. Shpesh herë ata që vetëvriten, ndodh të të kenë rrokur kuptimin e jetës.
Të mësuar që të yshtim vetëvrasjen si një simptomë patologjie, ose të paktën e një çmendurie të çastit, apo mëkat të rëndë, që as Kisha nuk e pranon, kemi harruar të kaluarën e lavdishme që vetëvrasja ka nga mbas. Luftëtarët legjendarë, Samurai, po qe se çnderoheshin, kishin vetëvrasjen si zgjidhjen e vetme.
Ende më tej, vetëvrasja ka ekzistuar si vërtetim i “urtësisë” romantike, si moda mbarëeuropiane e vetëvrasjes që himnizoi Verteri, në romain postulat të Gëtes. Po qe se shtyhemi më këtej në kohë do të shohim se vetëvrasja bëri të famshëm shumë muzikantë e artistë, si Kurt Cobain, i cili bëri lëvizjen më të zgjuar të karrierës së tij, kur hodhi trutë në erë, duke siguruar, në këtë mënyrë në vend në Panteonin e yjeve të mallkuar të rrokut!
Edhe ata që janë përjetësisht romantikë e idealistë të pakorrigjueshëm, sikundër edhe të çmendurit që vrasin veten për të “përfituar”...
Së fundi, le të mos harrojmë edhe aktet terroriste, sulmet vetëvrasëse, të cilat, të paktën për ata që i kryejnë, janë akte të një frymëzimi hyjnor!
Duke jetuar tashmë në dy realitete, në atë shqiptar, por edhe në realitetin politik grek, jemi mësuar që të çnderohen, poshtërohen, tallen e satirizohen funksionarë të lartë të qeverisë (qeverive) pa konstatuar ndonjëherë se ata, për të cilët bëhet kaq shumë zhurmë e janë protagonistë skandalesh, as që e kanë vënë ndonjëherë ujin në zjarr.
Vetëvrasja, në kuadrin e turpërimit, as që ekziston tashmë në fjalorin politik, të jetës politike. As edhe akti më i thjeshtë i dorëheqjes për arsye morale, duket si një atavizëm i kohërave të tjera, ngjan tashmë si një akt kalorësiak i epokave të kaluara, ngjan si një akt kalorësiak i idealistëve të pakorrigjueshëm.
Shumica e politikanëve shqiptarë apo edhe e atyre grekë (pasi në Greqi kam më tepër se një dekadë që jetoj), nuk kanë asnjë lloj problemi që të bëhen rezil ditë e natë, ndërkohë që në të njëjtën kohë kërkojnë me këmbëngulje respektin dhe votën tonë!
Nuk mbaj mend ndonjë politikan nga të gjithë ata që janë kritikuar e janë zbuluar skandale, me vetë ata protagonistë, që të kenë treguar më të voglën shenjë pendimi, qoftë edhe simbolik.
Kështu që, nën prizmin e pacipërisë që mbizotëron në jetën politike e sociale, shembulli i samurajëve që vetëvriten do të duket si shembull për t’u imituar nga politikanët e pacipë e të korruptuar. Më e pakta që do të vërtetonin ishte se ata njerëz kanë të paktën një farë dinjiteti, qoftë edhe kur ajo rezulton nga trysni të mëdha dhe shantazhe.
Jam shumë i sigurtë se ka shumë qeveritarë e funksionarë të lartë shtetërorë që janë të implikuar në çështje kaq të ndyra sa Gërdeci, Firmat Piramidale, çështja Fazlliç e gjithë derivatet e saj...
Gjithashtu është më se e sigurtë që të gjithë ata persona kërcënohen në mënyrë të pamëshirshme nga klanet korruptive me të cilat bëjnë punët e ndyra.
Sikundër është më se e sigurtë se kabinetet qeveritare janë të mbushura me raste skandaloze korrupsioni e krimi, imoraliteti e hollësirash gudulisëse, të cilat mbajnë peng qeveritarët e piramidës shtetërore. Që këta të fundit të mos i shkojnë kundër kryeministrit, apo klanit të tij të korruptuar.
Ndaj edhe zgjidhen ministra pa asnjë lloj biografie, pa asnjë lloj personaliteti, që e shohin Njëshin si kult, si idhull, si njeriun, të cilit i dedikojnë gjithçka.
Dhe megjithëse mbahen peng, askujt nuk i ka shkuar nëpër mend vetëvrasja...
Sepse në parim mund të thuhet se për një njeri të ndershëm, ato që i beson si të vërteta duhet të përligjin veprimet e tij
Ajo, pra, që duhet të na shqetësojë më tepër nuk janë tentativat e vetëvrasjes. Apo vetëvrasjet. Ajo që duhet të na shqetësojë është tentativat e vetëvrasjeve, të cilat duhet të ishin bërë këtu e shumë kohë më parë dhe që as që do të bëhen ndonjëherë.
Secila nga ato tentativa të parealizuara të vetëvrasjeve ka fytyrën e ndonjë politikani, i cili ose nuk ka cipë në faqe, ose u mësua që të notojë për bukuri në llumin që rrethon pushtetin, pa u shqetësuar aspak nga era e ndyrë.
Këta janë më të rrezikshëm se të gjithë ata që janë “vetëvrarë” fizikisht, pasi këta nuk do t’i mësojmë kurrë...

Fytyra tjetër e tradhtisë...

2008-10-12T18:12:00.002+03:00

Fytyra tjetër e tradhtisë...
“Ungjilli i JUDËS” zbulohet dhe transkriptohet pas 17 shekujsh
Përgatiti: A. Stefa
National Geographic, ka publikuar të plotë, të përkthyer e të komentuar një zbulim me të vërtetë mahnitës, i cili i jep gjithë fesë kristiane, ashtu sç e njohim deri më sot, një dimension tjetër, të ndryshëm. Një dimension, i cili ashtu si roli i Maria Magdalenës (sikundër është trajtuar në Kodin e Da Vinçit) pritet që të ngjallë reagime e revolta të fuqishme në qarqet kishtare. Reagimet do të jenë kryesisht me figurën e Judës, tradhtinë dhe mallkimin e tij të përjetshëm shekullor. Megjithatë, Vatikani, në një përpjekje për të rivendosur lidhje me hebrejtë, në janar të këtij viti, u përpoq që të jepte shenjën e rishikimit të figurës më të keqkuptuar e të urryer në historinë e njerëzimit, atë të figurës së Judës. Vatikani u përpoq në një përpjekje “tolerance”, t’i paraprinte Ungjillit të Judës, duke thënë për herë të parë zyrtarisht se Juda, veproi në “Emër të Zotit”... Koincidencë, apo Kisha zyrtare di diçka që njerëzimi nuk e di dhe ndoshta kurrë nuk do ta dijë?...

Ishte Juda Iskarioti tradhtar?
A mundet që të pranojë dyshime, mendimi zyrtar fetar për ato ç’ka ndodhë në ditët e fundit të jetës tokësore të Jezu Krishtit.
Një dokument i rrallë e mahnitës ka dalë në dritë për të na dhënë variantin e vet dhe të gjykohet nga historianët modernë.
Me ndihmën e teknologjisë më të përparuar dhe me një durim të jashtëzakonshëm “Ungjilli i Judës” paraqite përpara njerëzimit si një dokument unik...

Rindërtimi i një pazli antik...
Ungjilli i Judës, kopja e vetme e njohur deri më sot, e cila për 17 shekuj ishte e humbur dhe e varrosur në një shkretëtirë egjiptiane, më së fundi i paraqitet njerëzimit, i përkthyer dhe i komentuar nga shkencëtarë e teologë të famshëm për llogari të National Geographic Society. Përpjekja për transkriptimin e Ungjillit të Judës ishte shumëvjeçare, e mundimshme dhe për të është përdorur teknologjia më e njohur dhe më e zhvilluar e botës.
Ungjilli i Judës ka qenë shkruar në gjuhën koptike, dhe me karaktere greke të gërmave. Duhet theksuar qysh në fillim se Juda ishte njëri nga dishepujt e Krishtit, dhe fillimisht kishte një rol të rëndësishëm në Kishën Parakristiane.
Në kundërshtim me Dhjatën e Vjetër të Shpallur, e cila e paraqet Judën si atë që tradhtoi Krishtin për 30 pjastrat, kodi i vjetër i zbuluar dhe i përkthyer i jep një dimension tjetër, një variant tjetër, sipas të cilës Iskarioti e dorëzoi Mësuesin e tij jo për 30 pjastrat, por me urdhër të vetë Zotit dhe si një hap të domosdoshëm për shpëtimin e njerëzimit
Ky Ungjill, thuhet në revistën shkencore, reflekton një trajtë tjetër të kristianizmit, të ndikuar nga njohja (gnosticizmi) dhe është karakterizuar si heretike nga Etërit e Senjtë të fillimeve të fesë kristiane.

Ungjilli i Judës, zbulimi
Ungjilli i Judës është zbuluar rastësisht në shkretëtirën egjiptiane El Minia, nga fshatarë, të cilët flisnin për një papirus tepër të lashtë. Ai u zbuluanë dekadën e viteve ’70, por më pas u zhduk nga qarkullimi dhe ngeli i mbyllur në sirtarët e tregtarëve të artit për rreth 16 vjet. Tre dekada më pas ai ka mbërritur në duart e një kleriku, profesori dhe specialisti të gjuhës koptike, zviceranit, Rodolfo Kaser, i cili u mor përvite të tëra me transkriptimin dhe studimin e papirusit.
Teksti i Ungjillit të Judës është shkruar në shekullin e tretë ose të katërt të erës sonë në gjuhën koptike, gjuhë e cila shkruhet me alfabetin grek dhe flitej në Egjipt në epokën parakristiane. Besohet se ky papirus i gjetur është kopje e Ungjillit origjinal, i cili është shkruar në greqisht në fillimet e Erës sonë.
Ungjilli, i cili përbëhet nga 31 faqe, i kronologuar, i identifikuar dhe i përkthyer fillon me fjalët: “Rrëfimi i fshehtë i apokalipsit që u tregoi Jezusi në bisedë me Juda Iskariotin...”.
Ky tekst vjen në kundërshtim me Ungjijtë e njohur e të pranuar nga Kisha, me Ungjistë sipas Mateut, Markut, Lukait dhe Joanit, pasi në Ungjillin e zbuluar kohët e fundit, Juda Iskarioti paraqitet si nxënësi më i mirë i Jezusit dhe të vetmin që i kuptonte drejt mësimet e Krishtit.
Gnostikët besonin në një burim absolut të së mirës, të cilën e konceptonin se syrin e Zotit, jashtë e përtej natyrës fizike. Të gjithë njerëzit kanë brenda vetes shkëndijën e forcës hyjnore, por janë të shkëputur prej saj, për shkak të botës materiale e cila i vesh e i rrethon, një botë të papërkryer, e cila shikohej ashtu nga gnosticistët.
Paragrafi më i rëndësishëm i ngjillit të shumëdiskutuar të Judës, është ai, kur Jezu Krishti i thotë dishepullit të tij, Judëa: “Ti do të flijosh njeriun që më vesh!...”.
Me fjalë të tjera, Juda, duke lehtësuar vdekjen e Jezu Krishtit, e ndihmon të çlirohet nga mishi dhe materia dhe e ndihmon të çlirojë shkëndijën e vet hyjnore. Fakti që Krishti i ngarkon këtë detyrë Judës, është një provë se sa e çmonte ai atë...

Peripecia e një papirusi
Të gjithë e njohin historinë e shokut të ngushtë të Jezu Krishtit, njërit prej 12 dishepujve e nxënësve të tij, i cili e tradhtoi Profetin për 30 pjastra. Më pas, në gjendje çmendurie, Juda Iskarioti, vari veten. Qysh atëherë konsiderohet si simboli absolut i tradhtisë. Bile, në kinematografi Juda është paraqitur shpesh herë si Engjëlli i 13-të, Engjëlli i Errët, me fjalë të tjera Djali ose Satanai...
Kjo pamje stereotipe e Judës u krijua e u ushqye mbi një numër shumë të madh synimesh e qëllimesh.
Ndërkohë që kristianizmi po largohej gjithnjë e më shumë nga stacioni fillestar i fesë judee, teoricienë kristianë filluan të akuzojnë popullin jude si shkaktar për kapje dhe kryqëzimin e Jezisit dhe filluan t’i veshin Juda Iskariotit si judeun më negativ së bashku me priftërinjë e lartë judej. Nuk është e rastit që të katër Ungjijtë e njohur e të pranuar nga Kisha zyrtare, për shembull e trajtojnë me mëshirë pushtetarin romak, Ponc Pilatin, por dënojnë shumë ashpër Judën dhe klerikët e Judejve.
Por “Rrëfimi i fshehtë” paraqet një Judë krejt të ndryshëm nga sa jemi mësuar deri më sot të njohim. Në këtë variant Juda është hero. Në antitezë me dishepujt e tjerë, ai i kupton në thellësi mësimet e Krishtit. Duke e tradhtuar Jezusin, ai zbaton mësimet e Zotit, duke qenë krejtësisht i ndrgjegjshëm për pasojat e mëtejshme. Jezu Krishti e paralajmëron në kohën që Juda me puthjen e tij e dorëzoi tek ndjekësit e tij: “Do të anatemohesh, do të mallkohesh përjetësisht”!
Kjo frazë e Krishtit, shumë thjesht mundet të zgjojë dyshimet për një mashtrim të sofistikuar në lidhje me Ungjillin e Judës, por deri më tani gjithçka vërteton vjetërsinë e papirusit. NGS, e cila ishte bashkëfinancuese e përpjekjeve për përkthimin e transkriptimin, i ngarkoi një laboratori shumë të njohur e serioz maniakture të Universitetit të Arizonës detyrën për zbulimin dhe kronologjinë e papirusit. Me mjetet më të avancuara që disponon shkenca u analizua dhe u stëranalizua Ungjilli i Judës. Analizat e pesë kampionëve të marrë nga papirusi në fjalë, por edhe nga lidhja prej lëkure e faqeve përcaktohet të jetë shkruar aty rreth viteve 220 dhe 340 të erës sonë. Boja e shkrimit ngjan të jetë produkt i një recete tepër të lashtë- një përzierje me dy bojëra: një me kripëra hekuri dhe tanine, ndërsa tjetra nga etal. Gjithashtu specialistët në gramatikën koptike thonë se në rast se do të vlerësonin tekstin përsa i përket ndërtimit sintaksor dhe frazeologjisë, bëhet fjalë për një përthim të Ungjillit nga gjuha greke, gjuha, në të cilën ishin të shkruara fillimisht shumica e testeve kristianenë shekujt 1 dhe 2 të erës sonë.
Por një vërtetim tjetër në lidhje me ekzistencën e këtij Ungjlli vjen nga e shkuara e largët. Rreth vitit 180 të Erës sonë, Irineu, Peshkopi i Lugdunit (Lioni i sotëm) shkruajti një tekst tepër të gjatë me titul “Kundër sekteve” bëhet fjalë për një akuzë tepër të ashpër kundër të gjithëve atyre, mendimet e të cilëve për Krishtin dhe mësimet e tij, ndryshonin nga ato të Kishës zyrtare Kristiane. Ndërmjet tyre ishte edhe një sekt, i cili nderonte Judën, “tradhtarin”, dhe që kishte ngjizur një “rrëfim të gënjeshtërt”, “e cila “kishte trajtën e “Ungjillit të Judës”...”.

Kush e shkruajti “Ungjillin e Judës” dhe çfarë njihnim për të?
Studiuesit kishin dijeni për ekzistencën e “Ungjillit të Judës” nga njohja dhe studimi i shumë teksteve të tjera të vjetra. Përmendja e parë më e vjetër e njohur në lidhje me “Ungjillin e Judës” ishte bërë nga Irineu, peshkopi i Lugdunit (Lioni i sotëm) në vitin 180 të erës sonë. Gjithsesi, kodi që përmban “Ungjillin e Judës”, është zbuluarnë dekadën e viteve ’70-të në Egjipt, ndërsa përkthimi dhe transkriptimi i tekstit u krye nga një grup i specializuar me në krye Rodolf Kaser. Përkthimi filloi në vitin 2001 dhe përfundoi muajt e fundit.
Shkruesi i Ungjillit të Judës vazhdon të ngelet i panjohur. Origjinali, teksti origjinal i Ungjillit të Judës, në të cilin u bazua përkthimi në gjuhën koptike u shkruajt pothuajse në të njëjtën kohë me epokën kur u shkruajtën katër Ungjijtë zyrtarë dhe në vitin 180, nga një grup kristianësh gnosticistë.
Rreth shekullit të 2-të të erës sonë, grupe të ndryshme kristianësh shkruajtën tekste të ndryshme për të paraqitur e themeluar pikëpamjet, zakonet e konceptimet e tyre. Atëherë u shfaqën Ungjij të ndryshëm, shumë prej të cilëve ishin shkruan në emër të Apostujve (sipas X apo Y Apostulli). Këto tekste të gënjeshtërta trajtoheshin si të shenjta nga secili grup, apo sekt kristian, megjithëse shumica e tyre u konsiderua dhe u trajtua si “heretike” dhe më pas u ndaluan krejtësisht nga Kisha e Parë Kristiane...

Kronologjia e zbulimit të “Ungjillit të Judës”
Dekada e viteve ’70-të
Fshatarë egjiptianë zbulojnë rastësisht një papirus të vjetër, i cili përmbante edhe Ungjillin e Judës, pranë shkretëtirës El Minio të Egjiptit.
1978
Kodi, papirusi i shitet një tregtari egjiptian antikash në Kajro.
Maj 1983
Tregtari egjiptian i antikave përpiqet që ta shesë kodin një grupi shkencëtarësh e studiuesish amerikanë, në dhomën e një hoteli në Zvicër. Çmimi që u kërkohet është jashtëzakonisht i lartë.
Shkurt/mars 1984
Tregtari egjiptian i antikave përpiqet që ta shesë kodin në Nju Jork, por përsëri dështon. E vendos një kasafortën e një banke në Hikshvil të Njujorku, ku edhe papirusi do të qëndrojë mbyllur për 16 vjet.
Prill 2000
Tregtarja e sendeve antike Frida Nushberger-Çakos, me qendër në Zyri, e blen më së fundi papirusin nga homologu i saj egjiptian.
Prill 2000
Biblioteka e Librave të Rrallë dhe Dorëshkrimeve Bainiki i Universitetit të Geil vërteton se Kodi i papirusit pëmban Ungjillin e Judës, por vendos që të mos ta blejë.
Shtator 2000
Frida Nushberger-Çakos tenton ta shesë papirusin tek Brus Ferini, tregtar i njohr antikashnë Ohajo.
Shkurt 2001
Tentativat për shitjen e papirusit nuk përfundojnë. Çakos e rimerr në pronësi papirusin dhe e transferon në Maecenas Foundation for Ancien Art në Zvicër.
Korrik 2001
Presdenti i Maecenas Foundation for Ancien Art, Mario Roberti i ngarkon specialistit të gjuhës koptike Rodolf Kaser drejtimin e një grupi të specializuar përpjekjen për transkriptimin e papirusit dhe të Ungjillit të Judës. Në të njëjtën kohë bëhen përpjekje për ruajtjen e papirusit dhe mbajtjen e tij në gjendje të mirë.
Gusht 2004
Qeveria egjiptiane pranon dhurimin e papirusit me Ungjillin e Judës, për në Muzeun Koptik të Kajros. Kodi do të shkojë në Karo pasi të ekspozohet më parë përpara publikut.
Janar 2005
Radiokronologjia e papirusit dhe i lëkurës lidhëse të faqeve nga Universiteti i Arizonës, vërtetojnë vjetërsinë dhe kronologjia e shkrimit të tij përcaktohet ndërmjet viteve 220 dhe 340 të erës sonë.
Janar 2006
Analiza e bojës së shkrimit nga McCrone Associates Inc., në Çikago, vërteton se boja kishte përbërës të njëjtë me ata që përdoreshin për t’u shkruar në shekujt 3 dhe 4 të erës sonë.
Shkurt 2006
Analizat e tjera më të sofistikuara me metodën MSI, e cila vërteton vjetërsinë e papiruseve, dëshmon për vjetërsinë e këtij dokumenti të rëndësishëm. Kryesonte studimin shkencëtari Xhin Wer, i cili arrin në përfundimin se shkrimi dhe ky kod janë tepër antike dhe kronologjinë e tij e vendos në shekujt 3 dhe 4 të erës sonë.
Shkurt 2006
Një gjysmë faqeje, e cila mungonte nga “Ungjilli” zbulohet në Nju Jork, fotografohet, rishkruhet, transkriptohet dhe përkthehet.
Prill 2006
Faqe të përkthyera nga kodi i famshëm, i quajtur Ungjilli i Judës paraqiten për herë të parë publikishtt në zyrat e National Geographic Society në Uashington.

Kush e kryqëzoi, në fakt, Jezu Krishtin?
Ndërkohë që për fenë kristiane, si atë Ortodkse ashtu edhe atë Katolike, apo edhe të gjitha dogmat e tjera, çështja konsiderohet e mbyllur, sipas asaj që ka paraqitur nëpër shekuj feja zyrtare, dyshimet në lidhje me vërtetësinë e shumë ngjarjeve të asaj kohe vazhdojnë të vërtiten në mendjet e shkencëtarëve dhe skeptikëve të ndryshëm.
Për fenë kristiane është fakt i pamohueshëm që Krishti u tradhtua me një puthje nga Juda Iskarioti dhe u kryqëzua. Për fenë zyrtare po aq fajtor sa romakët janë edhe judejtë, të cilët u dënuan që kurrë të mos gjenin qetësi, të mos kishin atdhe e të rrënjoseshin në trojet e tyre.
Por për rabinët e fesë hebraike, gjithmonë ka ekzistuar dyshimi i vërtetësisë së tradhtisë. “Feja judee, duke respektuar gjithmonë fenë kristiane, kërkon vazhdimisht se çfarë ka ndodhur në atë epokë, thotë përfaqësuesi i hebrejve të Athinës, rabini Mizan,- Sipas Talmudh, për ne, -thotë ai,- nuk ekziston dënimi me vdekje. Jetën ta ofron Zoti dhe askush nuk ka të drejtë që të ta marrë. Asnjëherë në historinë tonë nuk kemi gjykuar ditën e Premte, pasi fillojnë festimet e së Shtunës. Për këtë arsye ne vëmë në dyshim vendimin e ekzekutimit. Në atë epokë, dënimi maksimal i hebrejve ishte gjuajtja me gurë (Kujtoni dënimin që ata i dhanë Maria Magdalenës, e cila u shpëtua nga Krishti-a.s). Kryqëzimi ishte dënimi me vdekje që jepte pushtuesi romak. Duket të dinë të gjithë se asnjëherë gjykatë judee nuk u mblodh ditën e premte për të gjykuar ndonjë njeri, pasi kjo gjë ndalohet nga feja. Dhe në Talmudh, thuhet qartë se në rast se do të mblidhet për të gjykuar një gjykatë ditën e premte, ajo është gjykatë vrasësish...”

Të hënat e Qytetit tim

2008-10-05T11:29:00.000+03:00

Ardi Stefa
Banorët e Qytetit tim gjithmonë kishin përshtypjen se ditët e javës ishin të pandryshueshme. Më saktë, se java përbëhej nga veç një ditë. Edhe kur ishte në fillim, edhe kur ishte në fund të javës përshtypja përforcohej gjithnjë e më shumë për pandryshueshmërinë e ditëve nga monotonia e jetës, nga palëvizshmëria e ngjarjeve. Vetëm unë dhe njëri me mendjen e llokoçitur shpresonim se java gjithmonë përfundonte dhe fillonte java e re nga e hëna.
Ç’mund të jetë tjetër veç të hënës, kur çdo gjë duket se do të fillojë nga e para? Madje, si gjithmonë në çdo fillim jave, vendosja që të harroja çdo gjë që kisha bërë në të kaluarën, çdo kujtim, çdo episod.
Doja që në kujtesën time të kishte vend për çdo gjë që do të ndodhte që nga ajo ditë e tutje. Çdo të hënë ndieja një lloj gëzimi të brendshëm që më bën të ndihem më i lehtë, më i lëvizshëm; shenjë e padiskutueshme se diçka po fillonte të ndryshojë në jetën e këtij Qyteti sa të bukur aq edhe të mërzitshëm.
Por gjithmonë spikeria e radios deklamonte me zërin e ëmbël të trembur: “Ju kujtojmë dëgjuesve se me gjithë dëshirën tonë të mirë, sot nuk është e hënë”.
Dhe unë e një tjetër me mendjen e llokoçitur pyesnim: Vërtet ju duket si dje? Nuk ndieni diçka më të gëzueshme në atmosferën e tij? Vështroni! Nuk ju pëlqen mospërfillja e tij? Nuk ju pëlqen që gjithë këta njerëz nuk dinë asgjë për njëri- tjetrin? Nuk ju pëlqen të ndiheni i vetëm në mesin e një turme kaq të madhe? JO?! Mbase vërtet nuk ka ndonjë gjë të gëzueshme në të gjitha këto, ndonjë gjë të re…
Tani, madje, më duket se dielli ndriçon veçmas për secilin këtu. Madje më duket se secili shikon diellin e tij, pa ditur, ose pa e pranuar se ai është i të gjithëve. Secili mendon se po ndien një kënaqësi që tjetri s’mund ta ndiejë. Secili është i vetëm pa guxuar t’ia thotë këtë shokut pranë. Dhe të gjithë të vetmuarit formojnë këtë turmë të madhe, në gjirin e së cilës gëzon ti. “Këta nuk e dinë se është e hënë sot”,- them me vete. Pasditja përsërit mëngjesin me përpikmëri kompjuterike. Ah, jo. Një gabim i vogël. Dielli ka ngatërruar rolin e tij. Në vend që të lindë po perëndon gabimisht.
Askush s’e vë re këtë gabim të përditshëm. Madje, ata që e shikojnë, domethënë të gjithë, janë të mendimit se janë ata që kanë imazhin e gabuar të një perëndimi, ndërkohë që të gjithë të tjerët po shijojnë një lindje të praruar. Edhe vetë errësira, që mbulon gjithçka, është thjesht një imazh i çndonjërit që është aty, që, i bindur për atë çfarë shikojnë të tjerët, e ndien veten një njeri të veçantë. Vetë ti e ke ndier që në ditën kur linde, që je i veçantë. Kam përshtypjen se që të gjithë në Qytet e ndiejnë veten të veçantë. E ç’mund të bësh në një vend ku të gjithë e ndiejnë veten të veçantë? Dhe, dalngadalë vetmia e çdonjërit kthehet në mani. Një mani e egër për të qëndruar larg turmës. Atëherë, ç’mund të mbetet nga turma? Asgjë. Asgjë. Vetëm imazhi i shumë njerëzve, që rastësisht mblidhen në një vend dhe, kur ta marrin vesh, do nxitojnë të shpërndahen. Ka pasur të drejtë spikeria! Ka pasur të drejtë spikeria! Sot nuk ka qenë e hënë… Asgjë nuk ka ndryshuar e as nuk ka filluar...
Dhe, vazhdimisht, nga radioja, në vend të këngëve, dëgjohet një zë i ëmbël vajze që lexon e trembur : “Njoftojmë dëgjuesit, që me gjithë dëshirën tonë të mirë, sot nuk është e hënë…”

BIRTH

2008-10-05T11:26:00.002+03:00

Ardi Stefa

Thuhej se në Qytetin tonë, në fillimet fare, atje ku e kishte legjendën e zanafillës, të gjithë banorët ishin të lumtur e jetonin në harmoni të plotë. Të gjithë bënin çfarë t’u donte qejfi dhe ishin shumë të kënaqur, përveç kryetarit të Qytetit, i cili ishte njeriu më i palumtur e më fatkeq, pasi, megjithë, postin e detyrën e tij, nuk kishte se çfarë të bënte, nuk kishte çfarë të qeveriste.
Burgu ishte bosh, gjykata nuk punonte kurrë, sepse nuk kishte krime, noterët vrisnin miza gjithë ditën e ditës, pasi askush nuk shkonte tek ata që të noterizonte pronat, borxhet, vendimet...
Fjala e dhënë dhe shtrëngimi i dorës kishin më tepër vlerë. Besa ishte në gjithë madhështinë e vet...
Kryetari i Qytetit vriste mendjen se si të punonte e të ushtronte pushtetin që i kishin dhënë ligjet dhe banorët me votën e tyre.
“Këtu mungon pushteti”, konkludoi ai dhe filloi të përpiqej me çdo kusht që t’i bënte bashkëqytetarët e tij që ta dëgjonin, t’u bindeshin ligjeve absurde që ishin krijuar prej qeverisë. Por askush nuk i kushtonte rëndësi.
Kalonin ditët e muajt derisa një ditë kryetarit i erdhi në mend një ide e ndritur.
Solli nga qytete të tjera punëtorë krahu dhe në sheshin qendror të qytetit mbuloi një pjesë me llamarina, brenda së cilës punonin ditë e natë punëtorët ardhacakë. Për rreth një javë dëgjoheshin zhurma e goditje çekanësh, sharrash që sharronin, lopatash që gërmonin, bërtitje nga përgjegjësit, urdhëra...
Një ditë prej ditësh, kryetari thërriti të gjithë banorët e Qytetit të merrnin pjesë në inaugurimin e veprës së ndërtuar në qendër të Qytetit. Të gjithë prisnin me ankth se çfarë do të zbulohej nga poshtë mëndafshit dhe, kur mbulesa u hoq të gjithë ngelën me gojën hapur.
Vepra e ndërtuar me aq sekret dhe e inauguruar me aq pompozitet nuk ishte gjë tjetër veçse një trekëmbësh me një litar që varej!... Edhe sapuni, me të cilin kishin lyer litarin dukej e shkëlqente që larg. Trekëmbëshi pas pak kohësh u kthye në monument e simbol të Qytetit.
Që nga ajo ditë, të gjithë ata që kalonin nga sheshi qendror i Qytetit shikonin trekëmbëshin me litarin që e tundte era. Njerëzit filluan ta ndienin veten fatkeqë. Ndienin ankth e frikë. Ndienin edhe pasiguri, mos ndoshta kaq vite nuk kishin bërë atë që ishte e drejtë.
Pyesnin veten se çfarë kërkonte në qendër të Qytetit trekëmbëshi dhe filluan t’i drejtoheshin drejtësisë dhe ligjeve për të zgjidhur të gjitha problemet, të cilat më parë i zgjidhnin me një shtrëngim duarsh, apo me fjalën e dhënë. Filluan të shkojnë edhe tek noterët për të vërtetuar dokumente, deklarata, trashëgimnira, të cilat më parë nuk nevojiteshin. Filluan që edhe kur të jepnin borxhe, të merrnin vërtetime të shkruara.
Filluan ta dëgjonin kryetarin e Qytetit, duke menduar se po të mos e dëgjonin shkelnin ndonjë ligj...
Me sa di unë trekëmbëshi nuk u përdor ndonjëherë, veçse në rastet kur duhej të ngrihej monumenti i ndonjë heroi të vdekur prej kohësh, i cili më parë varej në kavot e vinçave, pastaj vendosej në podiumin e mermertë...
Kështu, pra, trekëmbëshi nuk u përdor ndonjëherë.
Por vetëm prania e tij ishte e mjaftueshme që në Qytet të ndryshonte gjithçka.

Fletë nga ditari i një klandestini...

2008-08-10T10:24:00.001+03:00

Fletë nga ditari i një klandestini...
Nga Ardi Stefa
Më quajnë Malik.
Ose edhe Ali, Refik, Khalid, Amin... Kam me dhjetëra emra. Në Greqi për kollajllëk
më thërrasin, kur më thërrasin: ose pakistanez, ose Andrea, ose thjesht me një “psit”, ose “re”...
Jam nga Iraku, nga ajo pjesë që popullohet nga kurdë. Por mundet të jem edhe nga Jordania, Irani, Pakistani, Afganistani, ose nga çdo vend tjetër.
Këtë natë ku sapo janë ndërruar vitet, po plotësoj ditarin tim. Nuk është ditar nga ata të zakonshmit, në blloqe e fletore të lidhura bukur e me shkrim të pastër. Është ditar, i cili shkruhet çdo natë, çdo ditë, çdo agim e çdo mbrëmje nëpër muret e gërmadhës ku jetoj. Është ditar që shkruhet me qymyr ose me shkumës apo edhe me markadorë. Është ditar i vërtetë, i ndryshëm nga ato që unë u them njerëzve të mi, atje larg në Irakun e trazuar.
Ditar që shkruhet frazë pas fraze, nëpër mure, krahas emrave, vargjve dhe rënkimeve të bashkëatdhetarëve të mi.
Kam ardhur në Greqi përpara shtatë muajsh. Kalova kufirin me Turqinë dhe që andej, pasi pagova 1.000 dollarë amerikanë, një kurd dhe një turk na hipën në një gomone dhe na hodhën në një breg të Greqisë.
Atje na priste një tjetër, i cili na ngjeshi në një furgon të mbyllur dhe na solli në Athinë. Përpara se të na zbriste na mori edhe ato dollarë që na kishin ngelur npër xhepa, pavarësisht se ardhja në Athinë ishte brenda në shumën që kishim paguar...
I vetëm, pa e ditur edhe gjuhën në qytetin e madh, me kaq shumë drita e makina, me borie që binin njëlloj si krismat e armëve në Irak, ndjeva të më pushtonte një tmer i vërtetë.
Nuk e di nëse ju thashë që jam vetëm 24 vjeç. Djali i dytë i familjes sime të madhe. Babai dhe nëna më nxitën që të largohesha në kërkim të një fati më të mirë. Nuk donin që të më vajtonin ndonjë ditë, kur nga shpërthimi i ndonjë bombe do të takoja Allahun dhe Profetin. Nëna donte më shumë nga të gjithë që të largohesha dhe të vija në Greqi. Kishte dëgjuar se ishte vend i bukur, me shumë diell dhe bollëk. Mblodhi paratë nga të afërmit në fshatin e largët dhe m’i dha, duke më bekuar që të më vente mbarë...
Jam, pra, në Athinë shtatë muaj plot.
Nuk më ka ecur fare. As shtëpi kam, as punë. Punova javën e dytë pasi kisha ardhur, në një pronar me hekurishte, por kur erdhi puna të më paguante, filloi të bërtiste dhe të më shtynte. E vetmja fjalë që m’u duk se kuptova ishte “Police”. U tremba se mos lajmëronte policinë dhe u largova pa i marrë as paratë.
Shtëpi as që bëhet fjalë. Banoj së bashku me disa kurdë të tjerë në një shtëpi të braktisur e gjysmë të rrëzuar në qendër të Athinës. As drita e as ujë kemi. Gatuajmë me radhë në një tigan dhe një kusi që na kanë lënë disa të tjerë që ishin përpara nesh. Edhe për të fjetur është dramë më vete. Flemë në disa dyshekë të gjetur andej e këtej, të mbushur me rroba e rrecka të gjetura. Nganjëherë i mbushim edhe me kartona që të na mbajnë më ngrohtë. Kur ndonjëri nga ne gjen punë e shtëpi dhe largohet, atëherë sendet e tij të fjetjes dhe të ngrënies i ngajmë barabar...
Ujin e marrim nga një çezmë aty pranë që e përdorin punëtorët që po ndërtojnë një pallat. Rrobat i lajmë me ujë të ftohtë dhe as që bëhet fjalë t’i veshim të thara e të hekurosura. Kur është ngrohtë e ka diell mirë, por tani në dimër, është tmerr i vërtetë. Kur ndonjëri nga ne gjen punë, sjell ushqim për të gjithë. Atëherë është një minifestë. Të gjithë ndihmojmë në gatim. Shpesh herë lexojmë gazeta në gjuhën tonë dhe mësojmë të rejat e fundit (të dy javëve më parë). Nganjëherë në muret e gërmadhës ngjisim fotografi të ndonjë këngëtareje apo artisteje, krahas emrave të bashkëatdhetarëve tanë që kanë banuar aty përpara nesh dhe shprehjeve të Kuranit.
Gërmadha jonë e fut erën dhe shiun nga të gjitha anët. Mundohemi ndonjërerë t’i ngjisim mushama dhe qese najloni për të mbyllur vrimat nga hyn uji, por është e pamundur. Ato s’mbyllen kurrë. Dhe uji i shiut hyn, ashtu sikundër bie jashtë. Atëhere është torturë e vërtetë. Kthehem nga ana e murit dhe i mbyt ngashërimat dhe të qarat që të mos më dëgjojnë të tjerët.
Përpara disa kohësh na sulmuan natën në gjumë edhe minjtë. Na kafshuan gishtërinjtë e këmbëve. Na gjakosën. As ata nuk na duan. Jo më tartabiqet dhe morrat që në trupin tonë bëjnë festë.
Me nënën flas shpesh dhe gjithmonë i tregoj se sa vend i bukur është Greqia, sa shumë diell dhe dritë ka. Asnjëherë nuk i them të vërtetën se nuk dua që ta mërzis, ta bëj të ndihet fajtore. Kështu që jam bërë aktor. I përshkruaj se sa e mirë është këtu jeta, sa gjëra të bukura ka; i them të gjitha ato që shikoj rrugëve dhe që për mua janë të ndaluara. I flas për bollëkun dhe paqen që ka këtu dhe ajo gëzohet: “E sheh sa të drejtë kisha që të largova prej këtej,- më thotë me krenari në telefon.- Këtu do të të kishin vrarë,- vazhdon ajo”! Unë pohoj fjalët e saj dhe zëri më mbytet nga ngashërimet, ndërsa me vete mendoj se atje vdekja do të më kishte ardhur një herë e jo përditë si këtu.
Dhe unë një herë në javë e marr nënën në telefon, i flas për shtëpinë e bukur ku banoj dhe i premtoj se së shpejti do t’u dërgoj para që të jetojnë edhe më mirë. Ndoshta do të marr edhe vëllezërit e motrat këtu. Dhe ajo gëzohet e mbushet me krenari që me iniciativën e saj unë po jetoj më mirë. Ndoshta u mburret edhe njerëzve në fshat...
Ndoshta ju lodha me këto rreshta të ditarit tim, por sonte është nata që u ndërruan vitet. Isha në sheshin e Athinës, ku njerëzit festonin, qeshnin e këndonin. Isha edhe unë atje. U mundova të qeshja, gëzoja e festoja, por s’mundesha. Një lëmsh më ishte mbledhur në grykë.
Megjithatë në Athinën e ndriçuar këtë natë të ndërrimit të viteve dola shumë fotografi. Përpara Pemës së me drita, Karuselit, skenës ku këngëtarët dëfrenin njerëzit. Dola shumë fotografi përpara vitrinave të zbukuruara e njerëzve me fytyra të gëzueshme. Këto fotografi do t’ja dërgoj nënës që të gëzohet edhe ajo që unë kaloj kaq mirë këtu në Athinë...

Respekti është si tangoja: Duhen dy që të kërcehet!

2008-07-30T21:15:00.000+03:00

Respekti është si tangoja: Duhen dy që të kërcehet!
Ardi Stefa

Për të shkruar rreshtat e mëposhtëm u bë shkas një shprehje që lexova në një gazetë greke: “Në vendin ku ke vendosur të hedhësh rrënjë, duhet të respektosh flamurin e saj, vendasit, natyrën e saj!”
E vërtetë! Natyrisht që është e vërtetë!
Respekti i emigrantëve për vendin ku vendosën të jetojnë, të punojnë, të hedhin rrënjë; respekti për flamurin, natyrën, është më se i qartë. Në shumicën e tyre emigrantët jetojnë e punojnë ndershmërisht, paguajnë taksat e u binden ligjeve e rregullave, shpesh herë pa bërë zë, edhe pse disa herë u duken të padrejta.
Megjithatë emigrantët janë mësuar t’i respektojnë vendasit, flamurin e fenë e tyre.
Pyetja qëndron se sa i respektojnë emigrantët vendasit. Sa i respekton emigrantët vendi, të cilin ata përzgjodhën për të hedhur rrënjë!
Përgjigjia është me tre fjalë: Pak ose aspak!
Sepse kërkohet që emigrantët të respektojnë vendin që përzgjodhën për atdheun e tyre të dytë, por atdheu i tyre i dytë sa i respekton?
Sa i respekton kur ligjet për “vendasit e rinj” janë gjysmake, ose në rastin më të keq nuk janë pro tyre?
Sa i respekton “vendasit e rinj” kur i lë për vite me radhë pa dokumenta, me një liridalje për çdo rast festash fetare, apo leje vjetore?
Sa i respekton kur vazhdon t’i shohë emigrantët si të huaj, si mish çiban në trup të Greqisë, që i vjedh, i poshtëron, i le si qytetarë të kategorisë së dytë?
Kërkon të të respektojnë si atdhe të dytë, kur ti si atdhe i dytë as i përfill, nuk u jep të drejtën më elementare: Atë të lëvizjes së lirë, të të qenit i barabartë në shanse, përpara ligjit, përpara konkurimit në tregun e punës...
Klima e mirëkuptimit dhe adaptimi pa diskutim i disa udhëzimeve të BE nuk e ngrenë e as e revizionojnë detyrimisht kulturën politike dhe ligjore të vendit që u përzgjodh prej emigrantëve për të jetuar e punuar ndoshta përgjithmonë. Qëndrimi i ligjvënësit dhe i opinionit publik grek është se emigrantët na kanë nevojë më tepër se ç’i kemi ne nevojë. Ky konceptim çon në atë që delikatesa dhe ndërhyrja ligjore greke të përfundojë dhe të mbarojë në disa masa filantropike dhe në dhënien e disa të drejtave themelore, siç janë barazia dhe siguria sociale.
Janë të njohura tashmë pasojat pozitive të hyrjes së emigrantëve në rigjenerimin e ekonomisë greke, në “furnizimin” e tregut të punës me një fuqi punëtore të aftë, në moshë të re dhe të paguar ulët; në mbështeten demografike të provincave e të periferive të Greqisë, të cilat kërcënohen me një braktisje totale nga vendasit, në lehtësimin e familjeve greke, të cilat tashmë gjejnë persona që të kujdesen për prindërit e moshuar e fëmijtë e mitur.
Por kërcënimi më i madh buron nga ajo që të mos kuptojnë se këta qytetarë, vendas të rinj, do të mundet të përbënin pjesën më dinamike të shoqërisë greke. Emigrantët në shumicën e tyre dëshmojnë nivele tepër të larta të lëvizjes e të ngjitjes sociale, konkurrencës, janë të dëshiruar për një të ardhme më të mirë, arsimojnë fëmijtë e tyre dhe u mësojnë që të respektojnë e t’u binden ligjeve të shtetit ku kanë emigruar, duke synuar në të njëjtën kohë pjesëmarrjen e tyre aktive në kolonat më kryesore të ngritjes së atdheut të tyre të ri.
Këta njerëz mundet që të bëjnë mrekullira, mjafton që të mos injorohet prej vendasve përpjekja e tyre për t’u integruar në shoqëri dhe të ndihen se i përkasin këtij vendi. Le të mos vazhdojnë që t’i pengojnë e t’u ndalojnë që të identifikohen me interesat e përbashkëta dhe bindjet kolektive. Kërcënimi më i madh është që të provohet në praktikë e ashtuquajtura profeci e ekstremistëve të djathtë: “Nuk do të bëhesh kurrë grek, o shqiptar!”. Por sa janë “shqiptarë” për Greqinë dhe sa “të huaj” janë për Shqipërinë fëmijtë e 500.000 emigrantëve shqiptarë që jetojnë sot në Athinë?”
Në një mënyrë absurde, qëndrimi jo elastik i shoqërisë greke, çoi në një klimë të helenizimit të menjëhershëm dhe të asimilimit vullnetar të nxënësve të huaj. Është e kuptueshme që këta të fundit të duan të hedhin nga kurrizi i tyre shenjën e pakicës, të më të ulëtit, të të ndryshmit. Megjithatë kjo procedurë është e dhimbshme për krenarinë e tyre dhe gjithmonë ekziston rreziku që në një të ardhme, një pakicë e vogël të zgjedhë një rrugë tjetër e të kthehet kundër një shumice shtypëse, e cila as nuk i pranon (integron) e as dëshiron që t’i asimilojë.
Në Greqi modeli monopolist i asimilimit të detyrueshëm, gjithherë mbizotëronte kundrejt shembullit europian të integrimit të butë. Ky është një shembull që dëshmon për realitetin social grek, të cilët dëshirojnë që grekët të mos ndryshojnë, por të jenë (siç besojnë e mendojnë) bërthama e kulturës dhe e civilizimit. Çështja qëndron në atë, që të izolohen ata që luftojnë kundër asimilimit dhe sabotojnë nevojën e emigrantëve për të pasur një periudhë tranzitore, ku idenditeti dhe destinacioni i tyre të shndërrohen drejt helenizmit.
Një idenditet grek, në të cilën origjina etnike dhe bindjet fetare, përbëjnë një ndjenjë emotive, herët ose vonë do të shuhet me kalimin e kohës. Arsyeja e vetme e shqetësimit për ekzistencën e emigrantëve, prej të cilëve kërkon respekt, buron nga pasiguria e vetë grekëve, e cila izolon e lë mënjanë të ndryshmen, edhe atëhere kur kjo e ndryshme lufton që të bëhet një me të.
Këto i thosha mikut tim, i cili banon në Aspropirgo. Dhoma e tij e thjeshtë, e përkohshme, me pak plaçka. Më të domosdoshmet. Një frigorifer, një televizor, një dollap me ca pak tesha, një tryezë portative me karrige plastike, një shtrat e disa orendi tepër të thjeshta. Të gjitha lehtësisht të transportueshme në kërkim të ndonjë banese tjetër, në kërkim të ndonjë pune tjetër, në kërkim të ndonjë vendi tjetër.
Banesa e mikut tim tregonte se ai, megjithëse kishte mbi dhjetë vjet në Greqi, nuk kishte rrënjë...
Nuk kishte zënë rrënjë.
Ia thashë. Ia thashë këtë gjë, duke i theksuar se megjithëse mua më pëlqen të udhëtoj e të njoh vende të reja, më pëlqejnë gjithashtu edhe rrënjët. Dua të zë rrënjë diku...
E pranoi dhe më tha se edhe ai donte të zinte diku rrënjë, por deri tani nuk kishte mundur. Edhe se s’kishte pasur mundësi, edhe se kishte dashur gjithmonë të kthehej, por edhe se..., as ai vetë nuk dinte ta shpjegonte...
Dhe vazhdonte të ngelej ashtu siç e kisha gjetur unë në dhomën modeste, i vetëm, i përkohshëm...
Dhe mua m’u kujtua se përpara disa vjetësh kisha botuar një shkrim në gazetë për përkohshmërinë e shqiptarëve, e cila nuk ishte edhe aq përkohshmëri. Dhe m’u kujtua se kisha sjellë edhe një shembull nga një artikull i një gazetarit grek, i cili përpara 40 vjetësh kishte bërë një reportazh me emigrantët grekë në SHBA. Kishte biseduar me ta, i kishte pyetur nëse do të ktheheshin ndonjëherë në Greqi dhe prej tyre kishte marrë përgjigjen e prerë se dita e kthimit të tyre ishte shumë e afërt. Bile ata i kishin treguar edhe bagazhet që kishin të gatshme në ndonjë cep të shtëpive të tyre, disa rroba, ndonjë frigorifer, ndonjë sobë elektrike, televizor, etj… Pas rreth 30 vjetësh i njëjti gazetar u gjend përsëri në qytetin amerikan. Deshi të përfundonte reportazhin e nisur vite më parë. U interesua të takonte ata emigrantë, me të cilët kishte biseduar gjatë zhvillimit të reportazhit të parë. Dhe i takoi. Ata jo vetëm që nuk ishin kthyer në Greqi, por ose s'kishin ndërmend të ktheheshin, ose i qëndronin idesë së parë. Shkoi edhe në shtëpitë e tyre dhe u befasua: bagazhet ishin ende në vendin e tyre, në një cep. Ishin aty rrobat, kujtimet, vetëm televizorët e pajisjet elektrike kishin ndryshuar, ishin bërë më moderne…
Dhe përsëri i rikthehem shprehjes së fillimit: “Në vendin ku ke vendosur të hedhësh rrënjë, duhet të respektosh flamurin e saj, vendasit, natyrën e saj!”
Por respekti është si tangoja: Duhen dy që të kërcehet!
Vendasit dhe emigrantët!

Frutat ekzotike të Aleksi Ciprës dhe të medias në Presidencë...

2008-07-30T18:52:00.000+03:00

Frutat ekzotike të Aleksi Ciprës dhe të medias në Presidencë...
Nga Ardi Stefa
Personalisht për kryetarin e Synaspizmos, 30 vjeçarin Aleksi Cipra nuk kam ndonjë respekt apo konsideratë të veçantë si politikan. Jo se nuk më pëlqejnë disa nga gjërat që ai thotë, sidomos për emigrantët, por nuk më pëlqen mënyra se si ai flet e silet. Shumë trendy, shumë moskokëçarës e “unë i di të gjitha”, mospërfillës dhe ironik.
Nejse fjalori i tij politik ka ngelur në fjalorin që përdornin studentët e majtë nëpër mbledhjet partiake, demonstrimet e bojkotimet e mësimeve. Shumë thirrje, shumë citate, shumë protestë e pak thelb...
Sjellje të një kohe të tejkaluar...
Përsëri e le mënjanë Aleksi Ciprën, të cilit dikush i mbushi mendjen se vetëm nga mosha e re dhe sjellja trendy do të marrë vota dhe do të merrem paksa me një lëvizje që ai bëri në përvjetorin e 34-t të rivendosjes së Demokracisë në Greqi.
Shoqërimin e tij në pritjen presidenciale nga një emigrante me ngjyrë, nga Sierra Leone. Jo shoqërimin si ta kishte të fejuar, të dashur, por shoqërimin simbolik nga njëra nga anët e padukshme të shoqërisë, shoqërim, i cili i kujtoi vetë shoqërisë anën e padukshme që lihet mënjanë e që në shumicën e rasteve nuk ekziston.
Lëvizja e kryetarit të Synaspizmos, në pamje të parë ishte një lëvizje e zgjuar dhe imponuese, aq imponuese e mbresëlënëse, sa vetë kryetari i LAOS, J. Karaxhaferris e cilësoi Kadica Sankon, si “Diamant të zi”. Ishte aq imponuese e impozante, saqë media më tepër u mor me afrikanen, se sa me ato që tha presidenti Papulias. Vetë Aleksi Cipra tha se me aktin e tij, donte të nënvizonte faktin se emigrantët që jetojnë e punojnë në Greqi, kanë të drejta në demokraci!...
Kush është Kadica Sanko? Një emigrante nga Sierra Leone, e cila punon në një floktore në Agia Parashkevi, banon në rrugën Aharnon, (sipas gjasave diku pranë shtëpisë ku banoj edhe unë) dhe, është anëtare e SYRIZA...
Deri këtu mirë.
Një emigrante në SYRIZA, ashtu si mijëra të tjerë që janë anëtarë të PASOK-ut.
Por lëvizja e Ciprës, me shoqërimin nga një emigrante me ngjyrë (mos mendoni se jam xheloz, apo kam inat që Ciprën nuk e shoqëronte një emigrante shqiptare, apo rumune, apo çeke. Ato nuk do të dalloheshin që ishin emigrante, pasi nuk janë të zeza!), më tepër u kthye në bumerang, sesa në një lëvizje me mesazh të vërtetë social e politik.
Përse e them këtë?
Sepse nga njëra anë në fytyrën e Kadica Sankos në pritjen e presidentit u shfaq bota e padukshme e një pjese shumë të madhe të shoqërisë që jetojnë të izoluar, pa dokumenta legalizimi, të njerëzve, të cilët realisht nuk kanë të drejtën e ekzistencës, pasi nuk kanë të drejtën që të lëvizin lirisht.
Sepse janë me mijëra ata njerëz, ata emigrantë në Greqi, të cilët jetojnë së bashku me vendasit, që u ofrojnë shërbimet e tyre, punën e tyre, me një buzëqeshje, në thelb të hidhur dhe psherëtimë që u del nga shiprti, ditë për ditë, ditë për ditë, ditë për ditë, këtu e dy dekada...
Ky është realiteti, realiteti që vendasit shpesh herë nuk duan të shikojnë.
Është realiteti i padukshëm i mijëra “grekëve të integruar”, apo që duan të integrohen, të cilët jetojnë të izoluar, ose tej kufijve të izolimit, pa zë, pa të drejtat themelore, të kërcënuar gjithmonë nga varfëria, të frikësuar, të përballur gjithmonë me humbjet e vazhdueshme, me nënvlerësimin.
Pikërisht këta njerëz, përpara të gjithëve, Demokracia, duhet të përqafojë. Duhet t’u hapë krahët, t’u japë e krijojë shanse të barabarta me vendasit, t’i mbështesë, t’i mbrojë...
Prezenca e afrikanes që shoqëronte Ciprën duhet t’u kujtonte të gjithëve realitetin e të pafuqishmëve, të “hijeve” të demokracisë greke. Duhet t’u kujtonte gjithashtu, edhe përgjegjësinë morale të demokracisë përballë të gjithëve, për të drejta të barabarta, shanse, mundësi...
Prezenca e emigrantes afrikane duhet t’u kujtonte të gjithëve të drejtën themelore e të qenit të legalizuar, ndoshta edhe me shtetësinë e vendit ku jetojnë emigrantët, sidomos të atyre që kanë lindur këtu...
Por, siç e thashë edhe më lart, lëvizja e Ciprës u kthye në bumerang, ngeli përgjysmë...
Thelbi i lëvizjes humbi...
U keqinterpretua, iu dha dimensione të tjera nga ato që duhet të kishte në realitet. Sidomos nga media.
Dhe një përgjegjësi të madhe për këtë gjë, në këtë rast ka vetë Aleksi i Synaspizmos...
Pasi Aleksi e trajtoi emigranten me ngjyrë ashtu sikundër e trajtuan të gjitha mediat vizive greke: Si një frut ekzotik, si një specie të veçantë...
Pasi kur e intervistonin, askush nga gazetarët nuk ndalej në thelbin e lëvizjes së Ciprës, por në faktin që ajo ishte e zezë. Dhe shoqëroi kryetarin e Synaspizmos. Dhe çfarë përshtypje i kishte bërë pritja në presidencë. Dhe si ia kalonte në punën e saj në floktore...
Dhe çfarë ndiente që u bë star për 15 minuta!...
Prandaj them se lëvizja e Ciprës u kthye në bumerang dhe nuk dha rezultatet që ai priste, në rast se edhe ai priste që të jepte rezultat. Sepse edhe vetë Cipra, nuk bëri ndonjë gjë që ta “instruktonte” anëtaren e partisë së vet, që të dinte se çfarë të fliste, çfarë të mbronte e të kërkonte kur të intervistohej...
Ndaj (qofsha i gabuar) them se lëvizja e Aleksi Ciprës ishte thjesht një lëvizje aktoreste, që të krijonte përshtypje tek opinioni publik...
Thjesht Cipra bëri Show-n e radhës!
Të ishte përsëri në qendër të vëmendjes!
Dhe ia arriti!